Volledig scherm
© lieke kipping

Kind van hoogopgeleide ouders krijgt vaker aangepast advies voor middelbare school

Een derde van de kinderen scoort op de verplichte eindtoets in groep 8 hoger dan het niveau waarop hun school de leerlingen zelf inschat. Voor 13.000 leerlingen (een op de vijf) leidde dat vorig jaar alsnog tot een hoger schooladvies voor de middelbare school. Dat blijkt uit een rapport van de Inspectie van het Onderwijs.

In het schooladvies staat op welk niveau een leerling volgens de school het best kan doorleren in het voortgezet onderwijs. Dat advies is voor 1 maart gegeven. Vervolgens maken alle leerlingen een eindtoets als controle. Voor leerlingen die op de eindtoets beter presteren dan het schooladvies, moet de school het advies heroverwegen. De meeste kinderen die vorig jaar voor heroverweging in aanmerking kwamen, kregen van de school het advies vmbo-kader en vmbo-basis.

Hoogopgeleide ouders

Vorig jaar kregen iets meer leerlingen (20 procent) dan in het schooljaar 2014/15 (9 procent) een hoger schooladvies vanwege het resultaat van de eindtoets. De inspectie valt het op dat vooral kinderen van hoogopgeleide ouders een hoger schooladvies kregen. Hun ouders dringen daar vaker op aan.

De inspectie vindt het zorgwekkend dat er niet meer schooladviezen worden bijgesteld, omdat de meeste leerlingen het schooladvies volgen. ‘Vier op de vijf leerlingen krijgen geen bijstelling, terwijl de uitslag van de toets tot heroverweging aanleiding geeft. Daarmee staan kansen van leerlingen onder druk.’ Uit een rapportage van het ministerie van Onderwijs blijkt dat vorig jaar voor bijna de helft van de leerlingen al vaststond of ze naar het vmbo, de havo of het vwo zouden gaan voordat ze aan de toets begonnen.

Quote

De kansen van leerlingen staan onder druk

Inspectie voor het Onderwijs

De inspectie stelt vast dat scholen die vorig jaar geen van hun adviezen hebben herzien, ook al waren er tenminste drie leerlingen met een hoge eindtoetsscore, vaak reformatorische scholen waren of kleine scholen op het platteland. Scholen in steden en islamitische scholen veranderen juist vaker álle adviezen na een hogere score.

Vandaag begint de afname van de Centrale Eindtoets (voorheen Cito-toets) die door de meeste scholen wordt gebruikt. Drie ochtenden lang maken de leerlingen onder meer taal- en rekenopgaven om te bepalen op welk niveau ze het best kunnen doorleren. Behalve de Centrale Eindtoets van Cito zijn er dit jaar vijf andere eindtoetsen toegestaan door het ministerie van Onderwijs. Zo'n 180.000 leerlingen maken dit jaar de eindtoets.

Niet betrouwbaar

Koepelorganisatie PO-raad vindt de eindtoets geen betrouwbaar instrument om het niveau van leerlingen te meten. De raad wijst erop dat er zes verschillende toetsen zijn die tot verschillende scores bij dezelfde leerlingen leiden. Het schooladvies vindt de raad waardevoller, omdat de school een kind acht jaar heeft meegemaakt, getoetst en gevolgd. 'De eindtoets is een momentopname die alleen kijkt naar prestaties op taal en rekenen.'

Feiten over de eindtoets

* Scholen konden dit jaar kiezen uit zes verschillende eindtoetsen. De meest gekozen toets is de Centrale Eindtoets, die voorheen Cito-toets heette.
* De gemiddelde score op de Centrale Eindtoets is 535 punten. Dat staat gelijk aan vmbo-T/havo.
* Vorig jaar had niet een leerling alle vragen van de Centrale Eindtoets goed. Vier leerlingen hadden één fout in de 220 opgaven over taal en rekenen.
* 88 procent van de leerlingen die de Centrale Eindtoets maken, doen dat op papier. De overige scholen kiezen voor de digitale variant, die ook op andere dagen dan de komende mag worden afgenomen.
* Een paar weken na het maken van de toets krijgen de scholen, leerlingen en hun ouders een rapport met de uitslag.