Kinderen in actie tegen ophangen van pinksterhaan Schiermonnikoog: ‘Verleen hem gratie!’

Een actie van jeugdige dierenvrienden moet vandaag voorkomen dat op Schiermonnikoog een zogenoemde pinksterhaan in een mand op 18 meter hoogte wordt opgehangen. De Kallemooi-haan wordt op het eiland beschouwd als symbool van vruchtbaarheid. De kinderen willen dat er wordt opgetreden tegen deze vorm van dierenleed volgens ‘ouderwetse traditie’.

VeggieSquad on Twitter

Omdat wij geen enkele reactie hebben gekregen van de burgemeester van Schiermonnikoog op ons aanbod, hebben wij nu als laatste redmiddel bij de koning een gratieverzoek ingediend om de onschuldige haan te redden van onnodig leed. #kallemooi

Het vieren van Kallemooi is een jarenlange traditie op het kleinste bewoonde Waddeneiland, waarbij een aantal jongens opdracht krijgt een haan te stelen uit het dorp. Vervolgens wordt het nietsvermoedende dier in een mand gestopt en gedurende drie dagen in een 18 meter hoge mast naast de kerk gehesen. Daar bungelen lijkt onder de huidige weersomstandigheden geen pretje. De viering ligt daarom al jaren onder vuur van dierenbeschermers.

Kinderen van actiegroep VeggieSquad gaan in de loop van vandaag naar Paleis Noordeinde in Den Haag om een gratieverzoek voor de haan aan de koning te overhandigen, maar de kans dat ze de vorst zelf spreken is klein. ,,Van de RVD kregen we te horen dat we onze post daar mogen afgeven aan een bode’’.  Het verzoek aan koning Willem-Alexander, ‘om de onschuldige haan te redden van onnodig leed’, wordt door de leden gezien als ‘laatste redmiddel’,

,,Zet ons maar in die mand’, zeiden Binck, Yanna, en Dana in een YouTube-filmpje  tegen burgemeester Ineke van Gent van Schiermonnikoog. ,,Zo hoeft er dit jaar geen haan te lijden tijdens Kallemooi.’’ Als voorwaarde stelden de drie dat ze wel water, eten en hun mobiele telefoon mee mochten nemen in de Kallemooi-mand. Op het videootje aan het adres van de burgermoeder kregen de jeugdige dierenvrienden naar verluidt geen enkele reactie. En dus zochten ze het hogerop.

Nephaan knutselen

,,Wij hopen dat u als koning uw hart en geweten laat spreken’’, leest het gratieverzoek van de betrokken kinderen. ,,Om zo de onschuldige haan, die niemand kwaad heeft gedaan en toch leed moet ondergaan volgens een ouderwetse traditie, te sparen.’’ Als alternatief wordt een nephaan geopperd, die de kinderen desnoods zelf in elkaar willen knutselen voor de eilanders.

De actie van VeggieSquad en kindergroep Dat Kan Anders krijgt volwassen bijval van dierenorganisaties. ,,De haan moet daar drie dagen lang ter vermaak in de mand opgesloten zitten. Het is niet meer dan aannemelijk dat de haan langdurig angst en chronische stress krijgt’’, schrijven onder meer Comité Dierennoodhulp en stichting Animal Rights aan de NVWA, die volgens hem moet optreden.

Er is sinds 2014 forse kritiek op de manier waarop Kallemooi gevierd wordt. De Dierenbescherming stelde in 2016 dat het evenement niet meer van deze tijd is en dat de haan, vooral bij harde wind, veel stress ervaart. De organisatie trok zich van de kritiek in voorgaande gevallen niets aan en gaf als commentaar dat de haan al sinds jaar en dag weer veilig uit de mand wordt gehaald.

Dierenarts kijkt mee

Volledig scherm
Drie dagen in een mand op een hoogte van 18 meter. © Shutterstock

De voorzitter van het feest zei in reactie tegen deze krant dat de haan voldoende voer en water meekrijgt in de mand en dat het dier voldoende beschut is tegen de weersomstandigheden. Ook zou een dierenarts via een camera in de mand toezien op het welzijn van de haan. Die toezeggingen gingen dierenbeschermers dit jaar echter niet ver genoeg.

Het Comité Dierennoodhulp, bijgestaan door een pluimvee-expert, toog  in februari naar een Groningse rechter om de evenementenvergunning die in 2018 werd verstrekt aan te vechten. ‘Onnodig misbruik’, is het argument. De rechter oordeelde echter dat van dierenmishandeling geen sprake was tijdens de viering op Schiermonnikoog, meldt de Leeuwarder Courant.

Sandra van de Werd, oprichtster en coördinator van het comité begrijpt daar niets van. ,,Dat dit nog kan, wat een waanzin’’, verzucht ze. ,,Als dit dit soort dingen met een kat of hond zou gebeuren zou ook burgemeester Van Gent haar vingers er niet aan durven branden, maar waarom dit wel.’’ Ondanks alle toezeggingen over het welzijn van de haan maakt Van de Werd zich ernstig zorgen over de angst en stress waaraan de haan blootstaat.

,,Over de bio-industrie is iedereen het eens, maar ook dit dier kan last krijgen van psychische klachten.’’ Als voorbeeld haalt ze haar eigen kippen aan, die gewend zijn om water uit een bakje te drinken. ,,Wat nou als zo'n beest, in het donker, niet weet hoe hij met zo’n waterflesje overweg moet?’’ Het toezicht door een dierenarts, via de livestream, zou volgens haar alleen voorkomen dat de haan doodgaat. ,,Zijn angst kun je niet zien.’’

Acties aangekondigd

Quote

Over de bio-industrie is iedereen het eens, maar ook dit dier kan last krijgen van psychische klachten

Sandra van der Werd, Comité Dierennoodhulp

Een wob-verzoek bij de Rijksdienst voor Ondernemend Nederland (RVO) leerde dat de dienst de getroffen welzijnsmaatregelen de afgelopen jaren niet eens controleerde, zegt Van de Werd. ,,Alleen in 2015 deden ze dat.’’ Naast de rechtsgang in februari deed het comité er alles aan om een stokje voor het evenement te steken. Tevergeefs en te laat, zo bleek. Verzoeken en procedures verzandden in wettelijke termijnen.

,,In bezwaar gaan tegen een uitspraak duurt zes weken’’, aldus Van de Werd. Ze gaat nu in hoger beroep bij de Raad van State, om in elk geval voor volgend jaar de viering een halt toe te kunnen roepen. Liever had ze gezien dat de burgemeester met alternatieven was gekomen in plaats van eilanddenken. ,,Van Gent had, met oog voor traditie en belangen, de viering anders kunnen vormgeven.’’

Dierenactivisten hebben deze week aangekondigd naar het Waddeneiland te zullen reizen om te demonstreren tegen het optakelen van de haan. De gemeente heeft, net als vorig jaar, uit voorzorg extra cameratoezicht ingesteld in het dorp. Aan de gevel van het gemeentehuis hangen twee camera’s en ook in de omgeving zien camera’s toe op de gebeurtenissen.

De gemeente heeft naast het gemeentehuis een zogenaamd ‘demonstratievakje’ voor maximaal 25 personen ingericht. Vorig jaar, zo weet de krant, bleef dat vakje leeg maar stonden er wel demonstranten tussen het publiek. Tijdens het hijsen van de man met daarin de haan is het gebied afgezet en heeft niemand, behalve de organisatie en de politie, toegang.

Volgens Van de Werd, die niet zelf naar Schiermonnikoog gaat, is er ook de dagen erna geen ruimte voor actie. De gemeente verzoekt op haar website iedereen ‘om zowel de traditie als het recht van demonstratie te respecteren, om zich niet te (laten) provoceren en niet de orde te verstoren, zodat we er weer een heel mooi (kinder-)feest van kunnen maken’’.