Volledig scherm
© REUTERS

Klimaatneutraal rijden voor één cent extra: redden we daar de wereld mee?

Het klinkt te mooi om waar te zijn. Wie bij Shell per liter brandstof een cent extra betaalt, ziet de complete uitstoot van zijn autoritten gecompenseerd door aanplant van bomen. En wie lid is van het Miles & Me loyaliteitsprogramma van Shell, of wie Shell V-Power tankt, hoeft zelfs helemaal niks extra te betalen om 'schoon’ te rijden.

Toch is dat precies wat Shell vandaag heeft  aangekondigd, zegt Marjan van Loon, directeur Shell Nederland. ,,We garanderen dat alle uitstoot gecompenseerd wordt”, zegt ze. ,,En dat houden we ook vol als álle klanten voor deze optie kiezen.”

Voor klanten die kiezen voor compensatie van hun tankbeurt, koopt Shell op de markt CO2-credits, in het Nederlands vaak Garanties van Oorsprong genoemd. Deze credits worden afgegeven bij natuurprojecten die juist CO2 aan de lucht onttrekken. 

Daarnaast gaat Shell wereldwijd investeren in eigen natuurprojecten: bossen, drasland en andere natuurlijke ecosystemen. Voor het hele programma, dat ook investeringen in elektrisch vervoer behelst, is de komende drie jaar ongeveer 300 miljoen dollar uitgetrokken, omgerekend 266 miljoen euro.

,,We zijn al een paar jaar bezig om duurzamer te worden”, zegt Van Loon. ,,Maar dat zijn allemaal programma's voor de langere termijn. We willen ook dat het nu al tastbaar wordt voor onze klanten, zodat ook de mensen die nog niet overstappen naar elektrisch rijden iets kunnen doen.”

Bomen planten

Volledig scherm
Marjan van Loon © Marcel Otterspeer / pix4profs

Om die tastbaarheid nog wat groter te maken, kondigde Shell ook een eerste grote project in Nederland aan. Door een bijdrage van Shell van 17,4 miljoen euro kan Staatsbosbeheer de komende 12 jaar ongeveer 5 miljoen bomen planten, volgens Van Loon het grootste Nederlandse bomenplantproject in ruim 100 jaar. Die bomen vullen lege plekken in het bos, ontstaan door essentaksterfte.

De aankondiging van Shell volgt op tal van groene initiatieven, de afgelopen maanden. Het bedrijf, dat nog steeds het etiket van grote vervuiler draagt, bouwt windparken voor de Nederlandse kust, overweegt het deels duurzame energiebedrijf Eneco te kopen en stapte vorige week nog uit een Amerikaanse lobbyclub voor de fossiele industrie, omdat die ‘niet groen genoeg’ zou zijn.

Het suggereert dat er echt een andere wind waait bij Shell. Dat beeld wordt nog eens versterkt door een recente stap van Follow This, een activistische aandeelhouder die Shell al jarenlang tot groener beleid probeert te bewegen. Follow This trekt de resolutie die dat moet bewerkstelligen, voorlopig in. Als beloning voor de recente groene inspanningen krijgt Shell de tijd haar ‘klimaatambitie in lijn te brengen met het Klimaatakkoord van Parijs’. 

Kritiek

Milieu-organisaties zijn, alle groene initiatieven ten spijt, kritisch over de Brits-Nederlandse energiereus. ,,Je moet alle initiatieven van Shell in het licht van het grotere plaatje zien”, zegt Freek Bersch, campagneleider bij Milieudefensie. ,,En dat is dat ze jaarlijks 25 tot 30 miljard euro steken in de winning van olie en gas. Zolang ze dat doen, vergroten ze het klimaatprobleem.”

Het compensatieplan met bomen, noemt hij 'te simpel’. ,,Het is geen structurele oplossing. Als Shell zijn complete uitstoot wil compenseren, moet het elk jaar een stuk bos ter grootte van Frankrijk aanleggen. Dan ben je vrij snel door de ruimte heen. Bovendien kan bosbouw om schaarse ruimte concurreren met voedselproductie.”

Toch schermt Shell met een concrete doelstelling om haar uitstoot terug te dringen. De komende drie jaar bijvoorbeeld moet de netto voetafdruk met 2 tot 3 procent dalen. Is dat dan geen stap in de goede richting? 

Het is simpelweg niet genoeg, zegt Bersch, omdat het cijfer vertekent. ,,Dat gaat over de uitstoot per eenheid energie, niet over de totale uitstoot van het bedrijf.” Stel dat Shell in die periode 5 of 10 procent meer energie produceert, neemt de totale uitstoot dus toe. ,,De enige oplossing is minder olie en gas winnen. Zolang dat niet gebeurt, zijn alle andere initiatieven dweilen met de kraan open.”