Volledig scherm
Twee elektrische auto's tegelijkertijd is bij de meeste snellaadstations zeldzaam, maar volgens Fastned gaat de markt snel groeien. © fastned

Laadpaal-oorlog om de elektrische rijders is ontbrand

Gaan we over tien jaar allemaal elektrisch rijden en in de weer met een oplaadkabel? Bij Fastned, het bedrijf achter de laadstations langs de snelweg, geloven ze er heilig in. Nu de markt groeit, ontbrandt ook de strijd met de oliemaatschappijen. Ook al laden er nog maar vijf klanten per dag.

,,De Europese brandstofmarkt is er een van 500 miljard euro en die verschuift naar elektriciteit. Gigantisch,’’ zegt Fastned-ceo Michiel Langezaal (36). 

Fastned begon in 2011 en heeft inmiddels 66 snellaadstations door heel Nederland en over twee jaar moeten dat er 170 zijn. De accu’s zijn bij zo'n snellader in een halfuurtje weer voor driekwart gevuld. De oliemaatschappijen waren jarenlang niet geïnteresseerd in elektrisch rijden, maar Shell kondigde vorig jaar aan óók elektriciteit te gaan verkopen. Een moderne versie van de western-klassieker Once upon a time in the west was geboren. Die film gaat over een bittere strijd om land met een waterbron, essentieel voor het revolutionaire nieuwe vervoermiddel uit die tijd: de stoomtrein. In de film schiet good guy Charles Bronson aan het eind bad guy Henry Fonda aan flarden.

Broodjes kaas

Fastned schiet met rechtszaken terug op het ‘pesterijtje’ van Shell om nu óók laadpalen te plaatsen. Maar ook de Nederlandse Staat wordt voor de rechter gesleept. Want de overheid bestrijdt dat Fastned een concessie heeft zoals de oliemaatschappijen en spreekt van een vergunning om stroom te mogen verkopen aan automobilisten. Daar horen geen broodjes kaas en kopjes koffie bij. Terwijl juist de elektrische rijder daar behoefte aan heeft, want die moet ook bij ‘snelladen’ lang wachten.

Quote

Wij willen gelijke monniken, gelijke kappen

Fastned-directeur Langezaal
Volledig scherm
Michiel Langezaal © fastned

Er loopt inmiddels een handvol rechtszaken, allemaal nog in een pril stadium. Pas over een paar jaar zal duidelijk zijn wie gelijk heeft. Ceo Langezaal: ,,Als je in zo’n grote markt stapt, dan weet je dat je tegenstand krijgt. Het is een wonderlijke situatie. Toen wij ons inschreven voor die concessie was het idee dat er een station voor elektrische auto’s zou komen inclusief broodjes en koffie etcetera. We hadden niet voorzien dat de Staat zou zeggen: Dat willen we niet, want dat schaadt de benzinestations. Dat moet veranderen, dat lijkt me heel logisch. Wij willen gelijke monniken, gelijke kappen. Ofwel: iedereen dezelfde beperkingen of niemand beperkingen. Want als je als laadstation niets anders dan stroom mag verkopen, dan kun je natuurlijk niet op tegen een benzinestation dat alles mag.’’

De oliemaatschappijen betaalden honderden miljoenen voor de huur van de snelweglocaties van hun brandstofstations. Fastned betaalde een fractie voor de laadstation-locaties. Die vergelijking gaat mank, vindt Langezaal. ,,We hebben de plicht om die laadstations te bouwen. We investeren voor een markt die er nog niet is. Een benzinestation heeft dat probleem niet, want de markt is er al. Dan betaal je dus voor die concessie. Wij hebben leges betaald voor de vergunning. Wij hebben de investeringen en de aanloopverliezen - enkele miljoenen per jaar - betaald. En we verliezen nog steeds een paar miljoen per jaar. Dát is de prijs die we betaald hebben.’’

Lubbers

De investeerders van Fastned zijn rijke familiefondsen met een groen hart én een neus voor geld. De familie Lubbers bijvoorbeeld investeerde miljoenen. Bart Lubbers, zoon van de in februari overleden oud-premier, is een van de oprichters van Fastned.

Van de inkomsten van het laden hoeft Fastned het voorlopig niet te hebben. Eletrisch laden kan een miljardenmarkt worden, maar voorlopig komt er bitter weinig binnen. De laadstations vergen enorme investeringen tot wel 400.000 euro voor stations met de grootste vermogens. Aan één laadbeurt verdient het bedrijf 6 euro. Gemiddeld laden er vijf tot zes auto’s per dag. Langezaal wordt er niet nerveus van. ,,Het is een kwestie van aanbod. Er zijn nu 25.000 elektrische auto’s op de weg en 8 miljoen benzine- en dieselauto’s. De markt is nu nog heel klein. Een benzinestation verdient ook maar een paar euro aan een volle tank. Het kernwoord is volume.’’

Prijscurve

Langezaal beziet de markt door een roze bril. Bijna een derde van de laadstations draait al break-even, doordat er vijftien tot twintig klanten per dag zijn. Genoeg om de operationele kosten te dekken, maar terugverdienen van de investering is nog ver weg. En de verkoop van elektrische auto’s stijgt hard, alleen al vorig jaar kwamen er 8.000 bij. ,,Er komen meer elektrische auto’s op de markt, de batterijen worden beter en de prijzen dalen. Als dan ook het bereik meer dan 300 kilometer wordt, dan wordt het een massaproduct. Je ziet dezelfde prijscurve bij zonnepanelen, ieder jaar beter en goedkoper. Zo gaat dat met elektronica. Wie had gedacht dat alle beeldbuistelevisies vervangen zouden worden door die dure platte schermen? We staan nog maar aan het begin.’’

Wie elektrisch rijdt, laadt vooral thuis of op het werk. ,,Maar ook langs de snelweg als je planning anders loopt. Vergelijk het met je telefoon, die laad je ook overal op. Dat is ook de reden dat de elektrische auto’s steeds sneller kunnen laden en wij de vermogens van de stations verhogen. En in een verstedelijkt land als Nederland kunnen heel veel mensen straks niet thuis voor de deur laden. Dan heb je een laadstation waar je eens in de week heen rijdt. Wij denken dat daar grote behoefte aan komt.’’

Fastned is bekend van de oplaadstations met het gebogen dak, maar het bedrijf stapt inmiddels al over op een nieuw ontwerp met een hoger dak zodat ook elektrische vrachtwagens kunnen laden zodra ze op de markt verschijnen. ,,En dat type station kunnen we ook makkelijker uitbreiden naar meer oplaadpunten. Dat zal nodig zijn.’’

Volledig scherm
Het nieuwe model laadstation van Fastned. Hoog genoeg om ook vrachtwagens te laten 'tanken'. © fastned
  1. Kinderen adviseren: ‘Open Oudertelefoon, ouders willen ook dingen kwijt’

    Kinderen adviseren: ‘Open Oudertele­foon, ouders willen ook dingen kwijt’

    De Nationale Raad van Kinderen heeft zojuist minister Hugo de Jonge van Volksgezondheid, Welzijn en Sport geadviseerd over het taboe rond kindermishandeling. Gemiddeld zit in elke klas van dertig kinderen één kind dat te maken heeft met kindermishandeling of verwaarlozing. De 10- tot 14-jarigen adviseren vandaag op Wereld Kinderdag de vicepremier: ,,Open voor ouders een Oudertelefoon, want volwassenen willen ook dingen kwijt.’’