Volledig scherm
Basisschoolleraren tijdens een protestmanifestatie vorig jaar in het Zuiderpark. De onderwijsvakbonden AOB en CNV hadden opgeroepen tot een staking uit onvrede over het te lage salaris en te hoge werkdruk. © ANP

Laagste ledenaantal vakbonden sinds 1990

Het aantal leden van de vakbonden in Nederland is sinds 2012 met bijna 200.000 afgenomen. In dat jaar waren er nog zo'n 1,9 miljoen. Vorig jaar was dat gedaald tot 1,7 miljoen, becijferde het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS). Het is het laagst gemeten aantal sinds 1990.

De daling is volgens het CBS volledig toe te schrijven aan de afname van het aantal mannelijke leden. Mannen (22 procent) zijn nog wel vaker lid van de vakbeweging dan vrouwen (17 procent), maar hun aantal neemt in snel tempo af.

Het aantal vrouwen dat is aangesloten bij een vakbond stijgt juist al enkele jaren. In 2017 nam het aantal vrouwelijke leden met achtduizend toe, de sterkste stijging sinds 2013. 

Leeftijdsopbouw

Er is groot verschil tussen verschillende leeftijdsgroepen, waarbij geldt dat oudere werknemers vaker lid zijn dan jongeren. Gemiddeld is net geen één op de vijf werkenden lid van een vakbond.

Ook het aantal uren per week dat mensen werken heeft invloed op de organisatiegraad. Van de werknemers die maximaal twaalf uur per week werken, is slechts 6 procent vakbondslid. Bij de groep die tussen de 12 en 35 uur per week werkt is dat 19 procent en bij mensen die 35 of meer uur per week werken is 22 procent lid.

Noorden vruchtbaar

De noordelijke provincies zijn voor de vakbonden nog redelijk vruchtbare grond. In Drenthe en Friesland is 27 procent van de werknemers lid, in Groningen 25 procent. Ook in Zeeland is een kwart van de werknemers lid. Noord-Brabant heeft zich het meest afgewend van de vakbeweging. Daar is slechts 15 procent lid van een vakbond.

  1. LIVE | Wilders en Rutte botsten hard: ‘Onpasselijk van zijn krokodillentranen’
    Slotdebat NOS

    LIVE | Wilders en Rutte botsten hard: ‘Onpasse­lijk van zijn krokodil­len­tra­nen’

    De aanslag in Utrecht werpt een flinke schaduw over het NOS slotdebat, aan de vooravond van de Provinciale Verkiezingen. Hoewel de dertien partijen al eerder eigen stellingen hebben ingebracht om over te debatteren, zal het vanavond ook nadrukkelijk gaan over het kabinetsoptreden en de omstandigheden van de aanslag gistermiddag, waarbij drie mensen omkwamen. Mis niks van het debat met ons liveblog.