Volledig scherm
Het is een gemiste kans dat het leger zo weinig vrouwen telt. 'Vrouwen hebben belangrijke kwaliteiten.' © AD/HH

'Legervrouwen niet veilig bij het douchen'

Defensie zette 10 jaar geleden alles op alles om meer vrouwen in het leger te krijgen. Maar de pogingen blijken vruchteloos te zijn. 'Het is en blijft een mannenwereld.'

Quote

Die mannen zien hun vriendin­nen maanden­lang niet, en gaan zich anders gedragen

Militair Anke Dorpmanns

Toen Anke Dorpmanns als militair werd uitgezonden naar Irak, merkte ze pas echt hoe moeilijk je je als vrouw staande houdt in het leger. Als ze op de basis ging hardlopen, werd ze vrijwel continu nagefloten. Ze kreeg seksueel getinte opmerkingen naar haar hoofd en bij het douchen was het ook niet veilig: ze zag hoe mannen de douchecabine van een vrouwelijke collega openritsten.

,,Die mannen zien hun vriendinnen maandenlang niet, en gaan zich anders gedragen.'' Het viel haar zwaar tijdens de toch al zo heftige missie. ,,Je enige veilige plek is het kamp. Maar als vrouw voelde ik me daar óók niet veilig meer.''

Bij een andere missie werd ze zelfs een paar keer lastiggevallen door een leidinggevende. ,,Ik ben uiteindelijk naar de vertrouwenspersoon gestapt en toen bleken meer vrouwen slachtoffer van hem te zijn geworden. Hij kreeg een aantekening.''

Mannenwereld
Het leger is een mannenwereld, en dat dreigt zo te blijven. Van de 42.432 militairen in ons land zijn er nu 3959 vrouw (9 procent). En er is geen verbetering in zicht: van de nieuwe studenten op alle militaire opleidingen in ons land was vorig jaar slechts 7 procent vrouw. Onder het burgerpersoneel ligt het percentage overigens een stuk hoger (25 procent).

En dat terwijl Defensie 10 jaar geleden alles op alles zette. Toenmalig staatssecretaris Cees van der Knaap kwam met een actieplan: een op de drie nieuwe militairen moest in de toekomst een vrouw zijn. Er kwam kinderopvang op de kazernes en de trainingseisen voor vrouwen werden versoepeld. Een jaar later presenteerde Van der Knaap vol trots de eerste vrouwelijke generaal in de geschiedenis. Het moest het begin van een emancipatiegolf worden.

Maar al die inspanningen blijken vruchteloos te zijn. Doodzonde, zegt Jeanet Pijpker, sinds april dit jaar voorzitter van het Defensie Vrouwen Netwerk. ,,Vrouwen hebben specifieke kwaliteiten waar Defensie juist haar voordeel mee kan doen,'' zegt ze. ,,De nadruk ligt vaak op het mannelijke, de fysieke kracht. Maar vrouwelijke kwaliteiten als reflectief vermogen, kwetsbaarheid durven tonen en empathisch vermogen zijn net zo belangrijk.''

Quote

Ze zeggen: 'Ik was de beste, maar ik kreeg die baan gewoon niet!'

Jeanet Pijpker,voorzitter van het Defensie Vrouwen Netwerk

Old boys network
Waar het misgaat? ,,We hebben te maken met een old boys network, een cultuur die is ontstaan in al die jaren dat vrouwen geen rol speelden bij de krijgsmacht,'' zegt Pijpker. ,,Een sfeer van kameraadschap, van mannen onder elkaar: samen opgeleid op de academie, waar de banden worden gesmeed. Ze kennen elkaar van missies in gevaarlijke gebieden, komen in Den Haag terecht en verdelen daar de banen.''

Het gevolg: vrouwen stromen nauwelijks door naar hogere functies (van de 79 generaals zijn er nu twee vrouw), en stappen over naar het bedrijfsleven. Het is weinig aanmoedigend voor vrouwen die overwegen óók voor Defensie te gaan werken. En vrouwelijke uithangborden ontbreken. Pijpker, die de hoge uitstroom onderzocht, kwam veel voorbeelden tegen. ,,Ze zeggen: 'Ik was de beste, maar ik kreeg die baan gewoon niet!' Ze zijn vervolgens in het bedrijfsleven op hoge posities terechtgekomen.''

Ook PvdA-Kamerlid Angelien Eijsink ziet het probleem. ,,Ik ken genoeg vrouwen die niet op de plek komen waar ze kunnen komen,'' zegt ze. ,,Hoe je dat doorbreekt? Vrouwen moeten worden gespot, en bij elke benoeming moet goed naar alle kandidaten worden gekeken. En de beste kiezen, ook als dat een vrouw is.'' De bal ligt bij minister Hennis van Defensie, vindt Eijsink. ,,Ze moet veel meer doen om dit probleem aan te pakken.''

Lees meer in het AD van vandaag.

  1. LIVE | GGD’s overspoeld met telefoontjes, vrouw van besmette Duitser heeft virus ook

    LIVE | GGD’s overspoeld met telefoon­tjes, vrouw van besmette Duitser heeft virus ook

    Een Duitser bij wie gisteren het Covid-19-virus werd vastgesteld en waarvan bleek dat hij in Limburg is geweest, was toen nog niet besmettelijk aldus het RIVM. In Duitsland wordt naarstig gezocht naar mensen die met hem en zijn vrouw in contact kwamen. Een militair van de Luftwaffe raakte mogelijk besmet. 23 Nederlanders die in quarantaine zitten in een hotel op het Spaanse vakantie-eiland Tenerife blijken niet besmet, maar zitten wel 14 dagen in quarantaine. We houden je op de hoogte in ons liveblog. De gebeurtenissen van de afgelopen dagen lees je hier terug.