Volledig scherm
Leraren waren verbaasd over de hoge toetsadviezen. © ANP

Leraren verbaasden zich meteen al over hoge toetsadviezen

Dat de toetsadviezen van bijna twintigduizend groepachters niet kloppen, komt voor leraren en leerlingen niet per se uit de lucht vallen. Zij verbaasden zich al over de hoge uitslagen. ,,Ik heb een sterke klas, maar dit was wel héél sterk.”

Middenin de meivakantie kreeg groep 8-juf Leony van Dam een telefoontje van haar collega: de toetsresultaten zijn binnen, je móet kijken. ,,We zagen meteen: dit is raar.” Leerlingen die normaliter op vmbo-t-niveau presteren, hadden nu ineens een havo/vwo-advies aan hun DIA-toets overgehouden.

Direct na de vakantie zijn de leerkrachten met hulptroepen van hun Wilhelminaschool in Helmond om de tafel gegaan om alle resultaten onder de loep te nemen. Liefst 28 van de 53 groepachters hadden een hoger toetsadvies dan verwacht. ,,Dit kon niet waar zijn. Ik heb een sterke klas, maar dit was wel héél sterk. Normaal moeten we één of twee adviezen heroverwegen”, zegt Van Dam.

Quote

Dit kon niet waar zijn. Ik heb een sterke klas, maar dit was wel héél sterk

Leony van Dam, Groep 8-leerkracht

Bij de school gingen de alarmbellen rinkelen. Er móest een fout zijn gemaakt. Ze belden met toetsaanbieder DIA, seinden sectororganisatie PO-Raad in en schakelden met het ministerie van Onderwijs. Van Dam: ,,Dit ging om ‘onze’ kinderen. We kunnen ze niet naar havo/vwo sturen als ze dat niet aankunnen.”

Vraagtekens

De Wilhelminaschool bleek niet de enige die vraagtekens plaatste bij de hoge toetsadviezen. Bij de toetsaanbieders en het ministerie van Onderwijs kwamen begin mei meerdere meldingen binnen. Daarom besloot minister Arie Slob de zaak te onderzoeken. Vorige week werd de ernst van de zaak duidelijk: er is een rekenfout gemaakt bij de Expertgroep Toetsen PO, die alle verschillende toetsen tegen elkaar afweegt om eerlijke scores te krijgen. Bijna twintigduizend groepachters hebben een te hoog (18.288) of te laag (1566) toetsadvies gekregen.

Volledig scherm
Verantwoordelijk minister Arie Slob . © ANP

Het gaat om leerlingen die een andere eindtoets maakten dan de welbekende centrale (voorheen Cito); DIA, Route 8, Iep of AMN. Vooral voor de kinderen die een te hoog advies kregen, kunnen de gevolgen verstrekkend zijn. Eerder kregen ze een schooladvies van hun juf of meester. Alleen met een hoger toetsresultaat kan dat naar boven worden bijgesteld.

In gesprekken met de ouders moet de school beslissen of een groep achter daadwerkelijk een hoger schooladvies krijgt, waardoor die mogelijk naar een andere middelbare school kan. Er druppelen al schrijnende verhalen binnen over kinderen die door het hogere toetsadvies toch naar hun gedroomde middelbare school konden. Maar nu spat die droom uiteen.

Dochter

Quote

Het was een leuke opsteker, maar we hadden al besloten dat ze gewoon in een vm­bo-t/havo-brug­klas zou starten

Claudia Hamilton, Moeder groep 8-leerling

Ook de dochter van Claudia Hamilton scoorde hoger voor de eindtoets; havo/vwo in plaats van vmbo-t/havo. ,,Voor haar zelfvertrouwen was dat heel leuk. Ze was ook heel trots”, vertelt deze moeder. De school besloot het advies op te schroeven naar havo. Of dat zo blijft, is voor deze groep 8-leerling nog onzeker. Ze is op schoolkamp en krijgt weinig van alle onrust mee. ,,Het was een leuke opsteker, maar we hadden al besloten dat ze gewoon in een vmbo-t/havo-brugklas zou starten. Dus er zal niets veranderen.’’

Het is de redding op obs De Flint in Deventer. Hoewel de helft van de klas via Route 8 een hoger toetsadvies kreeg, besloten de leerkrachten slechts één schooladvies naar boven bij te stellen. ,,We hebben meerdere gesprekken met ouders gevoerd, maar uiteindelijk onze intuïtie gevolgd. Een compliment voor onze leerkrachten. Die hebben goed in de gaten gehad dat de toetsadviezen niet klopten”, reageert directeur Rogier Stappers. Bovendien vonden de ouders van de betrokken leerlingen die beslissing acceptabel. De leerling die wél een hoger advies kreeg, houdt dat. ,,Die zat toch al net op de grens.”

Ook deze school trok bij de toetsaanbieder aan de bel over de hoge adviezen. ,,We hebben meteen na de meivakantie gebeld en merkten al dat de persoon aan de andere kant van de lijn wat vaag reageerde over de uitslagen. Maar toen konden we dat niet plaatsen”, vertelt Stappers. De directeur is verbaasd dat dit heeft kunnen gebeuren. ,,Het is nogal wat. Dit is misschien wel de belangrijkste toets van de hele basisschoolcarrière. Het is een hele vervelende situatie, vooral voor de leerlingen en hun ouders.”

Raar

Op de Wilhelminaschool zijn alle gecorrigeerde DIA-rapporten gisteren binnengekomen. Nu blijken een stuk minder groep achters voor een hoger schooladvies in aanmerking te komen. En ook de leerlingen zijn het daar na een goed gesprek met hun leerkrachten mee eens. Van Dam: ,,Ze vonden het zelf raar dat ze altijd in het midden scoorden en nu ineens een stuk daarboven. Dus toen ze gisteren de goede uitslagen zagen, zeiden ze: ja, nu klopt het beter.’’

Om er droogjes aan toe te voegen: ,,We leren onze kinderen te evalueren en reflecteren. Check, check, dubbelcheck. Laat het ministerie dat de volgende keer ook doen. Hoe heeft dit in godsnaam kunnen gebeuren?”