Volledig scherm
Technische universiteiten kunnen de stroom studenten niet aan. © ANP

Meer technische studies met een studentenstop

Het aantal technische studies met een studentenstop neemt toe. Komend studiejaar geldt voor meer opleidingen een numerus fixus, blijkt uit een analyse van de lijst met opleidingen. De technische sector vindt de studentenstops stuitend omdat er juist méér technisch geschoold personeel nodig is. De universiteiten zeggen niet anders te kunnen.

,,Het is de omgekeerde wereld dat de industrie staat te springen om mensen, maar dat universiteiten de poort dichthouden’’, aldus een verbijsterde Ineke Dezentjé, voorzitter van brancheorganisatie FME die de technologische industrie vertegenwoordigt. Maar universiteiten zeggen te móeten. ,,Niemand wil studenten wegsturen, maar de groei is zó groot dat de kwaliteit in het geding komt”, verklaart Bart Pierik, woordvoerder van de Vereniging van Universiteiten (VSNU).

Quote

Niemand wil studenten wegsturen, maar de groei is zó groot dat de kwaliteit in het geding komt

Bart Pierik, Vereniging van Universiteiten

De studentenstops op technische studies veroorzaken al langere tijd discussie. Jarenlang heeft de regering miljoenen euro’s gepompt in campagnes om meer scholieren voor bèta-opleidingen warm te maken. Nu meer leerlingen daadwerkelijk voor een toekomst in de techniek kiezen, moeten universiteiten studentenstops instellen omdat ze de stroom niet aankunnen. Er zijn te weinig collegezalen, laboratoria en docenten.

Ondanks de aanhoudende kritiek zijn er voor volgend studiejaar weer nieuwe technische opleidingen met numerus fixus aan de lijst toegevoegd. Aan de TU Eindhoven kunnen studenten zich bijvoorbeeld niet meer onbeperkt aanmelden voor een opleiding Bouwkunde of Werktuigbouwkunde. Ook voor Kunstmatige Intelligentie zijn aan universiteiten in het hele land nieuwe studentenstops afgekondigd.

Toppositie

Uit onderzoek blijkt dat 93 procent van de leden van FME een tekort aan werknemers kent. ,,Daardoor lopen onze bedrijven orders mis, ervaren ze extra kosten en is er geen tijd om te innoveren. Nederland loopt het risico haar toppositie in de wereld kwijt te raken’’, stelt Dezentjé.

Volledig scherm
Ineke Dezentjé, voorzitter brancheorganisatie FME. © ANP

De TU Eindhoven zag het aantal studenten sinds 2012 met 45 procent stijgen. Deze universiteit wil best nog groeien, maar niet in een moordend tempo. ,,De studenten en ingenieurs die wij opleiden moeten aan bepaalde kwaliteiten en criteria voldoen. Dat vraagt het bedrijfsleven ook van ons. Als we meer en meer aan massa-onderwijs moeten gaan doen, verwatert dat’’, legt woordvoerder Barend Pelgrim uit.

Studentenstops

Daarom ontkomt de universiteit er niet aan om studentenstops af te kondigen. Bij de studie Werktuigbouwkunde wordt dat bijvoorbeeld nodig geacht, omdat de opleiding Engelstalig is geworden. Met een numerus fixus wil ze voorkomen dat de studie ‘wordt overlopen door buitenlandse studenten’. Bij andere opleidingen met een studentenstop meldden zich vorig jaar niet het maximale aantal aan. Hoewel de numerus fixus voor onder meer Technische Informatica nog steeds geldt, is het aantal beschikbare plekken verhoogd. Pelgrim: ,,Groei is alleen mogelijk als we er jaarlijks minimaal veertig miljoen euro bij krijgen voor uitbreiding van onze wetenschappelijke staf en voorzieningen als laboratoria en praktijkruimtes.’’

Quote

Groei is alleen mogelijk als we er jaarlijks minimaal veertig miljoen euro bij krijgen voor uitbrei­ding van onze wetenschap­pe­lij­ke staf en voorzienin­gen als laborato­ria en praktijk­ruim­tes

Barend Pelgrim, TU Eindhoven

Minister Ingrid van Engelshoven (Hoger Onderwijs) heeft een wetsvoorstel klaarliggen om de regels rondom numerus fixus aan te scherpen. Nu beslissen universiteiten zelf of ze een studentenstop afkondigen. De minister wil een vinger in de pap om zo’n numerus fixus te kunnen afkeuren. Ook wil ze in de toekomst ‘een adequate onderbouwing’ voor een studentenstop. ,,De minister streeft naar zo min mogelijk opleidingen met een numerus fixus. Vooral in arbeidsmarktsectoren waar tekorten zijn is dat van belang. Dus de toename voor het studiejaar 2019/2020 bij technische opleidingen hopen we in volgende jaren te keren’’, reageert haar woordvoerder.

Volledig scherm
Onderwijsminister Van Engelshoven bezocht de Universiteit Twente. © Emiel Muijderman

De technologische sector juicht zo’n aanscherping toe. ,,Hierdoor zal de toegankelijkheid van technische studies toenemen’’, voorspelt Dezentjé. Maar ze pleit ook voor 450 miljoen euro extra voor technische studies én een regeling waardoor het voor bedrijven aantrekkelijker wordt om hun werknemers deels in het onderwijs te laten werken. 

Betalen

Universiteiten daarentegen, vrezen voor de kwaliteit van de opleidingen. Het aantal studenten groeit zó hard dat ze meer laboratoria, collegezalen en docenten nodig hebben. Collegezalen en laboratoria zijn niet zo maar gebouwd. En voor docenten is het veelal aantrekkelijker om bij technische bedrijven te gaan werken, omdat die simpelweg meer betalen, stelt VSNU-woordvoerder Pierik. ,,Voor de werkgevers-in-spé is het toch ook belangrijk om goed opgeleid personeel te krijgen.’’