Volledig scherm
Ivo Engels is één van de 150 incidentmanagers bij ProRail die de jacht op spoorlopers hebben geopend. © Jelle Boonstra

Met iPad in de hand veel meer kans om spoorloper te vinden

Handig idee: big data analyses die voorspellen waar spoorlopers het treinverkeer ontregelen. Op pad met Ron Zwiers en Ivo Engels, met in hun hand een iPad.

Volledig scherm
Het geheime wapen is een i-Pad met 'big data': alle akkefietjes naast het spoor worden erin gezet. © Jelle Boonstra

Hun taak is heel overzichtelijk: pak de spoorlopers en zorg dat de trein bij een incident snel weer verder rijdt. Ron Zwiers uit Haaksbergen en Yvo Engels zijn twee van de 150 incidentenbestrijders die ProRail elke dag laat uitrukken. Hun auto, achter station Deventer, is met 8200 kilometer op de teller nog nagelnieuw.  Hun eerste stop is het spooremplacement van Deventer, een hotspot uit de top tien, volgens de i-Pad, die iedereen als 'tool' meekrijgt.

Via dit systeem verzamelt ProRail alle meldingen over spoorlopers: waar waren ze al eerder? Wat zien de machinisten onderweg? Welke tips van het publiek komen er binnen? Met algoritmes zoekt ProRail de hele bak met 'big data' na op patronen. Zijn ze er vaker op zaterdag dan op maandag? In de herfst meer dan in de zomer? Iedere dag komt er informatie bij - en hoe meer gegevens, hoe gerichter de controles, zegt Ron. Ze weten nu dat jeugd op een mooie dag van een spoorbrug in het Twentekanaal duikt, waar de bramenplukkers op de Veluwe langs het spoor scharrelen en waar motorcrossers graag een stukje afsnijden.

Risicoplekken

Quote

De meesten hebben dan niet eens door dat het gevaarlijk is

Ron Zwiers, ProRail

De Veluwelijn op het scherm van Ivo Engels (tussen Zwolle-Amersfoort) heeft acht blauwe pinnetjes; plekken met eerder spoorlopers. De risicoplekken staan er ook bij: campings, waar spelende kinderen langs de rails kunnen opduiken. In Ermelo is een complexe overwegsituatie en er zijn instellingen voor moeilijk opvoedbare jongeren en mensen met psychische problemen. Ook wordt geturfd waar festivals zijn. Daar kunnen dronken stappers een gevaar geven.

Op meldingen stappen ze in de auto, bij een heterdaadje wordt een bon van 140 euro uitgeschreven. ,,De meesten hebben dan niet eens door dat het gevaarlijk is", zegt Ron, ,,wie door een werveling van de wind tegen de trein wordt getrokken kan het doorgaans niet navertellen".

Op melding van een machinist gingen ze in de winter naar Hengelo waar ze iemand vaker over het emplacement zagen lopen. ,,In de sneeuw waren voetstappen van het perron over het rangeerterrein naar een plek waar een man werkte die we uiteindelijk konden aanspreken". Dat doen ze ook met mensen die hun hondje uitlaten en joggers die het spoor kruisen -  vaak een gevolg van ingesleten gewoonten.

Dikke streep

Volledig scherm
Ivo Engels op controle in Diepenveen. Hij zwaait naar de trein, ten teken van: ik heb je gezien. © Jelle Boonstra

Allemaal in de hoop dat ze een dikke streep door een risicopunt kunnen trekken. Ook op storingen gaan ze af, soms is het dan een fluitje van een cent om die te verhelpen. In Olst stond laatst een fiets onhandig tegen een hek, de spoorboom sloot niet goed, overal sprongen seinen op rood. Bij werkzaamheden in Zwolle was ijzervijlsel op een naad tussen de rails gevallen, dat gaf een foutmelding in het hele station.

Tot de spoorlopers worden niet de mensen gerekend die voor de trein willen springen, zo'n 200 per jaar. Zwaar - zeggen ze. ,,Het gaat je niet bepaald in de koude kleren zitten als iemand er een einde aan wil maken.  Ik trof bij Ermelo een meisje dat haar polsen al had doorgesneden, dat was blijkbaar niet gelukt, en dus stond ze nu naast het spoor", zegt Ron. In Emmen haalde hij een zwaar getraumatiseerd meisje van het spoorbed. ,,Toen sprong ze de volgende week alsnog".

En bij een dodelijk ongeluk op het spoor of een springer rijden ze een paar keer naar de plek op het spoor terug. Ivo: ,,Vaak staat er dan een monumentje, met kaarsen, en bloemen. Dat verplaatsen we dan om te voorkomen dat mensen te dicht bij het spoor komen, we leggen het een paar meter terug, zodat de machinist het monumentje niet vanuit de cabine kan zien - stel je voor dat die net iemand onder de trein heeft gehad - dat is echt enorm confronterend".

Volledig scherm
ProRail zegt dankzij 'big data' beter in staat te zijn om spoorlopers op te sporen of voor te zijn. © Jelle Boonstra