Minder spijbe­laars voor de rechter: boete of taakstraf is zinloos

VIDEOHet aantal ouders en leerlingen dat wegens schoolverzuim voor de rechter moet komen, daalt hard. Oorzaak: justitie en leerplicht kijken meer naar de problemen die aan de basis van het spijbelgedrag liggen.

Elk jaar moeten duizenden ouders en leerlingen voor de rechter verschijnen voor schoolverzuim. Dit jaar zijn dat er honderden minder. Dat blijkt uit cijfers van de Raad voor de Rechtspraak die deze krant heeft opgevraagd. Terwijl vorig jaar 3240 zaken voor de rechter kwamen, staat de teller tot en met september op 1930. Als het zo doorgaat, komt het aantal strafzaken rond de 2600 uit, een daling van zo’n 19 procent.

Justitie en leerplicht zijn tot inkeer gekomen waar het gaat om het bestraffen van spijbelaars. Ze merken dat het lang niet altijd zin heeft om jongeren en/of hun ouders een taakstraf of fikse boete (maximaal 3700 euro) op te leggen. Het Openbaar Ministerie (OM) constateert dat jongeren die spijbelen vaak met meerdere problemen worstelen, niet alleen in het onderwijs maar ook thuis. Het schoolverzuim is daarvan een symptoom. Het werkt dan beter om zorg te verlenen dan om te straffen, stellen ze.

,,Het is beter om jongeren vooraf te laten inzien waarom het belangrijk is om naar school te gaan dan een strafzaak op te leggen’’, aldus Carry Roozemond, voorzitter van Ingrado, vereniging van leerplichtambtenaren.

Nieuwe koers

Quote

Soms willen ouders juist dat we een strafzaak aanspannen, omdat kinderen hulp weigeren

Carry Roozemond, vereniging van leerplichtambtenaren

Vorig jaar maart maakten betrokken partijen, waaronder het OM en leerplichtambtenaren, afspraken over de nieuwe koers. Ze leggen alleen nog straffen op als leerlingen op geen enkele andere manier terug naar school zijn te krijgen en vrijwillig niet willen meewerken. Roozemond: ,,Soms willen ouders juist dat we een strafzaak aanspannen, omdat kinderen hulp weigeren.’’

Jarenlang kregen ouders en leerlingen juist wél straffen opgelegd. Wat oud-advocaat in het jeugdrecht Marije Jeltes, die nu docent op dat gebied is aan de Universiteit Leiden, betreft had het aantal rechtszaken al veel eerder moeten worden verminderd. 

,,Ik ervaar dat vooral kinderen uit lagere sociaal-economische klassen geraakt worden door vervolging om leerplichtverzuim. Ik heb gevallen gezien waarbij ik me afvroeg of de school niet veel eerder in had moeten grijpen. Neem eenoudergezinnen, waar de ouder ’s ochtends vroeg weg moet om te gaan werken. Als de school pas in een laat stadium contact opneemt, kan verzuim lang onopgemerkt blijven.’’

Bekijk ook: In maart 2018 nam de bekende straatvoetballer Soufiane Touzani  een anti-spijbelfilmpje op.