'Minister Wiebes gaf onjuiste informatie over kosten wind op zee'

Wiebes houdt er hierbij namelijk geen rekening mee dat er ook een net op zee moet worden aangelegd, om de stroom van de windmolens naar het vaste land te transporteren. Dat net kost tot en met 2023 vier miljard euro. Landelijk netbeheerder Tennet is verantwoordelijk voor de aanleg van het net aan zee, maar ontvangt hiervoor subsidie. Die subsidie wordt gefinancierd via de energierekening van burgers en bedrijven, via de Opslag Duurzame Energie.

De conclusie van de Rekenkamer: 'De windparken die in 2022 worden opgeleverd voor de Nederlandse kust zullen dus niet de ‘eerste windparken ter wereld zijn die zonder subsidie worden gerealiseerd’, zoals de minister van EZK in maart van dit jaar aan de Tweede Kamer schreef'.

Dit schreef minister Wiebes van Economische Zaken en Klimaat in maart: 'Door drastisch lagere kosten worden er inmiddels windparken gebouwd zonder subsidie. Zo houden we de energietransitie betaalbaar. Door innovatie en concurrentie wordt duurzame energie steeds goedkoper, en tot nu toe sneller dan verwacht.'

De prijs van de energie die het windpark Hollandse Kust vanaf 2022 gaat leveren is 4,3 cent. Volgens de Rekenkamer vormt de subsidie voor het stroomnet op zee echter ruim een derde van die prijs. Tennet houdt er bovendien rekening mee dat 4 miljard euro niet voldoende is.

Wel constateert het controle-orgaan dat de kosten van windparken op zee snel dalen. De prijs van de stroom uit het park dat in 2022 gebouwd wordt is 70 procent lager dan de prijs die in 2013 gold. In het toenmalige Energieakkoord werd gemikt op een prijsdaling van 40 procent. Dat is dus ruim overtroffen. 

SP-Kamerlid Sandra Beckerman noemt het 'bizar' om te beweren dat een windpark zonder subsidie draait. ,,Aan de andere kant is het wel zo dat de kosten van de windmolens en het transport naar land altijd uit elkaar worden getrokken. Dat heeft Wiebes ook gezegd in de Tweede Kamer. Toch is het niet slim van hem om te roepen dat het de overheid niets meer kost, terwijl we wél miljarden subsidie naar Tennet overmaken.” 

Voor D66 komt het oordeel van de Rekenkamer niet als een verrassing. ,,We hebben jaren terug met z'n allen besloten om de aanlag van netten door Tennet te laten doen, dat betalen we natuurlijk met z'n allen”, zegt D66'er Rob Jetten. ,,Dat is voor de Kamer niet nieuw. Het is wel goed om te kijken hoe we dit in de toekomst doen met de vele parken die erbij komen.” Jetten noemt het 'mooi' dat wind op zee steeds goedkoper wordt.

Het was VVD-leider Mark Rutte die tijdens de verkiezingscampagne in 2010 nog sprak over ‘malle windmolens’, die ‘niet draaien op wind, maar op subsidie’. Daarover zei Wiebes in maart dit jaar dat dat ‘flauwe grapje’ écht niet meer gemaakt kan worden. ,,We hebben windmolens zonder subsidie exploitabel gemaakt”, zei de minister. ,,Dit is een doorbraak.”

Volgens een woordvoerder van het ministerie van Economische Zaken en Klimaat heeft Wiebes de Tweede Kamer nooit voorgelogen. ,,Er is altijd gecommuniceerd dat het subsidievrij bouwen geldt voor windparken. De bekabeling en de aansluiting op het net gebeurt op kosten van de overheid.”

Op de Noordzee leveren nu vier windparken stroom: Egmond, Amalia, Gemini en Luchterduinen. Voor drie nieuwe parken zijn vergunningen afgegeven: twee bij Borssele en Hollandse Kust (zuid). Daarnaast zijn er concrete plannen voor de aanleg van nog een aantal windparken die tot en met 2030 gebouwd gaan worden. 

Voor die nog te vergunnen parken moet ook een stroomnet worden aangelegd. De kosten daarvan kunnen nog hoger uitpakken dan die van de infrastructuur die Tennet nu aanlegt. Dit omdat de parken die ná 2023 gebouwd worden verder uit de kust gepland zijn.

Kijk hier naar windenergieonderzoeker prof. dr. Gerard van Bussel. Hij gaat in op de technieken waarbij we de wind in ons voordeel kunnen gebruiken: