Volledig scherm
De criminaliteitscijfers zijn opnieuw hard gedaald, blijkt uit onderzoek van het WODC. © Marco De Swart

Misdaadcijfers dalen spectaculair

De criminaliteitscijfers zijn opnieuw hard gedaald, blijkt uit onderzoek van het WODC. Het aantal misdrijven daalt al jaren spectaculair. Of is er in werkelijkheid iets anders aan de hand?

Quote

Jongeren zijn minder op straat. Ze zitten bij elkaar op de bank te gamen, of ze hebben contact via Whatsapp

Criminoloog Anton van Wijk van Bureau Beke

De politie registreerde het afgelopen jaar 930.000 misdrijven. Dat is een daling van 5,1 procent ten opzichte van 2015. Het aantal verdachten (270.000) zelfs met 11 procent af. Die stevige dalingen vertalen zich weer in minder zaken bij de rechtbank. In 2016 behandelde de rechter 94.000 zaken; 11 procent minder dan het jaar ervoor.

Op alle fronten lijkt de criminaliteit in Nederland als poolijs weg te smelten. Die trend is zeker niet nieuw. Sinds 2007 daalt het aantal geregistreerde misdrijven gestaag, zo blijkt uit het vandaag gepubliceerde onderzoek Criminaliteit en Rechtshandhaving van het WODC. In tien jaar tijd daalde het aantal misdrijven met 29 procent en het aantal verdachten zelfs met 46 procent. Rechters behandelen 28 procent minder zaken dan in 2007.

Criminoloog Cyrille Fijnaut ziet zeker verbetering. ,,Veel traditionele delicten, zoals woninginbraken en autodiefstallen, nemen al jaren af. Dat is onder meer te danken aan beter hang- en sluitwerk. Maar ook omdat jongeren zich steeds meer in de virtuele wereld begeven.”

Ook criminoloog Anton van Wijk van Bureau Beke gelooft dat de mobiele telefoon heeft geleid tot minder criminaliteit. ,,Jongeren zijn minder op straat. Ze zitten bij elkaar op de bank te gamen, of ze hebben contact via Whatsapp. De gelegenheid schept de dief. Zo lang ze maar op die telefoon bezig zijn, kunnen ze niet op straat misdrijven plegen.”

Vruchten

Fijnaut gelooft ook dat de aanpak van jonge criminelen zijn vruchten afwerpt, zoals de Amsterdamse Top 600 van (jonge) veelplegers die extra in de gaten worden gehouden. Andere steden hebben weer zogeheten veiligheidshuizen om veelvoorkomende criminaliteit in te dammen. ,,Ik geloof echt dat die aanpak effect heeft.”

Toch waarschuwen beide criminologen voor te veel optimisme. De dalende statistieken zeggen volgens hen lang niet alles over de staat van de criminaliteit in Nederland. Zo daalt de aangiftebereidheid onder burgers. Oplichting via het internet wordt bijvoorbeeld nauwelijks geregistreerd, maar komt steeds vaker voor. Ook zware drugshandel is er wel, maar blijft onopgemerkt als de politie geen capaciteit heeft om er onderzoek naar te doen.

Kanttekeningen

,,Er zijn veel kanttekeningen te plaatsen bij de statistieken”, zegt Fijnaut. ,,We hebben de rare toestand dat we de politie noodkreten horen slaken dat ze het werk niet aankan en aan de andere kant lezen we deze geruststellende cijfers. Ik pleit voor diepteonderzoek in een aantal steden om dit fenomeen te onderzoeken. Wat speelt er achter de cijfers? Welke effecten hebben het beleid? Anders wordt deze discussie een soort gezelschapsspel.”

Wordt Nederland onderaan de streep veiliger? Anton van Wijk noemt het haast een filosofische vraag. ,,Wanneer voelen burgers zich onveilig? Vanwege een dreigende groep jongeren in een donkere straat of van de zoveelste ransomware-aanval op internet? Ik denk toch dat mensen zich veiliger voelen als er geen fysieke impact op het spel staat.”

poll

Welk team kies jij?

Welk team kies jij?

  • Friet (40%)
  • Patat (60%)
36124 stemmen