Volledig scherm
Procureur-generaal bij het Openbaar Ministerie, meester Rinus Otte © ANP

'Nar' Otte zwijgt nooit, behalve na kritiek van vader Anne Faber

De nar van de rechtspraak, noemt hij zichzelf. Wie is de voormalige raadsheer Rinus Otte, van wie Wim Faber, vader van de vermoorde Anne, vindt dat hij moet opstappen?

Het mooiste wat hij ooit had meegemaakt. Zo noemde de 20-jarige Michael P. de dag in 2010 dat hij twee meisjes van 16 en 17 jaar uit Zeewolde met een pistool dwong tot verregaande seksuele handelingen.

P., die ook al een trits overvallen en geweldsdelicten had gepleegd, kreeg in 2011 de maximale straf van zestien jaar cel. Maar in hoger beroep haalde het gerechtshof Arnhem daar vijf jaar van af.

Omdat het Hof ook geen tbs oplegde, kon het dat hij in september 2017, op proefverlof, zich kon vergrijpen aan Anne Faber. Hij verkrachtte, vermoordde en begroef de jonge vrouw uit Utrecht, die deze avond een stukje had willen fietsen.

Signalen waren er volop

Volledig scherm
Anne Faber. © Het Huis Utrecht

De vader van Anne Faber stelde in de Volkskrant van afgelopen zaterdag dat Rinus Otte, de raadsheer die met twee collega's verzuimde tbs op te leggen, zijn huidige topfunctie als procureur-generaal bij het Openbaar Ministerie moet neerleggen. Hij verwijt hem grote fouten. ,,Signalen dat de man gestoord was, waren er volop'', aldus Faber. ,,Maar uit niets maak ik op dat het gerechtshof iets met deze signalen heeft gedaan.''

De nu 57-jarige Rinus Otte is bepaald geen onbeschreven blad binnen de rechterlijke macht. De hoogleraar rechtsgeleerdheid gooit graag een steen in de vijver. Zo schreef hij in 2010 het buitengewoon kritische boek De nieuwe kleren van de rechter, waarin hij rechters afschildert als conservatievelingen die nauwelijks tegen kritiek kunnen.

Geen blad voor de mond

Ook in columns en interviews neemt Otte geen blad voor de mond. Hij zegt 'een groeiende afkeer' van tbs te hebben. Vroeger vond hij behandeling het beste voor veel verslaafden, maar nu vindt hij de cel heilzamer. ,,Ik bepleit een revival van de klassieke celstraf die niet pretendeert mensen te helpen'', aldus Otte. ,,Mensen kunnen alleen zichzelf helpen en als dit niet lukt, moeten we treuren om het afglijden van een medemens, maar niet meer dan dat.'' Hij geeft toe: ,,Mijn woorden staan haaks op het maatschappelijk verlangen een veiliger samenleving te krijgen.''

Het zijn woorden die op Wim Faber werken als een rode lap op een stier. ,,Ik stel vast dat het gerechtshof de doelen van de strafrechtspleging, namelijk het voorkomen van herhaling en het beschermen van de samenleving, uit het oog heeft verloren.''

Problemen rond tbs

Quote

Er zijn allerlei problemen rond tbs. Ik vind het juist goed dat rechters aan die discussie deelnemen

Peter van Koppen, rechtspsycholoog

Begrijpelijk, vindt rechtspsycholoog Peter van Koppen, die zegt onder de indruk te zijn van Fabers verhaal. Toch prijst hij Otte om het openlijk ventileren van zijn mening over het opleggen van tbs. ,,Er zijn allerlei problemen rond tbs. Ik vind het juist goed dat rechters aan die discussie deelnemen. Otte is controversieel, maar het debat dat hij aanzwengelt, draagt bij aan de ontwikkeling van het vak.''

Als rechter is Otte een groot voorstander van meer openheid. ,,Hoezo mogen rechters alleen maar spreken via het vonnis? Waarom nou? We zijn erg op onze hoede, defensief'', zegt hij in Vrij Nederland. ,,Zolang je niet gaat klappen uit de raadkamer, kun je wel degelijk iets uitleggen. De rechter wordt er alleen maar menselijker, zoekender en waardiger van."

Weloverwogen

Het is in dat licht opmerkelijk dat Otte nu niet wil ingaan op Fabers aantijgingen. Via het Openbaar Ministerie laat hij de Volkskrant weten geen toelichting te willen geven op het arrest van Michael P. Wel zegt het OM de gevoelens van Faber te begrijpen.

Volgens Hans Faber, de broer van Wim, heeft het OM de brief niet goed begrepen. ,,Wij laten ons juist niet leiden door emotie. De brief is niet vanuit de onderbuik geschreven, maar op basis van feiten en een mening. De hele familie is het eens met de inhoud van de brief, die weloverwogen is geschreven. En de conclusie is dat Otte moet opstappen."

Het strafproces tegen Michael P. begint over enkele weken. Hans Faber zegt vertrouwen te hebben in het proces. ,,Onze kritiek gaat vooral over het hoger beroep in de eerdere zaak van Michael P. De familie wil met deze kritiek het huidige proces niet verstoren of beïnvloeden."