Volledig scherm
Passagiers kijken op de informatieborden op luchthaven Schiphol. © anp

Nederland ongekend populair in Azië, Midden-Oosten en Afrika: aantal visumaanvragen stijgt fors

Nederland is steeds gewilder bij toeristen en zakenmensen uit verre landen. Die stroom reizigers brengt geld in het laatje, maar heeft ook een keerzijde, waarschuwen onderzoekers. 'Minder directe controle over veiligheidsrisico’s'.

Nederland is ongekend populair bij toeristen en zakenmensen uit vooral Azië, Midden-Oosten en Afrika. Het aantal visumaanvragen dat Nederland kreeg, steeg tussen 2011 tot 2017 met 45 procent van 428.000 naar 621.000. Reizigers uit die delen van de wereld moeten een visum aanvragen voor een vakantie, familiebezoek of zakenreis in ons land.

In 2017 ontving Nederland aanvragen uit 86 landen. Koplopers zijn Turkije, India, Rusland, China en Indonesië. Die top 5 was vorig jaar goed voor bijna 50 procent van alle visumaanvragen, blijkt uit onderzoek van SEO Economisch Onderzoek in opdracht van het ministerie van Buitenlandse Zaken.

De stroom bezoekers heeft ook negatieve gevolgen voor Nederland, zo waarschuwen de onderzoekers. Niet alleen kan het grote aantal toeristen ten koste gaan van de leefbaarheid door extreme drukte – vooral op de toeristische locaties in Amsterdam – er zijn ook zorgen over illegale migratie. Alleen al vorig jaar werden meer dan 24.000 verzoeken afgewezen omdat het risico te groot was dat mensen met een visum Nederland zouden binnenkomen om vervolgens de illegaliteit in te verdwijnen.

Ook zijn er zorgen over de nationale veiligheid. Met zo veel reizigers groeit ook de kans dat er iemand tussen zit met een terroristisch motief of die inlichtingen wil verzamelen, zoals de vier Russische spionnen die dit jaar in Den Haag werden betrapt door de autoriteiten. Cijfers over aanvragen waarbij sprake was een veiligheidsrisico of zo’n gevaar juist over het hoofd werden gezien, zijn geheim en waren niet beschikbaar voor het onderzoek.

(Artikel gaat verder na de foto)

Volledig scherm
Stef Blok, minister van Buitenlandse Zaken. © ANP

De onderzoekers stellen wel dat Nederland voor de veiligheid steeds meer afhankelijk is van andere landen binnen het Schengengebied. Hoe streng wij ook zijn met het verlenen van visa, veel reizigers komen ook via andere EU-lidstaten binnen en mogen vervolgens zonder controle doorreizen naar Nederland. Dat betekent ‘op zijn minst dat Nederland minder directe controle heeft over de risico’s op het gebied van veiligheid’, waarschuwen de onderzoekers. Volgens minister Stef Blok doet Buitenlandse Zaken ‘geen concessies aan veiligheid’. ,,Ook in een modern visumproces is en blijft zorgvuldigheid het sleutelwoord.”

De reizigers uit verre landen leveren Nederland meer dan 300 miljoen euro per jaar op. Ze kopen hier spullen, gaan eten in restaurants en slapen in hotels. Daarnaast dragen de zakelijke bezoekers bij aan de Nederlandse economie. Toch is de prijs die de visumaanvrager moet betalen niet genoeg om alle kosten te dekken die Buitenlandse Zaken maakt. Er is een gat van 6,7 miljoen euro. Er zijn Europese afspraken om de kosten van een visumaanvraag te verhogen naar 80 euro. Dan zouden de visumaanvragen kostendekkend worden, stellen de onderzoekers.

Binnen de EU is het vooral Nederland dat profiteert van de grotere welvaart in opkomende economieën in Turkije, India, Rusland, China en Indonesië. Alleen Frankrijk is nog populairder. En er zit voorlopig geen rem op de stijging van het aantal visumaanvragen, voorspelt SEO. In 2025 kan het aantal aanvragen oplopen van 0,8 tot 2 miljoen per jaar.

Maximaal 90 dagen
Met een Nederlands visum voor ‘kort verblijf’ kan iemand maximaal 90 degen in ons land blijven. Buitenlandse Zaken verstrekt relatief vaak visa waarmee iemand meerdere keren ons land kan binnenkomen. Tussen 2011 en 2017 steeg het aandeel zogeheten multiple entry visa van 57 naar 91 procent. Het is niet duidelijk hoe vaak reizigers met zo’n visum in hun paspoort Nederland bezoeken. Op basis van een eerdere enquête is dat gemiddeld één keer per jaar.

Veel plekken willen profiteren van het groeiende toerisme, zoals Zwolle: