Nederland zo droog dat zelfs historische akkers weer zijn te zien

VideoNederland is zo droog  dat sommige boeren zelfs de contouren van historische akkers terug zien in de bodem. Dinsdag komt er mogelijk wel een klein beetje regen aan, maar dat is hooguit een 'buitje voor het stof'.

Van vijf uur ’s morgens tot middernacht is aardappelteler Twan van der Heijden uit het Brabantse Soerendonk in touw. En dan moet hij er midden in de nacht ook nog een paar keer uit om sproeiers te verzetten.

Quote

Ik was verrast, vooral omdat het al zo lang is geleden dat die gronden zijn geruild.

Twan van der Heijden

Met vier mega grote haspels probeert hij te redden wat er te redden valt in de aardappelteelt. In zijn woonplaats heeft het al meer dan 6 weken niet geregend. De akkers zijn zo droog dat van der Heijden tot zijn stomme verbazing zelfs de contouren van ruilverkaveling kan zien die er tot 45 jaar geleden voor het laatst is geweest. ,,Ik zag vanuit mijn trekker allemaal lijnen lopen in het land, maar kon niet goed plaatsen wat het was. Toen ik met een drone een filmpje maakte, zag mijn vader meteen dat het verdacht veel leek op de maïsvelden van vroeger.’’

Van der Heijden pakte er een gedetailleerde kaart uit die tijd bij en dat bleek te kloppen. ,,Ik was verrast, vooral omdat het al zo lang is geleden dat die gronden zijn geruild.’’

Dat het zo droog is, maken ze op dit boerenbedrijf niet vaak mee. Van der Heijden teelt aardappels en maïs, maar dat laatste gewas heeft hij al moeten opgeven; hij komt uren te kort om het allemaal nat te kunnen houden. En ook de planten die wel kunstmatig water krijgen, hebben het zwaar. ,,De gewassen staan erbij alsof het al augustus is. Het is een drama,’’ zegt hij.

Er is regen op komst; tot 3 millimeter voorspellen de weerkundigen voor morgen. Maar dat is hooguit een ‘buitje voor het stof’, zoals boeren dat noemen. De gewassen van Van der Heijden verdampen zo’n 5 millimeter water per dag. ,,Daar heb ik dus helemaal niets aan,’’ zegt hij. Een plensbui van minstens 30 mm zou pas echt welkom zijn. En niet in één uur - want dat kan de gortdroge grond niet zo snel opnemen - maar verspreid over een langere periode. Dan kunnen ze pas echt een paar dagen op adem komen op de boerderij en blijft de schade aan de oogst mogelijk beperkt.

Records

Zover is het dus voorlopig nog niet, en daarmee blijft de langdurige droogte oprukken in de statistieken van droogste zomers ooit. Afgelopen weekend maakte Weeronline bekend dat er in Oost-Nederland een neerslagtekort is gemeten van 240 millimeter. Daarmee staat 2018 op plek zes.

De zomer van 1947 – met een neerslagtekort van 296 millimeter - is het eerstvolgende record dat dreigt te gaan sneuvelen. Maar veel mensen herinneren zich vooral nog de zomer van 1976, die pas echt uitzonderlijk was met een neerslagtekort van 361 millimeter.

Omdat met deze temperaturen sloten en beken droog kunnen vallen, geldt er in sommige regio’s een verbod om gewassen te besproeien. Ook waterleidingbedrijven riepen eerder op niet de tuin te sproeien en zwembaden te vullen op de piekuren in de ochtend en avond. Drinkwater is er weliswaar genoeg want dat komt diep uit de grond, maar als teveel mensen tegelijk de kraan open zetten, kan de waterdruk minder worden. Dat probleem lijkt zich de komende dagen overigens vanzelf op te lossen omdat de eerste schoolvakanties zijn aangebroken en veel mensen er op uit trekken naar het buitenland. ,,Maar nu zien we nog 30 tot 40 procent extra verbruik dan normaal in deze periode,’’ zegt woordvoerder Bram Inklaar van Vitens.

Door de aanhoudende droogte groeit het aantal maatregelen waarmee bijvoorbeeld natuurbranden moeten worden voorkomen. Zo werden er in Brabant enkele vuurwerkshows afgelast. En hebben de Chinook-teams op Gilze-Rijen de waterzakken al klaar gelegd op een oefenveld om snel te kunnen ingrijpen.

De helikopters hoefden afgelopen weekend niet in actie te komen, maar brandweerkorpsen waren wel druk met enkele bosbranden, onder meer op de Drunense duinen en de Sallandse Heuvelrug. Een natuurfotograaf zag op die laatste locatie zondagmorgen de brand en sloeg alarm.

De droogte mag in Nederland dan bijzonder zijn, het is nog lang niet zo erg als in Canada. Daar is nu al dagen sprake van hittegolf die al zeker 54 mensen het leven heeft gekost. Alleen al in de stad Montreal waren 28 doden, veelal ouderen en chronisch zieken. In het oosten van Canada is het sinds woensdag meer dan 34 graden, tien graden hoger dan gemiddeld in juli.

Volledig scherm
Nederland is zo droog dat in Soerendonk zelfs de historische akkers van een halve eeuw geleden weer zijn te zien. © Twan van der Heijden

Zolang het weer in Nederland niet verandert, blijven boeren als Twan van der Heijden bergen werk verzetten om hun gewassen van water te voorzien. En mogen ze hopen dat al die inspanningen ook nog worden terugbetaald na de oogst.

Een droge zomer hoeft namelijk geen ramp te zijn, zolang heel Europa er maar last van heeft en de oogst overal tegenvalt. Dat stuwt de wereldprijzen op en kan er met minder opbrengst toch nog geld worden verdiend. Vooralsnog ziet dat er voor de boeren gunstig uit. De lange termijnprijs per kilo aardappelen is al met twintig procent opgelopen naar zo’n 20 cent. Leuk voor de boer, maar de prijs van een frietje schiet daarmee waarschijnlijk eind van dit jaar ook omhoog.