Volledig scherm
Geluksprofessor Ruut Veenhoven van de ErasmusUniversiteit Rotterdam © Sanne Donders

Nederlanders gelukkiger dan ooit

Goed nieuws: Nederlanders zijn gelukkiger dan ooit. Dat blijkt uit groot internationaal onderzoek.

Nederland is één treetje gestegen op de geluksladder. We hebben de Zwitsers ingehaald en staan nu op plek vijf in het World Happiness Report, een geluksmeting door de Verenigde Naties onder 156 landen. Alleen de Finnen, Denen, Noren en IJslanders zitten nét iets lekkerder in hun vel, maar daar moeten we volgens Ruut Veenhoven, geluksprofessor aan de Erasmus Universiteit in Rotterdam, niet te lang bij stilstaan. Maar dat is moeilijk. Klagen ligt in onze aard. 

,,Nederlanders lijden aan cultuurpessimisme. We zoomen te veel in op dingen die niet goed gaan, terwijl alle lijstjes aantonen dat we gelukkiger zijn dan ooit.”

Veenhoven draait het liever om. Hij geeft vandaag een lezing op de Nederlandse ambassade in Parijs en gaat de Fransen – plek 24! - haarfijn uitleggen wat ze van ons, kaaskoppen, kunnen leren. Belangrijkste les: ‘wees rebelser. Kinderen, sta op tegen uw ouders en leraren.’ De Fransen ervaren namelijk minder persoonlijke vrijheid dan de Nederlanders. Dat zit ’m in de hiërarchische samenleving.  ,,In Frankrijk heeft de werkgever meer over je te vertellen dan bij ons. En de ouders hebben meer te vertellen over hun kinderen”, legt Veenhoven uit. 

Zelfvertrouwen

Quote

We stappen uit een slecht huwelijk of dienen ons ontslag in als ons werk ons ongelukkig maakt

Ruut Veenhoven

Hetzelfde geldt voor het onderwijs. De meester is de baas. ,,Die weet alles. Daar moet je naar luisteren. Bovendien is het Franse onderwijs heel competitief. Kinderen moeten naar de beste school. Gewoon zijn, is niet goed genoeg. Dat systeem creëert veel verliezers, waardoor het zelfvertrouwen van de jeugd wordt ondermijnd.” 

Maar hoe leidt weinig zelfvertrouwen dan tot minder geluk? Daar heeft de geluksprofessor wel een antwoord op. ,,Stel, je neemt een leuke jongen mee naar huis en moeder zegt: ‘kind dat is niets voor jou’. Dikke kans dat je die jongen dumpt, omdat je zelfvertrouwen niet zo groot is. Je eindigt met de ideale schoonzoon, die in bed wel eens lelijk kan tegenvallen.” 

Kortom: veel keuzevrijheid maakt gelukkig. Nederlanders richten - veel meer dan de Fransen – hun leven zelf in. ,,En belangrijker: we gaan ervandoor als het ons niet bevalt. We stappen uit een slecht huwelijk of dienen ons ontslag in als ons werk ons ongelukkig maakt.”

De Luizenmoeder

Quote

Hoe meer je investeert je in psycholo­gen, hoe gelukkiger de mensen

Ruut Veenhoven

Er zit wel een keerzijde aan de cultuur van mondige Nederlanders en dito kinderen. In hit-serie De Luizenmoeder worden deze - soms ronduit irritante - gewoontes wekelijks op de hak genomen. De geluksprofessor: ,,Ik lach me rot om die tv-serie. Zo nu en dan is het natuurlijk lastig, zo’n ouder die alles beter weet dan de juf, maar we moeten niet de focus leggen op de aparte voor- en nadelen van onze opvoeding. Kijk liever naar het resultaat. Nederlandse kinderen behoren tot de gelukkigste kinderen van de wereld. En ach, dan kunnen ze misschien wat minder goed worteltrekken, maar wat zou dat.”

Volgens de Verenigde Naties zijn er verschillende geluksfactoren die de verschillen tussen de landen verklaren. Niet alleen (keuze)vrijheid, zoals Veenhoven betoogt, maar ook inkomen, gezonde levensverwachting, vertrouwen en goede sociale relaties zijn cruciaal voor ons welzijn. Zoals verwacht bungelen oorlogslanden, zoals Jemen en Syrië, onderaan de lijst. Maar voor heel de ranglijst geldt: er zijn meer winnaars dan verliezers. Ofwel: de wereld wordt stukje bij beetje gelukkiger. 

Brexit

De vrees van Nederlanders - pessimisten als we zijn - om te kelderen op de gelukslijst, is niet terecht, zegt de professor. Zelfs een eventuele economische recessie als gevolg van de brexit zal ons niet in een depressie storten. ,,We zijn de vorige recessie ook doorgekomen met nauwelijks een deuk in ons geluk.”

Veenhoven – bovengemiddeld optimistisch – denkt eerder dat ons land een plekje zal stijgen als we meer investeren in psychotherapie. ,,Zeker in gelukkige landen zoals Nederland zit het ongeluk in psychische stoornissen. Denk aan die gek die maandag in Utrecht aan het schieten ging. Zeer waarschijnlijk een psychiatrisch geval. Hoe meer je investeert je in psychologen, hoe gelukkiger de mensen.”

En Nederlanders die het geluk nog niet hebben gevonden, kunnen altijd hun heil zoeken in Finland, waar het gelukkigste volkje ter wereld woont, zegt Veenhoven luchtig. ,,Dat is het voordeel van een open samenleving. Wie het hier benauwd vindt, kan ergens anders naartoe. Moet je natuurlijk wel van sauna’s houden.”