Volledig scherm
Shamima Begum (rechts) met haar twee vriendinnen op Gatwick Airport in Londen toen ze al 15-jarig schoolmeisje naar Syrië vertrok. Daar trouwde ze met de Nederlander Yago R. © afp

‘Nederlandse jihadist Yago R. gearresteerd in Syrië’, zegt zijn jonge Britse vrouw

De Nederlandse jihadist Yago R. (26) is in Syrië gearresteerd en vastgezet door Koerdische strijders. Dat zegt zijn hoogzwangere vrouw, de 19-jarige Britse Shamima Begum. De twee verlieten twee weken geleden het laatste stukje grondgebied van IS.

Yago R. uit Anrhem verblijft al sinds oktober 2014 in het strijdgebied. Hij is in Nederland afgelopen zomer bij verstek tot zes jaar cel veroordeeld vanwege lidmaatschap van een terroristische organisatie. Vier jaar geleden trouwde hij in Syrië met Begum. De Britse zorgde voor ophef in Groot-Brittanië omdat ze als 15-jarige schoolmeisje, samen met twee vriendinnen (van 15 en 16), naar Syrië vertrok. Ze hadden hun ouders verteld dat ze een dagje weg gingen.  

Begum verblijft nu in een Koerdisch detentiekamp en gaf vanuit daar een interview aan het Britse  dagblad The Times. Ze vertelt dat ze na haar aankomst in Raqqa, Syrië, een verzoek indiende om te trouwen met een strijder van tussen de 20 en 25 haar. Tien dagen later trouwde ze met de Nederlander R. De twee kregen twee kinderen, die beiden recent overleden. Eentje door ondervoeding. Ook een van haar drie vriendinnen met wie ze naar Syrië vertrok, is overleden. Zij stierf bij een bombardement.

‘Een hoofd in een vuilnisbak’

De twee vluchten twee weken geleden uit een van de laatste overgebleven plaatsen die nog in handen in van Is, Bahguz. De vrouw zit nu vast in detentiekamp al-Hol in Noord-Syrië, samen met tientallen andere IS-vrouwen. In het gelijknamige vluchtelingenkamp verblijven ook nog duizenden niet-IS vluchtelingen. Begum wil terug naar Engeland. ,,Voor mijn kind dat bijna geboren wordt", zegt ze in het interview.

Tijdens haar tijd in IS-gebied zag ze ‘geen executies', maar wel ‘een hoofd in een vuilnisbak liggen'.  Ze vertelt dat haar leven in Raqqa in eerste instantie normaal was ‘zoals je zag in de propaganda-video's'.  Later kwamen de bombardementen. ,,Maar het kalifaat is nu voorbij. Er was zoveel onderdrukking en corruptie dat ze niet verdienen om te winnen. Ik weet dat iedereen van alles van me denkt in Engeland. Maar ik wil alleen maar naar huis komen voor mijn kind.”

Zes jaar cel

Over de Nederlander R. is weinig bekend. De bekeerling is een van de vele Syriëgangers die bij verstek is veroordeeld door de rechtbank.  De meesten van hen krijgen zes jaar cel. Tijdens dat proces bleek al dat R. met de jonge Britse was getrouwd en een kind met haar had. Dat kind zou inmiddels zijn overleden. Ook had een Syrische asielzoeker in Nederland de politie verteld dat R. zich in Syrië Abu Zoraya  en werkte ‘als rechterhand van een hooggeplaatst IS-lid in Irak’. Ook was er een foto waarop R. poseerde met een wapen. Zijn vrouw vertelt in het interview dat hij in IS-gebied in de gevangenis heeft gezeten omdat hij door IS beschuldigd werd van spionage. ,,Daar waren mensen die zo gemarteld werden dat ze zeiden dat ze liever zouden sterven.”

Volgens inlichtingendienst AIVD zijn er momenteel zo'n 40 Nederlandse jihadisten die zich ergens tussen het strijdgebied en Nederland bevinden. De vrouwen zitten in detentiekampen, de mannen in een gevangenis in Syrië, Irak of Turkije. Het is onduidelijk wat er gaat gebeuren met de buitenlandse strijders in Koerdische gevangenissen. De Koerden en de Amerikanen willen dat hun landen van herkomst ze ophalen en thuis berechten. Nederland wil daar vooralsnog niet aan meewerken. Als R. zou terugkeren, wordt hij direct aangehouden en vastgezet. Zijn vonnis is al uitgesproken.