Volledig scherm
© ANP

OM eist 15 jaar cel en tbs voor Haagse steker Malek F.

Het OM eist vijftien jaar cel en tbs met dwangverpleging voor de Syriër Malek F., die op Bevrijdingsdag vorig jaar drie mensen neerstak in Den Haag. Hij handelde volgens justitie met een terroristisch motief: ,,Hij radicaliseerde in korte tijd, sprak over ongelovigen, de jihad, vatte het moordplan op in de moskee.” Deskundigen stelden eerder dat hij volledig ontoerekeningsvatbaar moet worden verklaard, maar daar gaat het OM niet in mee. 

Volledig scherm
Malek F. nadat hij is neergeschoten. © AD

Het is eigenlijk ‘een wonder’ dat de slachtoffers nog leven. Het had weinig gescheeld of er waren doden gevallen, vorig jaar op Bevrijdingsdag in Den Haag, zo benadrukte de officier van justitie vanochtend in de beveiligde rechtbank van Schiphol. Malek F. staat voor de rechter omdat hij op 5 mei 2018 instak op drie verschillende passanten nabij de Haagse Hogeschool. Zij raakten zwaargewond en gaan nog altijd gebukt onder de gevolgen. ,,Dat ze nog leven, is alleen te danken aan de omstanders en hulpverleners.”

Justitie komt met een fikse strafeis: 15 jaar cel plus tbs met dwangverpleging. Een forse straf, dat beseft justitie ook. Maar wel terecht omdat Malek met opzet handelde, en uit een terroristisch motief, redeneert de aanklager. De laatste maanden van 2018 kwam Malek steeds meer in psychische problemen èn kreeg hij radicalere opvattingen. Een proces dat hand in hand ging: ,,Hij was verward, maar hij had ook een terroristisch oogmerk, die twee sluiten elkaar niet uit.”

Deskundigen hadden eerder vastgesteld dat Malek ‘volledig ontoerekeningsvatbaar’ is, maar daar gaat het Openbaar Ministerie niet in mee. F. komt berekenend over. Hij kocht dagen voor de aanslag het mes, probeerde eerst nog toe te slaan in een kerk in Den Haag, spreekt haatdragend over ongelovigen, prijst de jihad en toont pas medeleven met een van de slachtoffers als blijkt dat het om een moslim gaat.

Koranverzen

En in een afgetapt gesprek in de gevangenis zegt Malek dat hij het ‘voor Allah deed’, zo citeert justitie: ,,‘Maar ik doe alsof ik geestelijk ziek ben’”, zei F. in dat gesprek met familie. En na zijn aanhouding verklaart hij: ,,Als ik dood was gegaan, was ik een martelaar geweest.” Zijn telefoon wil de Syriër niet vrijgeven, ook omdat er allerlei Koranverzen en ‘jihad’ op zou staan.

Als de verdachte in verhoren wordt geconfronteerd met eerdere uitspraken, past hij vaak verklaringen aan of vraagt hij om een pauze. ,,Het is een patroon: hij gaat berekenend te werk.” Tijdens de inbreng van justitie gisteren in de rechtbank vertaalt een tolk alles voor Malek, die ogenschijnlijk rustig op zijn stoel zit en geregeld op zijn nagels bijt.

Duivelaanbidders

Bij de steekpartij vorig jaar in mei was de verdachte ook al rustig, zagen getuigen, ‘koel, en met een duidelijk doel’. Tijdens de aanhouding riep hij ‘Alluha akbar’, ook had hij op Facebook gepost dat ‘alle ongelovigen moeten lijden’. Deskundigen die F. hebben geobserveerd, stellen dat hij extremistische ideeën had maar ook geestesziek is. Tijdens de behandeling van de zaak vorige week verklaarde de verdachte dat hij de slachtoffers als ‘duivelaanbidders’ te beschouwen, ook kreeg hij de opdrachten van een kraai: ,,Ik zag een vreemde vogel vliegen. Hij gaf mij de opdracht mensen te doden.” Al claimt justitie dat hij dat deels veinst: ,,Hij wil doen alsof hij ziek is om vrij te komen.”

De advocaten van Malek bestrijden dat hun cliënt berekenend en met opzet handelde. Ook het terroristische oogmerk wordt betwist. Malek lijdt aan ‘paranoïde wanen’, verloor de realiteit uit het oog, en heeft geen verbondenheid met terreurgroepen, aldus zijn raadsman: ,,Hij heeft zoveel bizarre uitlatingen gedaan. Voor ons is het evident dat zijn eerdere gedachtes veroorzaakt zijn door zijn stoornis (...) Als hij zo berekenend was, had hij het allemaal voor zich gehouden. Dat kon hij niet, hij was ziek  (...) Malek heeft dit nooit gewild.” Volgens de advocaat heeft ggz-instelling Parnassia, waar Malek verbleef, ook flinke steken laten vallen. Maleks advocaat stelt dat hij ontoerekeningsvatbaar is (en dus geen celstraf moet krijgen) en pleit voor een verplichte behandeling, maar géén tbs. Als Malek F. tbs krijgt kan hij niet op verlof omdat hij zijn verblijfsstatus automatisch verliest. En tbs zonder verlof werkt niet, stelt de advocaat. 

De rechter doet volgende maand uitspraak.