OM gaat vier grote tabaksproducenten niet vervolgen

updateHet Openbaar Ministerie gaat de vier grote tabaksproducenten niet strafrechtelijk vervolgen. Dat heeft justitie gezegd tegen enkele van de tientallen aangevers, te weten longkankerpatiënte Anne Marie van Veen, KWF Kankerbestrijding en advocaat Bénédicte Ficq, die alle aangevers bijstaat.

poll

Geen vervolging tabaksindustrie, terecht?

  • Ja, rokers zijn zelf verantwoordelijk (52%)
  • Nee, de tabaksindustrie moet worden aangepakt (48%)
17120 stemmen

Strafrechtelijke vervolging van de tabaksproducenten zou uniek zijn geweest in de wereld. Anderhalf jaar geleden deed Anne Marie van Veen als eerste aangifte van zware mishandeling die de dood tot gevolg heeft, en valsheid in geschrifte. De zaak draait om de 'sjoemelsigaret', een sigaret met met piepkleine gaatjes waardoor tabaksproducenten meer schadelijke stoffen in een sigaret kunnen stoppen dan is toegestaan. Door de gaatjes meet apparatuur namelijk minder stoffen dan een roker daadwerkelijk binnenkrijgt. 

Truc

De tabaksindustrie zou al jaren weten van deze 'truc' en de consument dus willens en wetens schade toebrengen. Het RIVM waarschuwde zelfs op zijn site voor de gevaren van de 'sjoemelsigaret'. 

Na de aangifte van Van Veen volgden één voor één diverse instanties, waarbij KWF Kankerbestrijding in maart 2017 het meest opviel. Ook de aangifte van enkele nog niet zieke rokers, viel op. Enkele weken geleden waagde ook het gerenommeerde ziekenhuis Antoni van Leeuwenhoek de stap, waarna een lange rij organisaties volgde. Inmiddels is ook in Frankrijk aangifte gedaan.

Binnen de huidige wet- en regelgeving zegt het OM geen mogelijkheden te zien voor een kansrijke vervolging van de tabaksproducenten. ,,Roken is dodelijk en het ontwerp van sigaretten draagt daaraan bij, maar de tabaksproducenten handelen volgens het OM niet in strijd met de wet- en regelgeving", staat in een toelichting. Ook valt gezondheidsschade door sigaretten de tabaksindustrie niet rechtstreeks aan te rekenen, aldus justitie. 

Volledig scherm
© anp

Artikel 12-procedure

Advocaat Bénédicte Ficq laat het er niet bij zitten. Zij doet een klemmende oproep aan álle besturen van middelbare scholen op om aangifte te doen. Daarnaast begint ze namens de aangevers een artikel 12-procedure om via het gerechtshof af te dwingen dat het Openbaar Ministerie toch tot vervolging overgaat. Dat gebeurt vaker en af en toe met succes.

Quote

We gaan in gestrekte draf en in vol vertrouwen door naar het gerechts­hof voor een Artikel 12-procedure

Bénédicte Ficq

In een eerste reactie zegt Ficq: ,,We gaan in gestrekte draf en in vol vertrouwen door naar het gerechtshof voor een Artikel 12-procedure." Zo'n procedure zal ongeveer een jaar duren. Ook Anne Marie van Veen die als eerste aangifte van zware mishandeling deed, ziet de procedure met vertrouwen tegemoet. 

,,Dit is een opstapje'', reageert ook de woordvoerder van 
KWF Kankerbestrijding die veel kansen ziet voor een artikel 12-procedure. Het Longfonds en Antoni van Leeuwenhoek Ziekenhuis sluiten zich daarbij aan. ,,We kijken vol vertrouwen uit naar het vervolg. We hadden natuurlijk het liefst een ander besluit van het OM gezien'', zegt een woordvoerster van het Longfonds. 

Het Universitair Medisch Centrum Groningen zegt teleurgesteld te zijn over het 'onbegrijpelijke' besluit. ,,Gezien de ernstige en negatieve gevolgen van tabaksverslaving voor de samenleving was het goed geweest als de strafrechter zich had gebogen over de rol die de tabaksindustrie daarin speelt", aldus het academische ziekenhuis.

'Legale wijze'

British American Tobacco (BAT) reageert opgelucht op het besluit van justitie. ,,Onze producten voldoen aan alle geldende wet- en regelgeving en worden op volledig legale wijze op de markt gebracht'', laat de Nederlandse tak van het bedrijf weten. BAT produceert sigarettenmerken als Dunhill, Kent, Lucky Strike, Pall Mall en Rothmans. 

Een van van de andere tabaksfabrikanten waartegen aangifte is gedaan, Philip Morris, zegt de traditionele sigaret zo snel mogelijk te willen vervangen door rookloze alternatieven, zoals elektronische sigaretten die tabak verwarmen maar niet verbranden. ,,Dit is in het belang van rokers, de volksgezondheid en de samenleving in het algemeen", reageert de fabrikant.

Japan Tobacco International, onder meer bekend van Camel en Winston, noemt de beslissing van justitie 'een bevestiging van wat wij al eerder hebben vermeld'.