Volledig scherm
Beeld van Nederlandse jihadist uit eerdere tv-reportage van Nieuwsuur. Het is niet zeker om het hier om Youssef C. of een andere Nederlandse jihadist gaat. © @screenshot

OM: vervolging Syriëgangers gaat gewoon door

Het Openbaar Ministerie ziet geen reden de vervolging van sommige Nederlandse Syriëgangers stop te zetten, nu is gebleken dat de Nederlandse overheid enkele strijdgroepen in dat land zelf heeft gesteund. ,,Het gaat om niet-vergelijkbare zaken.”

Quote

Uitreizen en gevechts­han­de­lin­gen verrichten is iets heel anders dan wat de Nederland­se overheid heeft gedaan

Dat zei officier van justitie Haneveld vanochtend in een pro-formazitting tegen twee teruggekeerde Syriëgangers, Youssef C. en Iliass J., uit Amsterdam. Zij zouden in 2013 zijn afgereisd naar Syrië en zijn eerder dit jaar teruggekeerd.

Volgens het OM hebben ze daar gevochten bij de groepen Ahrar al-Sham en Jund al-Aqsa. ,,Criminele groeperingen met een terroristisch oogmerk.” Volgens het OM hebben deze twee groepen ook zeer waarschijnlijk geen steun gehad van het Nederlandse ministerie van Buitenlandse Zaken. ,,Dat hebben we nagevraagd.”

En ook al was dat wel het geval, dan vervolgen we ze toch, stelt justitie. ,,Omdat het om onvergelijkbare zaken gaat. Uitreizen en gevechtshandelingen verrichten is iets heel anders dan wat de Nederlandse overheid heeft gedaan.”

Steun

Eerder deze week bleek dat de Nederlandse overheid materiële steun (terreinwagens, medische kits, maar geen wapens) aan verschillende groeperingen in Syrië heeft verleend die door het OM als terroristisch worden gezien of worden beschuldigd van oorlogsmisdaden.  Ahrar al-Sham is door het ministerie eerder bestempeld als 'geen radicale organisatie', maar groepering  'met een sterk religieus karakter'. 

Het komt er als het ware op neer dat Nederland het prima vindt om een Toyota pick-up te leveren aan bepaalde Syrische groepen, maar dat een Nederlander zodra hij óp die wagen gaat staan, in bepaalde gevallen vervolgd kan worden voor terrorisme. Het helpt als hij daarbij op de foto wordt gezet met een geweer in zijn hand, maar dat hij daarmee geschoten heeft hoeft dan weer niet bewezen te zijn.

De groepen vochten vaak tegen president Assad en (soms) ook tegen IS. De teruggekeerde Syriëganger Driss M., die eerder dit jaar tot een gevangenisstraf werd veroordeeld, sloot zich bijvoorbeeld aan bij Jabhat al-Shamiya. Die groep blijkt ook steun van de Nederlandse overheid te hebben gehad.

Advocaat Andre Seebregts, van verdachte Youssef C., stelt dat het ministerie van Buitenlandse Zaken ook de groepering Ahrar al-Sham als ‘gematigd’ ziet. Hij wil daarom drie Nederlandse diplomaten die betrokken waren bij de steun aan de Syrische groepen horen als getuigen. 

Het Openbaar Ministerie ziet daar op dit moment geen noodzaak toe. Het OM kijkt naar de 'feitelijke gedragingen' van een organisatie. Het OM vindt dat alle organisaties die tot doel hebben in Syrië een kalifaat te stichten, die tot doel hebben burgers angst en vrees aan te jagen, naar de wet beschouwd kunnen worden als een terroristische organisatie.

De rechtbank vindt het voorlopig ook nog niet nodig dat de 3 topdiplomaten moeten getuigen. Wel wil ze dat Justitie aan het ministerie van Buitenlandse Zaken vraagt of Ahrar al-Sham nu wel of niet op de lijst met gematigde groepen staat.

Met zijn drieën naar Syrië

Youssef C. en Iliass J. zouden in 2013 samen met een derde Amsterdammer naar Syrië zijn gereisd. Die derde, Ismael F., zou in Syrië zijn omgekomen door een mortieraanval. Iliass J. kwam deze zomer uit eigen beweging terug uit Syrië en werd op Schiphol aangehouden. Hij heeft tot nu toe niets verklaard over zijn periode in Syrië. Youssef C. kwam in januari al terug en heeft wel een verklaring aan de politie afgelegd. 

Volgens eigen zeggen vertrok hij naar Syrië uit ‘idealisme’ en uit woede om het beleid van Assad. Hij sloot zich aan bij de strijdgroep Ahrar al-Sham en later bij Jund al-Aqsa. Later trok hij zich daaruit terug. ,,Hij heeft nooit gestreden, alleen een paar keer wacht gelopen in de achterhoede”, aldus zijn advocaat. Volgens eigen verklaring is hij nadat hij de groep verlaten had een café annex snoepwinkel in Syrië begonnen, trouwde hij en kreeg hij twee kinderen. Hij probeerde vijf keer terug te komen naar Nederland.  

Volledig scherm
De vervolging van Nederlandse Syriëgangers gaat door. © anp
  1. Kan ‘cokedorp’ Urk het zelf nog oplossen?
    PREMIUM

    Kan ‘cokedorp’ Urk het zelf nog oplossen?

    Smokkel en Urk. Ze horen een beetje bij elkaar, zeggen ze zelf op het voormalige Zuiderzee-eiland. Maar de golf drugszaken die Urk nu overspoelt, baart het dorp grote zorgen. ,,Het is om moedeloos van te worden, iedereen kent wel iemand die erbij betrokken is’’, sombert dominee Van Zanden. Op Urk lossen ze de problemen het liefst zelf op, maar lukt dat nog met deze zware criminaliteit? ,,Een utopie’’, denkt criminoloog Kolthoff.