Volledig scherm
Infanteristen in opleiding. Foto ter illustratie. © Ministerie van Defensie

Omstreden filter gasmasker voor militairen verboden

Militairen die beschikken over gasmaskerfilters waarin het kankerverwekkende chroom 6 zit verwerkt, mogen die per direct niet meer gebruiken.

Dat bevel heeft de hoogste baas van het leger, Rob Bauer, aan zijn commandanten gegeven. Sinds 2017 was er al een richtlijn om de foute filters niet meer te gebruiken, maar onlangs bleek dat 170 militairen op missie in Mali ze toch kregen uitgereikt om in geval nood te gebruiken.

De Arbeidsinspectie was inmiddels na een klacht ook op de hoogte dat defensie nog steeds ademfilters met chroom 6 gebruikt en had ook al een inspecteur op de zaak gezet om dat te onderzoeken, maar hij was nog niet zover dat er actie is ondernomen, laat een woordvoerder weten.

Noodgevallen

Elke militair beschikt over een gasmasker om ingezet te kunnen worden bij chemische aanvallen. Twee weken geleden kwam naar buiten dat de gasmaskerfilters met chroom 6 nog volop bij de krijgsmacht aanwezig zijn. Het gaat om ongeveer 30.000 stuks zogenoemde ‘inzetvoorraad’; die zijn bedoeld voor als er onverhoopt een chemische oorlog uitbreekt.

Sinds 29 maart 2017 ligt er een rapport met het advies ze te vervangen. In het rapport staat dat de gezondheidsrisico’s van zogenoemde AMF-12 filterbussen weliswaar erg klein zijn, maar spullen met chroom 6 moeten volgens het Arbobesluit zo snel mogelijk moeten worden vervangen. Er is ook al een alternatief zonder chroom 6.

Budgettaire redenen

Defensie erkende toen dat de filters eigenlijk vervangen moesten worden, maar stelde dat er bij de krijgsmacht op veiligheidsgebied zoveel moet worden aangepakt dat ze niet alles tegelijk kan doen. Ook budgettaire redenen speelden een rol waardoor vervanging was uitgesteld naar 2023.

Jurist Ferre van de Nadort die zich zorgen maakt over de chroom 6 in de gasmaskers en de kwestie publiekelijk aankaartte, liet het er niet bij zitten en diende op 27 september een klacht in bij de Arbeidsinspectie. Die besloot op 4 oktober een inspecteur op de zaak te zetten, bevestigt een woordvoerder van de Arbeidsinspectie.

Een dag later laat Commandant der Strijdkrachten Rob Bauer zijn rechterhand een interne mail sturen om de filters ‘per direct’ voor trainings- en opleidingsdoeleinden te verbieden. Ook in missiegebieden worden de oude filters met spoed vervangen.  De mogelijke gezondheidsrisico’s van chroom 6 zijn de voornaamste reden.

Verkeerde indruk

De mail wekt de indruk dat er - ondanks een richtlijn uit 2017 - nog steeds chroom 6 filters worden gebruikt, maar volgens woordvoerder Klaas Meijer is dat zeker niet de bedoeling en is die formulering verkeerd gekozen. ,,Maar nadat het toch weer fout ging in Mali heeft hij nogmaals willen benadrukken dat we ze echt niet meer mogen gebruiken.’’ 

Volledig scherm
Links de foute gasmaskerfilter, rechts het alternatief zonder chroom 6. © Ferre van de Nadort