Volledig scherm
Leden van de extreemrechtse actiegroep Vrijheid voor Nationalisten demonstreren op de woonboulevard aan de Wijchenseweg in Nijmegen. © ANP

‘Onderzoek naar racisme hard nodig in Nederland’

Nieuw onderzoek naar racisme moet tegengif bieden tegen het oprukkende gedachtegoed van extreemrechts in Nederland. Nu zijn er nog vrijwel geen wetenschappelijk onderbouwde aanknopingspunten om openlijk (online) racisme tegen te gaan, terwijl het een groeiend fenomeen is. 

Hanneke Felten, projectleider en onderzoeker bij Kennisplatform Integratie en Samenleving (KIS), dat plannen heeft voor eventueel nieuw onderzoek: ,,De wetenschap richt zich vooral op subtielere, onbewuste vooroordelen, minder op het extreme, openlijke racisme.’’

Ook de toenemende onlinebeweging met extreemrechtse haatboodschappen is voor wetenschappers nog onontgonnen terrein. Dat maakt nieuwe onderzoeken extra relevant. KIS is al bezig met projecten op dit terrein, maar vindt nieuwe onderzoeken nodig vanwege ‘de ernst en complexiteit van de problematiek in Nederland’. 

Quote

Een voetballer die bevriend is met een moslimman kan laten zien dat angst onterecht is

Hanneke Felten, KIS

Overigens is er ook niet veel onderzoek naar extreemrechtse groeperingen zelf. De focus ligt sterk op de terreurdreiging vanuit het jihadisme, constateren experts, die zich wel zorgen maken over de groeiende stroming.

Er wordt op dit moment nog gekeken of en in welke vorm KIS onderzoek kan gaan doen ten aanzien van ‘wat werkt’ in de aanpak van openlijk racisme. ,,Het is nog niet precies duidelijk hoe en wat maar we weten wel dat er meer wetenschappelijke kennis nodig is.’’

Remedie

Op basis van eerder van onderzoek van KIS valt wel iets te zeggen over remedies die kunnen helpen om de racistische gedachten van – overwegend mannen – te doorbreken. Zo is bekend dat rolmodellen een verschil kunnen maken. ,,Een voetballer die bevriend is met een moslimman kan laten zien dat de angst onder de voet gelopen te worden onterecht is.’’

In deze kringen is de gedachte in zwang dat minderheden de joods-christelijke gemeenschap niet alleen in de verdrukking brengen, maar uiteindelijk zelfs uitbannen: het idee van de grote omvorming of great replacement.

Persoonlijk contact is sowieso de beste remedie tegen vooroordelen. Maar als angst voor minderheden een drijfveer voor racisme is, kan dat averechts werken. ,,Zo’n ontmoeting kan voor beide partijen een heel onprettige ervaring worden.’’