Volledig scherm
© AP

Ongekende achteruitgang natuur: miljoen soorten met uitsterven bedreigd

Van de naar schatting acht miljoen plant- en diersoorten op aarde, worden er ongeveer een miljoen bedreigd met uitsterven. Dat kan in veel gevallen al binnen enkele tientallen jaren gebeuren, concluderen internationale experts uit vijftig landen in een gezaghebbend rapport.

De onderzoekers luiden de noodklok over de staat van de biodiversiteit. Het tempo waarin unieke soorten verdwijnen, ligt tegenwoordig tientallen tot honderden keren hoger dan gemiddeld was tijdens de afgelopen 10 miljoen jaar.

De voorzitter van het Intergouvernementeel Platform voor Biodiversiteit en Ecosysteemdiensten (IPBES), Robert Watson, spreekt over een ,,onheilspellend beeld''. Hij waarschuwt dat de mensheid het roer ingrijpend moet omgooien om het tij te keren.

,,Uit het rapport blijkt dat het nog niet te laat is om het verschil te maken'', zegt Watson in een verklaring. ,,Maar alleen als we nu beginnen op ieder niveau: van lokaal tot wereldwijd'', vervolgt hij. ,,Door middel van 'transformatieve veranderingen' kan de natuur worden behouden, hersteld en op duurzame wijze worden gebruikt.''

Feiten en cijfers uit het rapport:

- 75 procent van het aardoppervlakte is sterk veranderd door menselijk ingrijpen, net als 66 procent van de oceanen

- Meer dan 40 procent van de amfibiesoorten wordt met uitsterven bedreigd

- Minstens 680 gewervelde diersoorten zijn uitgestorven sinds de zestiende eeuw als gevolg van de mens

- Het aantal invasieve soorten is met 70 procent gestegen sinds 1970 in 21 landen waarvan gedetailleerde cijfers bekend zijn 

- De omvang van verstedelijkte gebieden is verdubbeld sinds 1992

‘Wake-upcall’

Volgens Nederlandse milieu- en ontwikkelingsorganisaties vraagt het rapport om snelle internationale actie. 

,,Dit rapport is een ongekende wake-upcall van wetenschappers: we verliezen natuur op een schaal en met een snelheid die we niet eerder hebben meegemaakt. Er worden meer plant- en diersoorten met uitsterven bedreigd dan ooit in de menselijke geschiedenis’', zegt Kirsten Schuijt, directeur van het Wereld Natuur Fonds. ,,Het is nu tijd om wereldwijd in actie te komen en gezamenlijk een vuist maken. Het Wereld Natuur Fonds roept op tot een wereldwijde deal voor biodiversiteit, vergelijkbaar met het klimaatakkoord. Een internationaal akkoord en concrete acties zijn nodig om het biodiversiteitsverlies te stoppen en te werken aan herstel van natuur.’'

Volledig scherm
Audrey Azoulay, directeur-generaal van UNESCO en voorzitter Chair Robert Watson (links) van het IPBES (Intergovernmental Science-Policy Platform on Biodiversity and Ecosystem Services) maandag tijdens de persconferentie © REUTERS

Volgens Greenpeace Nederland, Solidaridad, IUCN NL, BothENDs en Oxfam Novib moeten Nederlandse kandidaten voor het Europees Parlement zich in Brussel hard maken voor wetgeving tegen wereldwijde ontbossing

‘Schokkend’

De organisaties noemen de cijfers in het rapport schokkend. ,,Nog nooit was het aantal plant- en diersoorten dat met uitsterven bedreigd wordt zo groot. Door de aanbevelingen van het rapport over te nemen, kunnen de parlementariërs ervoor zorgen dat dit actieplan écht ambitieus wordt. Onze landbouw, voedselproductie en consumptie moeten drastisch veranderen. Europese wetgeving kan bedrijven dwingen de ontbossing en mensenrechtenschendingen in hun ketens stop te zetten’'.

Milieudefensie vindt dat Nederland nu maatregelen moet nemen. ,,De ontbossing is funest voor de aarde” zegt Ton Sledsens, namens Milieudefensie. ,,We moeten stoppen met de extra houtkap voor energie, hier in Nederland én wereldwijd. Voor palmolieplantages zijn wereldwijd gigantische hoeveelheden regenwoud gekapt en vele diersoorten uitgeroeid. Milieudefensie vindt dat de overheid moet voorkomen dat banken dit blijven financieren”.