Het zijn de Baltische staten die zó bang zijn geworden voor de agressie van Vladimir Poetin, dat ze extra luchtsteun hebben gevraagd. Ze zijn er niet gerust op dat de opmars van Rusland beperkt blijft tot Oekraïne. En dus stappen Tankink en vier collega's vandaag in hun F-16's om de oostgrens van de Europese Unie te beschermen.

Elk vliegtuig dat zonder toestemming het luchtruim binnenvliegt, kan een bezoekje van de Nederlanders verwachten. In het uiterste geval mogen ze het toestel neerhalen, maar Tankink verwacht niet dat hij nog eens op de rode vuurknop zal drukken. 'Meestal is onze aanwezigheid genoeg om vliegtuigen rechtsomkeert te laten maken,' zegt hij, een dag voor vertrek, nog opvallend koeltjes.

Het Poolse Malbork is vier maanden lang de uitvalsbasis van de Nederlanders. Vliegers en technici slapen hier naast hun stalen krachtpatsers. Komt er een melding van een toestel dat zich niet bekend wil maken, dan springen ze vliegensvlug in de cockpit en gaan er op af.

Toenemende spanning
De werkwijze verschilt niet wezenlijk van wat de piloten nu ook al in Nederland doen. Vanuit Leeuwarden onderscheppen ze zo een paar keer per jaar vliegtuigen die verzuimen zich te identificeren.

De missie van de Nederlanders is een van de uitvloeisels van de toenemende spanning tussen Oost en West. Estland, Letland en Litouwen hebben zelf geen luchtmacht om hun landsgrenzen te beschermen. Daarom heeft de NAVO besloten ze te helpen. Dat gebeurt al op bescheiden schaal sinds 2004, maar na de annexatie van de Oekraïense Krim door Rusland is besloten het aantal vliegtuigen te verviervoudigen. Er staan nu zestien straaljagers dag en nacht paraat.

Behalve Nederland leveren Canada, Duitsland en de Verenigde Staten de komende vier maanden toestellen. Daarna is het de beurt aan andere NAVO-lidstaten. Dat moet niet alleen Rusland afschrikken, maar is ook een signaal aan de Baltische Staten dat ze kunnen rekenen op hun NAVO-vrienden. 'We staan schouder aan schouder,' liet premier Rutte weten toen het kabinet in mei instemde met deze nieuwe missie.

Donderdag begint in Wales de belangrijkste NAVO-top sinds de val van de Berlijnse Muur in 1989. Daar wordt gesproken over het openen van vijf militaire legerbases langs de Europese grens met Rusland en de oprichting van een speciale NAVO-legereenheid met 10.000 militairen die binnen 48 uur paraat moet kunnen staan.

Die extra NAVO-militairen kunnen tot extra oorlogsdreiging leiden in de grensstreek. Tankink maakt zich daar geen zorgen over. 'De dreiging is nu heel anders dan toen we bijvoorbeeld een no fly-zone boven Libië moesten handhaven. Dat was een oorlogsgebied. We vliegen nu in een vredesmissie en zijn vooral de politie in de lucht. Er moet zoveel gebeuren voor we onze wapens inzetten.'