Volledig scherm
Roy de Ruiter in Afghanistan © Ministerie van Defensie

Oorlogsheld was net niet goed genoeg voor Ajax

Hij was net niet goed genoeg voor Ajax. Te verdedigend, vond trainer Co Adriaanse hem als klein jochie. Roy de Ruiter (36) moest wat anders met zijn leven. Nu is hij de eerste Apache-vlieger die een Militaire Willems-Orde krijgt.

Quote

Dit is echt te veel eer voor mij. Maar ik zat met mijn broer in de auto en die was zo blij dat hij vroeg of hij nu even lak mocht hebben aan de verkeersre­gels

Roy de Ruiter (36)

,,Toch nog een lintje’’, grapt een oude kameraad. Het is Tweede Pinksterdag als Roy de Ruiter net uit het vliegtuig stapt en wordt bedolven onder de felicitaties op zijn telefoon. Er is nieuws: Nederland is een oorlogsheld rijker en het is een Apache-vlieger deze keer. Zijn naam is nog niet onthuld, maar collega’s van het 301 squadron denken meteen aan hem.

De Ruiter weet alleen nog van niets. Er valt wat hem betreft ook niet zo veel te vieren. Tegenwoordig woont hij in Oman en hij is hier voor een begrafenis. Maar als even later de telefoon gaat en Defensie hem zelf op de hoogte brengt, weet hij niet wat hem overkomt. ,,Ik dacht: wat is dit nu weer. Dit is echt te veel eer voor mij. Maar ik zat met mijn broer in de auto en die was zo blij dat hij vroeg of hij nu even lak mocht hebben aan de verkeersregels’’, zegt De Ruiter die er tot vandaag met niemand over mocht praten.

Smoes

Vrijdag 31 augustus is het zover. Dan slaat Koning Willem-Alexander De Ruiter op het Haagse Binnenhof tot Ridder vierde klasse der Militaire Willems-Orde, zoals het officieel heet. Hij wordt de derde oorlogsheld sinds 1955. Een bijzonder moment, al had De Ruiter de allerhoogste militaire onderscheiding het liefst in alle anonimiteit en in een klein kamertje in ontvangst willen nemen.

De nieuwe oorlogsheld houdt er niet van om in het middelpunt van de belangstelling te staan. Om die reden trouwde hij ook zijn vrouw zonder groots feest. En wist hij ooit met een smoes te voorkomen dat zijn ouders bij de diploma-uitreiking waren. ,,Ik heb daar gewoon niet zoveel mee.’’

De tekst loopt verder door onder de foto.

Volledig scherm
Roy de Ruiter werd zes keer uitgezonden naar Afghanistan © Ministerie van Defensie

Eer

Quote

Mijn enige taak was ervoor te zorgen dat jongens en vrouwen weer veilig thuis kwamen. Daar heb ik mij altijd keihard voor ingezet. Elke dag weer.

Roy de Ruiter (36)

De Ruiter heeft zelfs even overwogen om de Militaire Willems-Orde niet te accepteren. Maar zo ver wil hij niet gaan. Want ja, het is absoluut een eer. En niet alleen voor hemzelf. De Ruiter ziet het ook als een erkenning naar iedereen van het 301 squadron waar hij deel van uit maakte. ,,Niet alleen wij vliegers, maar ook de techneuten en de mensen uit de ondersteuning die de kisten inzetbaar hielden, hebben ervoor gezorgd dat we levens hebben kunnen sparen.’’

Doorslaggevend was het ook dat De Ruiter is voorgedragen door zijn kameraden uit de landmacht. Hij werkte onder anderen samen met de twee andere oorlogshelden Marco Kroon en Gijs Tuinman. Straks komt de Apache-vlieger naast hen te staan, maar toch blijft hij bescheiden. Diep respect heeft hij nog altijd voor alle militairen op de grond die het zware werk moeten doen. ,,Zij gingen elke keer weer de poort uit en wisten dat er links en rechts van de weg explosieven lagen ingegraven.’’

Dit zijn voor De Ruiter de echte dappere mannen en vrouwen. Net als de mensen die in het veldhospitaal de meest afgrijselijke verwondingen onder ogen kregen, maar levensreddend werk deden. ,,Mijn enige taak was ervoor te zorgen dat jongens en vrouwen weer veilig thuis kwamen. Daar heb ik mij altijd keihard voor ingezet. Elke dag weer. Maar daar is niets dappers aan.’’

Uitweiden over de bijzondere operaties die hij zelf deed, mag hij niet. Dat is voorbehouden aan de Koning op 31 augustus. Maar ook als hij zelf diep nadenkt over hoe hij opgevallen zou kunnen zijn, vindt hij zijn eigen acties niet moedig. ,,Als Apaches worden ingezet, is er iets mis op de grond. We zijn vaak beslissend en in veel gevallen zelfs zonder wapeninzet, maar gewoon door er te zijn. Dat is niet één keer geweest, niet twee keer, maar heel vaak. Dat geldt niet alleen voor mij, maar voor iedereen in het squadron.’’

Ajax

Toch dicht het kapittel dat zijn heldendaden onderzocht, hem bijzondere kwaliteiten toe. Misschien komt dat door zijn opvoeding. De Ruiter groeide op in Amsterdam en was als klein jochie maar met één ding bezig: voetballen. Op zijn achtste voetbalde hij samen met Wesley Sneijder en Rafael van der Vaart bij Ajax en koesterde hij de hoop dat hij zou uitgroeien tot een wereldster. Maar toenmalig trainer Co Adriaanse vond hem net niet goed genoeg. ,,Ik was te verdedigend’’, lacht hij.

Ajax markeert wel een belangrijke periode in zijn leven, concludeert hij achteraf. ,,Ik leerde er omgaan met kritiek, keihard werken en het maximale uit mezelf te halen.’’

Na het uiteenspatten van de voetbaldroom, richt De Ruiter het vizier op zijn andere passie: F-16’s. Die wil hij dolgraag besturen, maar als hij zich op zijn zestiende aanmeldt bij de krijgsmacht, blijkt dat de luchtmacht al genoeg F-16 piloten heeft. Hij kan wel vlieger worden op een Apache. Een grote teleurstelling, maar achteraf heeft hij geen moment spijt. In 2004 vliegt hij zijn eerste rondjes in Afghanistan en haalt direct het nieuws als ze tijdens een verkenningsvlucht onder vuur worden genomen.

Boegbeeld

Quote

Als de ceremonie is geweest, stap ik toch echt weer op het vliegtuig en ligt de prioriteit bij mijn gezin

Roy de Ruiter (36)

De Ruiter vliegt uiteindelijk zijn eigen gevechtshelikopter en is daarin zo bedreven dat hij steeds meer vliegtuigen mag aansturen. Uiteindelijk leidt hij ook nieuwe vliegers op, tot hij in 2013 de luchtmacht vaarwel zegt. De Ruiter werkt nu in Oman als instructeur-vlieger bij de politie. Daar redde hij onlangs nog twee Belgen die op een klif in problemen waren gekomen.

Hoe De Ruiter het leven in het Midden-Oosten gaat combineren met zijn nieuwe rol als boegbeeld van Defensie? ,,Ik weet niet of ik dat boegbeeld ga worden’’, zegt De Ruiter. ,,Vooropgesteld, dit is een hele eer. Ik zal dat ook uitdragen. Maar als de ceremonie is geweest, stap ik toch echt weer op het vliegtuig en ligt de prioriteit bij mijn gezin. Dat zal niet veranderen de komende periode.’’