Volledig scherm
Een still uit camerabeelden van de politie legt de arrestatie van vier van de verdachten vast, in een busje bij een vakantiepark in Weert. © ANP Handouts

Opgerold aanslagplot: wat was de rol van geheime dienst AIVD?

De verdachten  die afgelopen najaar werden opgepakt omdat ze een grote aanslag in Nederland aan het voorbereiden zouden zijn, werken nauwelijks mee aan het politieonderzoek. Ze weigeren de inlogcodes van hun telefoons af te geven en hebben nog nauwelijks verklaringen afgelegd. Dat bleek vanochtend tijdens een pro forma zitting tegen de zes verdachten in de rechtbank Rotterdam. Ook de rol van geheime dienst AIVD kwam aan de orde. Lees hieronder de tweets van verslaggever Cyril Rosman terug over die zitting. 

De verdachten werden eind september tijdens een grote politieactie opgepakt: vier in een gehuurd busje bij een vakantiepark in Weert, drie anderen in Arnhem en omgeving. Ook in de regio Rotterdam, waar enkele verdachten sinds kort woonden, werden huiszoekingen gedaan.

Een van de verdachten kwam vrij snel weer vrij, de andere zes moeten zich verantwoorden voor wat een voor Nederland ongekend groot aanslagplot lijkt. Volgens justitie maakte de groep plannen om een grote aanslag te plegen op een evenement in Nederland; ze wilden dat doen met kalasjnikovs en bomgordels. Tegelijkertijd wilden ze op een andere plek een autobom laten ontploffen.

Infiltratie

Al snel na de aanhouding bleek dat de groep rond hoofdverdachte Hardi N. (34) in een val van de politie was getrapt. Geheime dienst AIVD tipte in het voorjaar van 2018 de politie dat N. een aanslag wilde gaan plegen. De politie zette een infiltratie-operatie op, waarvan zelfs de advocaten van de verdachten zeggen dat die ‘goed in elkaar zat’. De val klapte eind september dicht.

Vier verdachten kregen in een vakantiehuisje bij Weert wapens en bomgordels van een wapenhandelaar overhandigd. Toen ze het vakantiepark verlieten, werden ze gearresteerd. De wapenhandelaar en een contactpersoon bleken politie-infiltranten, de wapens onklaar gemaakt. Het vakantiehuisje was volgehangen met microfoons en camera’s: op de beelden is te zien hoe de verdachten de bomvesten omhangen en de geweren vasthouden. Ook woningen, wagens en telefoons van de verdachten werden al een tijd afgeluisterd.

 Vandaag, tijdens een tussentijdse zitting, werd duidelijk dat de verdachten niet meewerken met het onderzoek: zo geven ze niet de toegangscodes van hun mobiele telefoon. ,,Daardoor moeten we op een andere manier toegang krijgen en duurt het onderzoek langer”,  stelt het OM. Ook hebben hoofdverdachte Hardi en mede-verdachte Waïl el A. nog niets verklaard aan de politie. Hardi gaat dat waarschijnlijk nog wel een keer doen, zegt zijn advocaat Serge Weening. Waïl el A. zei in de rechtszaal alleen bij de rechter-commissaris te willen verklaren.  Hij ziet niets in een verhoor door de recherche, die vertrouwt hij niet. Volgens hem is er in een eerdere strafzaak tegen hem veel gedoe geweest over de uitwerking van zijn verklaring.

Maar twee van de zes verdachten zijn aanwezig bij de zitting, Wail el A. en Shevan A. De andere vier bleven liever in hun cel. Shevan A. speelt een minder grote rol in het dossier. Hij was niet aanwezig in het vakantiehuisje en zat ook niet bij de mannen in het busje. Volgens zijn advocate Tamara Buruma heeft hoofdverdachte Hardi tegen een infiltrant ook gezegd dat Shevan ‘niet bij de groep hoort. Hij zou het niet aankunnen'.  Hij ging wel mee met Hardi om een partij kunstmest op te halen op een parkeerplaats in Breda, maar zou niet hebben geweten dat die mest bedoeld was voor het maken van een autobom. Shevan zou gaan trouwen met de schoonzus van Hardi. ,,Hardi zag Shevan als degene die voor zijn gezin zou zorgen als Hardi wat zou overkomen", aldus Buruma. Ze vroeg de rechter vanochtend om haar cliënt voorlopig vrij te laten. Dat deden de andere advocaten namens hun cliënten ook. De rechter wees vanmiddag al die verzoeken af, alle verdachten blijven zeker vast zitten tot de volgende zitting op 22 mei.

Advocaat Weening, van hoofdverdachte Hardi N., wil dat politie en justitie of inlichtingendienst AIVD meer uitleg geven over de periode voordat de politie-infiltratie begon. Uit het dossier wordt duidelijk dat Hardi namelijk al enige tijd (online) contact heeft met twee mannen met Arabische bijnamen. Mogelijk gaat het daarbij om een undercoveroperatie van de AIVD. Via hen komt hij namelijk in contact met de politie-infiltrant. De politie krijgt via een ambtsbericht van de AIVD een mailadres waarop Hardi te bereiken is. De infiltrant stuurt hem, in het Engels, een mail met de tekst: ‘Ik hoor dat je hulp nodig hebt. Ik kan helpen. Ik denk dat je mijn mail verwachtte?’  Hardi antwoorde, ook in het Engels: ,,Inderdaad, ze zeiden dat je contact zou opnemen.” 

Weening wil daar meer over weten omdat het, vermoedt hij, mogelijk om uitlokking gaat: de geheime dienst zou Hardi hebben aangezet plannen voor een aanslag uit te denken. Ook is er een conversatie vastgelegd waarin Hardi aan een van de infiltranten vraagt: ‘Help me daarheen (Syrië) te gaan of om mijn werk hier te doen.” Het antwoord daarop van de infiltrant was: ,,Als je hier een baan hebt, is de beloning groter.”  Ook dat vraagt om nadere uitleg volgens de advocaten.

De advocaten willen daarom de baas van AIVD horen en de begeleiders van de politie-infiltranten. De rechter  wees die verzoeken vooralsnog af.  

Volledig scherm
Een still uit camerabeelden van de politie legt een inval vast in een van de woningen van een verdachte op 27 september. © ANP Handouts

De 3 verdachten die bij de eerste zitting aanwezig waren, hoofdverdachte Hardi N. was toen niet aanwezig:

Volledig scherm
Murat M., © ANP
Volledig scherm
Nadeem S., © ANP
Volledig scherm
Shevan A., © ANP