Volledig scherm
Stemgerechtigde Turken kunnen in sporthal De Scheg stemmen voor of tegen meer bevoegdheden voor president Erdogan. © Rob Voss

Opkomst Turks referendum in Nederland rond de vijftig procent

Het Turkse referendum over de grondwetswijziging is in Nederland behoorlijk populair. Naar schatting 120.000 Nederlanders Turken hebben hun stem uitgebracht. Dat is grofweg de helft van alle stemgerechtigden. President Recep Tayyip Erdogan zal veel meer macht krijgen als de Turken in meerderheid instemmen met een wijziging van de grondwet.

In Deventer was het zoals verwacht drukker dan gisteren. Een woordvoerder sprak van een gezellig feest, waarbij 'gegeten en gedronken werd en de kraam waar köfte gebakken werd, druk bezocht was'. De verwachting was dat in het oosten van Nederland ongeveer 30.000 mensen zouden komen stemmen. Dat aantal wordt waarschijnlijk gehaald.

In Amsterdam was het vandaag iets minder druk dan gisteren. Een woordvoerder spreekt van een 'gemoedelijke sfeer'. Naar verwachting hebben ongeveer 50.000 mensen hun stem uitgebracht in Amsterdam. Over de opkomst in Den Haag konden een gemeentewoordvoerder en de politie niets zeggen. Gisteren was het daar erg druk en waren al ruim 40.000 mensen naar de stembus gekomen. In Nederland mogen ongeveer een kwart miljoen Turkse Nederlanders stemmen.

Waarnemer
Tegenstanders van Erdogan mochten in Deventer waarnemer zijn. Met strakke gezichten kijken G. Yilmaz en D. Kabadayi naar de eindeloze stoet van Turken die stemmen in de grote sportzaal van De Scheg in Deventer. Namens hun partij HDP moeten ze toekijken of het wel eerlijk toegaat, hier. Yilmaz is Geörgiër van afkomst, zijn collega is Koerd - en beide zijn ze verklaard tegenstander van president Erdogan.

,,Van onze partij zitten twaalf parlementariërs in de gevangenis'', zegt Yilmaz. ,,De HDP is links, werkt samen met de Koerden. Als Erdogan straks wint en zijn macht tot in 2029 kan laten gelden, wat zal hun lot dan zijn? Misschien komen ze Turkije straks niet meer in. Of uit. En heeft de familie er de gevolgen te duchten.''

Quote

Als Erdogan straks wint en zijn macht tot in 2029 kan laten gelden, wat zal hun lot dan zijn?

G.Yilmaz

Kluis
Het toezicht op de gang van zaken gaat ook niet verder dan de deur van deze Deventer sportzaal, zeggen ze somber. ,,Elke avond worden alle stemmen verzameld, die gaan de kluis in bij het consulaat. Maar wat er gebeurt als iedereen de hielen heeft gelicht? We mogen er al niet eens bij zijn als het de kluis wordt ingeschoven.'' 

Zelf verwachten ze dat nee-stemmers zullen overheersen in oostelijk Nederland. ,,We houden het op zeventig procent nee. Maar we vragen ons af hoeveel procent daar straks van over is in Ankara.''

Het consulaat vindt de kritiek volstrekt onterecht: achter de tafel die de waarnemers in de gaten houden zitten twee ambtenaren en zijn de drie grote stromingen aanwezig, zoals de AKP, de grootste, en de CHP. Oók hun HDP mag aanschuiven. 

Turken in Turkije kunnen pas 16 april naar de stembus. De uitslag wordt aan het eind van die dag verwacht. Alle stemmen gaan dinsdag naar Duitsland en dan naar Ankara, de hoofdstad van de regering.