Volledig scherm
Koning Willem-Alexander © RVD

Oproep van koning in kersttoespraak is ongebruikelijk

In zijn zesde kersttoespraak deed koning Willem-Alexander een appel op alle Nederlanders om actief de boel bij elkaar te houden. Impliciet verwees de koning ook naar het ‘vaasje’ van premier Rutte, analyseert politiek verslaggever Jan Hoedeman.

Rechtstreeks sprak Willem-Alexander het volk aan in de zesde kersttoespraak sinds hij koning is. Hij gaf aan dat Nederlanders moeten beseffen dat als ze soms getuige zijn van intimidatie en extremisme en daar ook zelf iets aan kunnen doen. Tot drie keer toe wees Willem-Alexander er op dat mensen zelf het verschil kunnen maken. Zo’n oproep van de koning tot actief burgerschap aan alle Nederlanders is ongebruikelijk.

Willem-Alexander introduceert een nationale standaard: ,,De Nederlandse norm is dat we oog hebben voor elkaar en het gedeelde belang. Dat we samenwerken en geven en nemen. Deze norm mogen we nooit laten vervagen! Ze is van onschatbare waarde en leidt steeds weer tot fantastische nieuwe initiatieven.’’

In een tijd waarin het extreme nieuws over elkaar heen tuimelt maakt niet alleen machteloos, maar soms ook boos, schetste de koning. ,,Maar zou het niet kunnen dat we onze eigen rol onderschatten?’’ Mensenrechten beginnen `dicht bij huis en zo klein’ dat het op geen enkele kaart zichtbaar is. Om ons er vervolgens op te wijzen: ,,We zijn minder machteloos dan we zelf denken.’’

Volledig scherm
Koning Willem-Alexander houdt vanuit zijn werkpaleis Noordeinde zijn kersttoespraak. © ANP

Vaasje

Quote

Nederland is anno 2018 een van de beste plekken ter wereld om te wonen, te werken en te leven.

Willem-Alexander

Premier Mark Rutte noemde het vorige week een vaasje dat we met zijn allen vasthouden, een teer bezit dat kapot kan. Rutte verwees naar Brexit. De koning kan niet zo direct zijn, hij deed het implicieter: ,,Vergelijking met andere landen is vaak een bron van troost, zo niet van trots.’’

Tegenover intimidatie, extremisme, populisme en polarisatie zette de koning een ander Nederland. ,,Verreweg de meeste Nederlanders voelen zich thuis in een omgeving waarin tegenstellingen niet op de spits worden gedreven en waarin conflicten zo goed mogelijk worden opgelost.’’

En waar Rutte Nederland een `waanzinnig gaaf land’ noemt, schroomt de koning ook niet. Hoewel hij problemen signaleert en soms grote spanningen, stelt hij: ,,Nederland is anno 2018 een van de beste plekken ter wereld om te wonen, te werken en te leven.’’

Handen uit de mouwen

De basis daarvoor wordt volgens de koning gelegd door mensen die de handen uit de mouwen steken. ,,Actieve burgers die het ondanks alle verschillen samen willen bolwerken. Dat is de rode draad die door onze geschiedenis loopt, tot op de dag van vandaag. Dat is wat ons sterk maakt.’’

Zijn verklaring voor dat Nederlandse succes is gelegen in wat gewone mensen elke dag doen. ,,Dat is ook aan u te danken, hoe vanzelfsprekend en `normaal’ u uw bijdrage zelf misschien ook vindt.’’

Kijk hier naar de de toespraak van de koning:

1,7 miljoen kijkers zien toespraak koning
Ruim 1,7 miljoen mensen hebben op eerste kerstdag naar de toespraak van koning Willem-Alexander gekeken. De uitzending was gisteren aan het begin van de middag te zien op NPO 1, NPO 2 (met gebarentolk), RTL4 en SBS6 en werd in de avond herhaald op NPO 1.

In de middag keken 1.023.000 mensen via NPO 1, 174.000 via NPO 2 en 94.000 via SBS6 en 39.000 via RTL4. Op de herhaling stemden in de avond 383.000 kijkers af, meldt Stichting KijkOnderzoek.

De toespraak trok iets meer kijkers dan vorig jaar, toen er in totaal bijna 1,7 miljoen voor de televisie zaten. Toen keken er beduidend meer mensen via RTL (104.000) en aanzienlijk minder via SBS (23.000).