De Australische Anne Finlayson had jarenlang een briefwisseling met Otto Frank.
Volledig scherm
De Australische Anne Finlayson had jarenlang een briefwisseling met Otto Frank. © ANP | AD

Otto Frank correspondeerde jaren met 'andere Anne'

Na het lezen van Anne Franks dagboek besluit de Australische Anne Finlayson om Otto Frank een brief te schrijven. Het is het begin van een jarenlange briefwisseling en er ontstaat een innige vriendschap tussen de twee. De band is zo hecht dat Otto haar 'de andere Anne' noemt.

Quote

'Ik was geen surrogaat-doch­ter, er is echt maar één Anne'

Ann ontmoette Otto en zijn tweede vrouw Fritzi meerdere keren.
Volledig scherm
Ann ontmoette Otto en zijn tweede vrouw Fritzi meerdere keren. © AD

Otto Frank ontvangt tijdens zijn leven duizenden brieven van mensen die het dagboek van zijn dochter hebben gelezen. Hij slaat ze allemaal op in zijn archief en beantwoordt ze stuk voor stuk. Omdat hij geen kopieën maakt, is onbekend wat hij precies terugschrijft. Op zoek naar de verloren brieven van Otto zijn in Australië twee 'meisjes' gevonden die destijds met Otto schreven en zijn antwoorden al die tijd hebben bewaard.

Anne Finlayson is inmiddels hoogbejaard. De frêle blondine woont in een voorstad van Sydney. Tussen de fotolijstjes in haar woonkamer staat een foto van Otto Frank die met zijn tweede vrouw Fritzi op een Amsterdamse gracht poseert. Daarnaast een kleurenfoto van Anne samen met Fritzi in een tuin. Ongeveer dertig brieven heeft Anne bewaard, bijna allemaal keurig getypt op flinterdun luchtpostpapier en met pen ondertekend. De twee schrijven over 'van alles en nog wat'. Het gaat over Anne's grote passie, muziek, over politiek, poëzie en soms ook over Anne Frank zelf. ,,Dat leek me de beste manier om de pijn enigszins te verlichten." Op sommige brieven staat alleen de handtekening van Otto Frank, later staat er vaak ook een krabbel bij van Fritzi.

Een van de brieven van Otto aan Anne
Volledig scherm
Een van de brieven van Otto aan Anne © Robert Portier
Quote

Zonder Otto Frank was het dagboek nooit gepubli­ceerd, dus er is de laatste jaren steeds meer aandacht voor hem. De brieven complete­ren het beeld dat we al van hem hadden

Levien Rouw
Otto Frank in 1979
Volledig scherm
Otto Frank in 1979 © ANP

Fraaie aanwinst
De brieven zijn overgedragen aan de Anne Frank Stichting. Volgens Levien Rouw, die ze in Sydney in ontvangst nam, vormen de brieven een fraaie aanwinst. ,,Zonder Otto Frank was het dagboek nooit gepubliceerd, dus er is de laatste jaren steeds meer aandacht voor hem. De brieven completeren het beeld dat we al van hem hadden."

De verloren brieven van Otto worden toegevoegd aan het archief van de Anne Frank Stichting en een selectie is te zien op de reizende Anne Frank-tentoonstelling, die momenteel in het joods museum in Sydney staat.

Volgens Rouw had de correspondente met Anne voor Otto Frank een extra dimensie, omdat ze dezelfde voornaam heeft als zijn dochter. ,,Hij had maar al te graag een dochter gehad in de leeftijd van Finlayson en mede daardoor ging hij erg in op haar persoonlijke omstandigheden en probeerde hij advies te geven op allerlei gebied."

Finlayson zelf wijst desgevraagd resoluut de suggestie van de hand dat ze op enige manier fungeerde als vervanging voor de verloren dochter. ,,Absoluut niet, er is echt maar één Anne," zegt ze verontwaardigd. Ze weigerde een interview aan een Britse krant omdat ze het gevoel kreeg dat ze zou worden geportretteerd als surrogaat-dochter. ,,Dat ik dezelfde voornaam had, stelde hem misschien op zijn gemak, maar we werden uiteindelijk vrienden omdat we elkaar gewoon aardig vonden."

Briefwisselingen
De speurtocht naar de verloren brieven werd geleid door Anne Slade. De Australische werkt als vrijwilligster bij het joods museum in Sydney en kreeg van de Anne Frank Stichting namen door van Australische vrouwen die met Otto Frank hebben geschreven. Die vrouwen bleken vaak lastig op te sporen, omdat ze door hun huwelijk een andere naam hadden aangenomen. Toen Slade ontdekte dat een van de vrouwen arts was geworden en naar Nieuw-Zeeland was verhuisd, belde ze alle ziekenhuizen af tot ze Diana Munro aan de lijn kreeg. Die bleek mede dankzij de briefwisseling met Frank te hebben gekozen voor een medische carrière.

Anne Finlayson, inmiddels Anne Skurray, kwam ze op het spoor na een artikel in de krant. Via via kreeg ze daarop een telefoonnummer doorgespeeld. De schoenendoos met brieven die Finlayson haar overhandigde overtrof haar stoutste verwachtingen. ,,Ik sprong een gat in de lucht."

Ontmoeting
Anne en Otto schrijven al 20 jaar met elkaar voor ze elkaar daadwerkelijk ontmoeten. Frank nodigt haar uit om bij hem thuis langs te komen als Anne op vakantie is in Europa. Hij haalt haar af bij het hotel en als ze even later op de tram staan te wachten zegt hij opeens: 'Ken je dat gevoel dat je iemand al je hele leven kent, terwijl je die persoon pas 5 minuten geleden hebt ontmoet? Dat heb ik nu'. Arm in arm lopen ze later die dag naar het restaurant.

Otto, Fritzi en Anne ontmoeten elkaar in de jaren daarna verschillende malen. Ook blijven ze schrijven, totdat eerst Otto en 18 jaar later Fritzi overlijdt.