Volledig scherm
© ANP XTRA

‘Ouders, help ons in strijd tegen de mobieltjesplaag’

OpinieJongeren turen te lang op hun mobiel, ook 's nachts. Gevolg: problemen met de concentratie. Ook verkort het smartphonegebruik de lestijd in de klas. Pascal Cuijpers (docent in het voortgezet onderwijs en auteur van ‘Leraren zijn net echte mensen’) wil dat ouders het goede voorbeeld geven.

Jongeren zijn vroeg in de ochtend een stuk minder geconcentreerd dan later op de dag, blijkt uit een onderzoek van de Rijksuniversiteit Groningen. Toch zijn de onderzoekers niet direct voorstander van het verleggen van de schooldag naar een later tijdstip.

Behalve dat scholieren dan vaak in het donker naar huis moeten fietsen, zullen ze hun slaapritme verleggen. Dit zal op den duur dezelfde concentratieproblemen creëren. Het RIVM deed onlangs, in samenwerking met het Amsterdam UMC, het Nederlands Herseninstituut en onderzoeksorganisatie Lifelines, onderzoek naar het schermgebruik van jongeren in de avonduren en de nacht. Hieruit blijkt dat 83 procent van de jongeren tussen 13 en 18 jaar voor het slapengaan soms nog uren hun socialemediakanalen checken of series kijken op Netflix.

Daarmee worden ze lange tijd blootgesteld aan het zogenoemde blauwe licht van het beeldschermpje. Dit kan op den duur leiden tot hoofdpijn, wazig zicht, vermoeide ogen en zelfs netvliesveroudering. Bovendien onderdrukt het de aanmaak van melatonine, een stofje dat nodig is voor ons slaapritme. De mobiele apparaatjes zijn niet alleen een nachtelijk probleem. Veel leraren ervaren de smartphones ook overdag op school steeds meer als een stoorzender. Het kost elk lesuur veel minuten om de mobieltjes op te bergen. Onlangs heb ik een experiment gehouden in een tweede klas havo. Na negentien minuten bewust wachten kwam de laatste leerling er achter dat ik nog niet met de les begonnen was. Een soortgelijk experiment kwam ik tegen in een blog van pedagoog en onderzoeker Pedro De Bruyckere. Hij plaatste een foto van een experiment in Amerika, waarbij een lerares had bijgehouden hoeveel socialemediaberichten er binnenkwamen. De resultaten waren ongekend: zo'n 165 mailtjes, 65 Snapchatberichten, 210 Instagrammeldingen en ruim 360 appberichten. Daarnaast werden de leerlingen ook nog eens 32 keer gebeld.

Afleiding

Hoewel ik voorstander ben van het gebruik van deze apparatuur tijdens de les, ter verrijking, ben ik me ook bewust van de ongekende afleiding als gevolg van smartphones en tablets, die overigens niet meer weg te denken zijn uit ons leven. Dat laatste moeten we ook niet willen met het oog op de aanstormende technologische revolutie.

Bewustwording als het gaat om dit thema is, mede gezien de beschreven onderzoeken en experimenten, hard nodig om de lesuren te beschermen. En om te voorkomen dat leerlingen mede door hun mobieltje afglijden naar een lager niveau, uitvallen of persoonlijke problemen ontwikkelen.

Dit kan het onderwijs niet alleen. Ouders en opvoeders zijn hierin partners. Ik ben er nog altijd van overtuigd dat goed voorbeeld goed doet volgen.