Minister Bruno Bruins (Medische Zorg) na afloop van een gesprek bij het Slotervaart Ziekenhuis over het faillissement. ANP REMKO DE WAAL
Volledig scherm
Minister Bruno Bruins (Medische Zorg) na afloop van een gesprek bij het Slotervaart Ziekenhuis over het faillissement. ANP REMKO DE WAAL © ANP

Patiënten naar verkeerde ziekenhuis gestuurd en medicatie niet op orde bij faillissement

Het faillissement van het MC Slotervaart en de MC IJsselmeerziekenhuizen in 2018 verliep chaotisch en ongecontroleerd. Patiënten werden naar verkeerde ziekenhuizen gestuurd, medicijnen waren niet beschikbaar en er ontbraken actuele medische gegevens. De veiligheid van de patiënten was in het geding. 

Dat blijkt uit een rapport van de Onderzoeksraad voor de Veiligheid dat vandaag is gepubliceerd. Het faillissement van het Amsterdamse MC Slotervaart en de Lelystadse MC IJsselmeerziekenhuizen leidde tot vertragingen en terugval in behandeltrajecten van duizenden patiënten. Ook werden operaties afgezegd, waren medicijnen niet beschikbaar, werden patiënten naar verkeerde ziekenhuizen gestuurd of ontbraken actuele medische gegevens. 

Quote

Dat er geen ernstige ongevallen zijn gebeurd is mede te danken aan de inzet en veerkracht van het ziekenhuis­per­so­neel

Onderzoeksraad voor de Veiligheid

Omdat niet duidelijk was welke faciliteiten of specialisten beschikbaar waren in het geval van complicaties bij een medische ingreep, konden artsen niet weloverwogen besluiten over medische ingrepen. Toch zijn er volgens de onderzoeksraad géén ernstige ongevallen bekend als gevolg van de faillissementen. Dit is volgens de raad ‘mede te danken aan inzet en veerkracht van het ziekenhuispersoneel’.

Abrupt afgebouwd

De zorg moest abrupt worden afgebouwd toen de financiële situatie kritiek bleek en de salarissen niet meer konden worden uitbetaald, aangezien de zorgverzekeraar niet wilde meewerken aan een gefaseerde afbouw. ,,Een situatie waar niemand zich op had voorbereid en die chaotisch verliep”, schrijven de onderzoekers.

De belangen van de patiënt bleken na het faillissement in de knel te komen. De curatoren waren verantwoordelijk voor de afbouw van zorg en hebben zich ingezet voor de patiënten. Tegelijkertijd hadden ze de wettelijke taak om het ziekenhuis te liquideren en daarbij zoveel mogelijk geld te verzamelen voor de schuldeisers. De onderzoeksraad wil dat de regels bij faillissementen wordt aangepast zodat de patiëntveiligheid voorop komt te staan. 

Zorgplicht

Zorgverzekeraars zijn verplicht om verzekerden te voorzien van goede zorg in de regio, daarvoor kopen ze zorg in bij ziekenhuizen. Daar is verzekeraar Zilveren Kruis ook op gewezen in de weken vóór het Lelystadse ziekenhuis omviel. Zilveren Kruis concludeerde dat er genoeg capaciteit in omliggende ziekenhuizen was en stelde daarmee te voldoen aan de zorgplicht. De Raad concludeert echter dat niet is meegewogen dat lopende behandeltrajecten voor duizenden patiënten onderbroken of vertraagd werden.

Het rapport van de Onderzoeksraad is slechts één van de vier onderzoeken naar het faillissement van MC Slotervaart en dat van de IJsselmeerziekenhuizen. Een commissie onder leiding van emeritus hoogleraar Jaap van Manen en de Nederlandse Zorgautoriteit is nog bezig met onderzoek. Eind vorige maand verscheen al een rapport van de Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd over de patiëntveiligheid. De inspectie concludeerde toen ook al dat het faillissement van het MC Slotervaart in 2018 tot onnodig veel onrust en onduidelijkheid heeft geleid. Zo’n ongecontroleerd faillissement mag van de inspectie ‘nooit meer voorkomen in de zorg’.

Zorg in elk ziekenhuizen in gevaar

In oktober concludeerde BDO Accountants in de jaarlijkse Benchmark Ziekenhuizen dat de zorg in elf Nederlandse ziekenhuizen in gevaar is. De wachtlijsten worden langer en personeelstekorten zijn schrijnend. Ook al doen ziekenhuizen het financieel iets beter dan vorig jaar, ‘het gevreesde zorginfarct’ is volgens accountants ‘niet afgewend’.

Het LangeLand Ziekenhuis in Zoetermeer scoorde het slechtst; dat krijgt nu een twee en vorig jaar een drie. Het Ommelander Ziekenhuis in Groningen moet het doen met een schamele vier, terwijl dat vorig jaar nog een acht kreeg.

Volgens de accountants is het vooral zorgwekkend als ziekenhuizen het twee jaar achter elkaar slecht doen. Drie ziekenhuizen scoren nu een vijf en vorig jaar een vier. Dat geldt voor het HagaZiekenhuis in Den Haag, het Brabantse Maasziekenhuis Pantein en het Zaans Medisch Centrum. Verder bungelen ook onderaan de lijst nog het Limburgse Zuyderland (nu een vijf vorig jaar een twee), Ziekenhuisgroep Twente (nu een vijf, vorig jaar een drie), het Canisius-Wilhelmina Ziekenhuis in Nijmegen (beide jaren een vijf). Kijk op deze interactieve kaart om te zien hoe het ziekenhuis bij jou in de buurt scoort. De rode ziekenhuizen scoren onvoldoendes.

  1. RIVM: 166 sterfgevallen erbij, 625 nieuw gemelde ziekenhuisopnames

    RIVM: 166 sterfgeval­len erbij, 625 nieuw gemelde ziekenhuis­op­na­mes

    De afgelopen 24 uur zijn er in Nederland 166 meldingen gedaan van mensen die zijn overleden aan het coronavirus. Het totaal aantal overleden patiënten komt daarmee op 1339. Dat meldt het RIVM in de dagelijkse update. De toename van 166 nieuw gemelde sterfgevallen is de een-na-hoogste tot nu toe, 31 maart waren het er 175. Het RIVM benadrukt dat deze 166 mensen lang niet allemaal de afgelopen 24 uur zijn overleden.