De Amsterdamse aandelenbeurs is al meer dan 30 procent gezakt in een paar weken. Dat heeft grote gevolgen voor de dekkingsgraad van pensioenfondsen.
Volledig scherm
De Amsterdamse aandelenbeurs is al meer dan 30 procent gezakt in een paar weken. Dat heeft grote gevolgen voor de dekkingsgraad van pensioenfondsen. © ANP

Pensioenfondsen onderuit, maar korten is niet aan de orde

De pensioenfondsen worden hard geraakt door de malaise op de beurzen. Maar korten is niet aan de orde.

Quote

De ontwikke­lin­gen gaan zo hard dat het moeilijk is bij te houden

Piet Rietman, ABN Amro

De gemiddelde dekkingsgraad van de pensioenfondsen ligt inmiddels rond de 83 procent volgens berekeningen van Piet Rietman, pensioenexpert bij ABN Amro. ,,Bij alle berekeningen houd ik wel een slag om de arm. De ontwikkelingen gaan zo hard dat het moeilijk is bij te houden.’’

Dat betekent dat een pensioenfonds nu gemiddeld 83 cent in kas heeft voor elke euro aan pensioenverplichtingen. Volgens de wet moet de dekkingsgraad minimaal 100 procent zijn. Als pensioenfondsen eind dit jaar niet op 100 procent zitten moeten ze korten.

Dramatisch

De achteruitgang is dramatisch. Eind februari zaten de grote fondsen nog op dekkingsgraden van rond de 90 procent. In ruim twee weken is daar 10 procentpunt afgegaan. Bij deze stand zouden de pensioenen met 20 procent moeten worden verlaagd. Ook de pensioenaanspraken van werkenden gaan dan met dat percentage omlaag.

Maar zover is het nog niet. ,,De peildatum is 31 december. Dat is nog ver weg. In de tussentijd kan er nog veel veranderen’’, zegt Peter Borgdorff, directeur bij pensioenfonds PFZW. ,,Als de uitbraak onder controle is kan de situatie snel verbeteren.’’

Ook als de situatie nog verder verslechtert is korten niet aan de orde. Tussentijds verlagen van de pensioenen is niet mogelijk, aldus Corine Reedijk, pensioenexpert bij Aon Hewitt. De pensioenwet biedt daar geen mogelijkheid voor.

Angst

Quote

Na de zomer kan de situatie weer heel anders zijn

Peter Borgdorff, PFZW

De kortingsangst leeft ook niet erg, blijkt uit reacties van de pensioenfondsen. Een woordvoerder voor de metaalfondsen PME en PMT laat weten dat er minder telefoontjes binnenkomen dan normaal. ,,We krijgen wel meer telefoontjes van ondernemers die vragen of ze een boete krijgen als ze de pensioenpremie niet tijdig kunnen betalen. Daar moeten we nog een besluit over nemen.’’

Bij PFZW, het op één na grootste pensioenfonds van Nederland, is het ook opvallend stil bij de klantenservice. ,,Mensen snappen wel dat pensioenfondsen nu last hebben van de situatie. Maar na de zomer kan de situatie weer heel anders zijn’’, aldus Borgdorff. Bij ABP, het grootste pensioenfonds van Nederland, zijn tot nu toe minder dan tien verontruste telefoontjes binnengekomen.

Portefeuille

De pensioenfondsen worden aan twee kanten getroffen. Ten eerste worden hun aandelenbeleggingen steeds minder waard. Beurzen wereldwijd hebben de afgelopen weken zo’n 20 tot 30 procent van hun waarde verloren. Dat betekent dat pensioenfondsen vele miljarden interen op hun aandelenportefeuille.

Aan de andere kant is de rente gedaald. Dat betekent een lagere rekenrente, het rendement waarmee pensioenfondsen moeten rekenen. En hoe lager de rekenrente hoe meer geld de pensioenfondsen moeten aanhouden om alle pensioenen nu en in de toekomst te kunnen blijven betalen.

De huidige ontwikkelingen voorspellen weinig goeds voor de korte termijn. Centrale banken wereldwijd verlagen de rente juist. En beleggers stappen niet in aandelen zolang niet duidelijk is of de crisis erger wordt of juist minder. Bovendien is niet duidelijk welke sectoren nu getroffen worden en welke minder. De kans op een fors herstel van de aandelenbeurzen is daarom voorlopig niet te verwachten.