Volledig scherm
De 'piemelfontein' van muziektheatergezelschap de Paupers uit Workum. © Stichting de Paupers

'Piemelfontein' tegen 'autoritaire' besluitvorming Leeuwarden 2018

Met een heuse 'piemelfontein' protesteert een muziektheatergezelschap uit het Friese Workum tegen de in haar ogen autoritaire besluitvorming bij 'Eleven Fountains'. Dat is het kunstproject ter gelegenheid van Leeuwarden Culturele Hoofdstad van Europa 2018. 

In het kader van dat kunstproject verrijst in elk van de Friese steden een fontein ontworpen door een internationaal vermaarde kunstenaar. Friese ontwerpers zitten er niet tussen. Dat stuit veel Friezen tegen de borst, blijkt. Onder hen de leden van muziektheatergezelschap de Paupers uit Workum. Zijn lanceerden bij wijze van ludiek protest hun eigen fontein-project. Dat heet officieel de 'Pauper-fontein' maar wordt in de volksmond al de 'piemelfontein' genoemd vanwege de vorm van de springbron. 

Oerfontein

,,Een piemel is een oerfontein. Hij verwijst naar het wedstrijdje verplassen van de bobo's in de organisatie van het kunstproject voor Leeuwarden Culturele Hoofdstad van Europa 2018. Het moet allemaal  zo groots en zo internationaal (lees: ver) mogelijk en wordt beslist over de hoofden van de gewone Fries. Die kan in figuurlijke zin wél mee plassen met onze fontein. Mienskip (Fries voor gemeenschap of samenleving, red.) in de ware zin van het woord," zegt artistiek leider Henk de Boer tegen het AD.

'Mienskip' was het woord dat de commissaris van de Koning (CdK) in Friesland in 2013 gebruikte nadat 'Ljouwert' was uitgeroepen tot Culturele Hoofdstad van Europa 2018. De jury vond dat de Friese hoofdstad meer dan Eindhoven en Maastricht 'oude en nieuwe cultuur van en voor alle lagen van de bevolking' etaleerde zonder enorme budgetten, zonder de inzet van dure managers en artiesten. Friese kunstenaars en wetenschappers, jonge creatievelingen, technici en bestuurders met een ruime blik maakten samen een 'verrassend' bidbook. 'In Leeuwarden klaarde de mienskip het karwei, in het zuiden moest de elite dat doen', aldus CdK John Jorritsma. 

Nu de elite in Friesland heeft bepaald de 'Eleven Fountains' er komen, is het volgens De Boer zinloos om kritiek te leveren via de gebruikelijke kanalen. ,,Dan word je even gehoord en daarna weggezet als een Calimero. Met een creatief protest in de vorm van een kunstuiting maak je een blijvend statement." 

Crowdfunding

Om de zeven meter hoge 'piemelfontein' te kunnen bouwen - het grotendeels uit hout bestaande gevaarte moet worden voorzien van waterleidingen, een spuitmechanisme en sensoren die geactiveerd kunnen worden - is een startkapitaal nodig van 9.000 euro. Een door het muziektheatergezelschap gelanceerde crowdfundingactie leverde al bijna 5.000 euro op dankzij 120 donateurs. De Boer: ,,De laagste donaties krijgen een eervolle vermelding op de deur van het openbaar toilet dat in het midden van de fontein komt, de hoogste elk een eigen 'lid' dat in grootte varieert. Het aantal 'leden' is onbeperkt." 

De 'piemelfontein' moet op 1 januari 2018 spuitklaar zijn. Net als het bijbehorende theaterstuk, zegt de artistiek leider van het kunstproject. ,,De officiële opening van Leeuwarden Culturele Hoofdstad van Europa 2018 vindt eind januari plaats. Voor die tijd willen wij met onze fontein langs de Friese elf steden trekken. Daarna kunnen gemeenten ons kunstwerk tijdelijk plaatsen." 

Voorlopig moet stichting de Paupers het doen met een proefexemplaar. ,,Een piemelfontein van lultiplex," grinnikt De Boer.

'Democratische besluitvorming' 

De organisatie van Leeuwarden-Fryslân 2018 zegt de 'piemelfontein' wel te kunnen waarderen. ,,Er zijn genoeg mensen die kritiek leveren maar deze stichting heeft haar onvrede omgezet in een humoristisch kunstproject met een crowdfundingactie. Origineel en grappig," zegt woordvoerder Radboud Droog. Volgens hem is het 'Eleven Fountains' project de Friese bevolking niet 'door de strot geduwd' en verliep de besluitvorming op democratische wijze. ,,Vanuit Provinciale Staten werd het project voorgelegd aan de gemeenteraden van de elf steden. Zij keurden het goed en richtten fonteincommissie op die presentatieavonden organiseren waarbij bewoners kunnen meedenken over de over de locatie van de fonteinen."

De zegsman bevestigt dat er geen Friese kunstenaars betrokken zijn bij 'Eleven Fountains' maar dat heeft volgens hem alles te maken met de uitstraling van het project. ,,Omdat we zoveel mogelijk internationale bezoekers willen trekken, is gekozen voor hoogwaardige kunstenaars waar veel mensen op af komen. Dit project is uit zo'n 900 andere gelicht: ruim veertig grotere projecten in het kernprogramma en 864 kleinere initiatieven in de mienskips. Maar liefst 96 procent van de daarbij betrokken mensen is Fries," aldus Radboud Droog.  

poll

Welk team kies jij?

Welk team kies jij?

  • Friet (41%)
  • Patat (59%)
27985 stemmen