Volledig scherm
Ronald Plasterk. © anp

'Plasterk en Nationale Politie schenden privacy het meest'

UpdateDe grootste privacyschenders van Nederland zijn minister Ronald Plasterk (Binnenlandse Zaken) en de Nationale Politie. Plasterk kreeg woensdag de publieksprijs bij de Big Brother Awards, korpschef Gerard Bouman ontving de expertprijs. De prijzen werden uitgereikt door de burgerrechtenorganisatie Bits of Freedom.

Quote

Niet strafbaar gedrag, maar afwijkend gedrag wordt de basis van het politie­werk

Bits of Freedom

Plasterk werkt aan een afluisterwet, maar weigert te luisteren naar kritiek, aldus Bits of Freedom. De minister kreeg 57 procent van de stemmen. Hij versloeg daarmee de andere kandidaten, verzekeraar Achmea (biedt klanten een korting als ze hun persoonsgegevens delen, kreeg 26 procent) en softwaregigant Microsoft (slaat het gedrag van gebruikers op met het nieuwe besturingssysteem Windows 10, kreeg 17 procent).

Trots
De minister nam woensdag zijn prijs zelf in ontvangt. Hij gaf zelfs aan ,,trots'' te zijn om er te staan, maar ook zijn vraagtekens te hebben. ,,Ik hoop dat u, als activisten voor privacy, heel diep in uw hart ook wel begrip heeft voor de rol die we met de veiligheidsdiensten moeten spelen voor de veiligheid van ons allemaal'', aldus Plasterk.

,,Dat er de afgelopen tien jaar in Nederland geen grote terroristische aanslag heeft plaatsgevonden gaat niet vanzelf, veiligheid moet permanent worden bevochten.'' Als politieke baas van de AIVD heb je volgens de minister,,de plicht'' om privacy aan te tasten wanneer dat noodzakelijk is voor de nationale veiligheid.

Predictive policing
De Nationale Politie krijgt de prijs van deskundigen voor zogeheten predictive policing. Aan de hand van gegevens denken rechercheurs te kunnen voorspellen wie wanneer in de fout kan gaan en wie daarvan het slachtoffer kan worden. ,,Niet strafbaar gedrag, maar afwijkend gedrag wordt de basis van het politiewerk'', verklaart Bits of Freedom.

De organisatie reikte ook een prijs uit voor de grootste voorvechter van privacy. Die ging naar de Oostenrijker Max Schrems. Hij won onlangs een historische rechtszaak tegen Facebook. Daardoor mogen persoonlijke gegevens van Europeanen niet zomaar op servers in de Verenigde Staten worden gezet.

Volledig scherm
Max Schrems, won onlangs een historische rechtszaak tegen Facebook. © afp

Felipe Rodriquez Award
De positieve privacyprijs heette vroeger de Winston Award, maar heet vanaf dit jaar de Felipe Rodriquez Award. Rodriquez was oprichter van provider XS4ALL, De Digitale Stad en het Meldpunt Kinderporno. Daarnaast was hij betrokken bij Bits of Freedom. Hij overleed begin oktober op 46-jarige leeftijd. 

De Big Brother publieksprijs ging vorig jaar naar de toenmalige minister Ivo Opstelten (Veiligheid en Justitie). Hij 'won' ook in 2011 en 2013. De deskundigen kozen vorig jaar de Nederlandse scholen, die leerlinggegevens deelden met uitgevers. Klokkenluider Edward Snowden werd toen in het zonnetje gezet. 

Privacy-experts
Voor de Publieksprijs kon iedereen in Nederland kandidaten nomineren. Van de kandidaten met de meeste nominaties is een top-drie gemaakt waar vervolgens op gestemd kon worden. Bits of Freedom vroeg een aantal experts op het gebied van privacy om kandidaten voor te dragen die misschien minder (media-)aandacht krijgen, maar toch een nominatie verdienen.

De kanshebbers die het hebben afgelegd tegen de Nationale Politie waren het Van der Valk-hotel in Hengelo (wegens het vrijwillig en structureel doorgeven van gastenlijsten aan de politie) en wederom minister Plasterk (wegens het voorstel voor een nieuwe wet voor de geheime diensten).