Volledig scherm
© afp

Politie waarschuwt voor jagen op dader via sociale media

Slachtoffers van misdrijven spelen steeds vaker voor politieagent. Via Facebook en Twitter schakelen ze vrienden in om daders te vinden. Politie, advocaten en experts op het gebied van sociale media maken zich zorgen: eigenrichting dreigt.

De politie zet grote vraagtekens bij het nieuwe fenomeen. Doorgaans is de politie blij met tips, maar facebookacties zijn een doodlopende weg, stelt Frank Smilda, dé politie-autoriteit op het gebied van sociale media. Burgers gaan volgens hem veel minder zorgvuldig te werk dan echte agenten bij een verdenking. Als een betrokkene toch niet de dader blijkt te zijn, zullen de gevolgen niet te overzien zijn, zegt Smilda: 'Iemands naam is dan voorgoed beschadigd.'  

Ook hoogleraar publieke innovatie Albert Meijer is geen voorstander van het voor eigen rechter spelen via het internet. De politie weegt zorgvuldig af wat wel en niet naar buiten wordt gebracht. 'Maar burgers hebben daar geen boodschap aan', aldus de hoogleraar.  

Volgens Meijer ontstaat te snel 'een gevoel van wij tegen de boeven'. 'De slachtoffers denken dat ze alles mogen doen om de daders te pakken. Elke nuance is verdwenen. Dat ondermijnt de rechtsstaat.'

Precieze cijfers zijn niet bekend, maar 'doe-het-zelf-justitie' zit duidelijk in de lift. Tegen de facebookacties is wettelijk niet veel te doen. Het is niet strafbaar om tips te vragen op internet.

'Bewijs witwassen'
De advocaten Gerard Spong en Frank van Ardenne plaatsen grote juridische vraagtekens bij de internet-initiatieven, omdat het gevonden bewijs bruikbaar is in strafprocessen. Spong heeft daar principiële bezwaren tegen. Volgens hem werkt dat het illegaal handelen van particulieren in de hand. 'Het is een vorm van bewijs witwassen. De overheid maakt hiermee in feite ook vuile handen',  aldus Spong.  

Van Ardenne vindt dat de overheid moet ingrijpen als er publiekelijk jacht wordt gemaakt op een vermoedelijke verdachte. 'Vragen om tips kan iedereen zich nog voorstellen, maar publiekelijk zelf iemand opsporen kan enorm uit de hand lopen. Dat kan uiteindelijk een rol spelen bij een veroordeling', aldus Van Ardenne.  

Het Openbaar Ministerie (OM) is er geen voorstander van dat mensen zelf op zoek gaan naar daders, maar wijst het ook niet af.  

Volgens OM-woordvoerder Wim de Bruin is het 'ieders verantwoordelijkheid' zorgvuldig met de privacy van anderen om te gaan. 'Het is aan de rechter om te beoordelen in hoeverre het schenden van iemands privacy rechtmatig is geweest.'