Volledig scherm
© anp

Politiek drama treft Rutte in het hart

Het plotselinge vertrek van het crimefightersduo Opstelten/Teeven voelt voor de VVD als een amputatie zonder verdoving. Niemand weet of het bloeden nog te stelpen is voor de verkiezingen op 18 maart. Premier Mark Rutte heeft heel wat uit te leggen.

,,Ivo behoort tot de beste mensen die we hebben. Hij zit er bovenop. Full focus. Dag en nacht."

Het waren de woorden van premier Mark Rutte zaterdag in deze krant. Nu is alles voorbij. Opstelten weg. Teeven weg. Midden in een cruciale verkiezingscampagne moet premier Rutte afscheid nemen van twee vertrouwelingen. Terwijl de dreiging van aanslagen onverminderd hoog is, dobbert het ministerie van Veiligheid en Justitie stuurloos rond.

Ook voor het kabinet zijn bange dagen aangebroken. Na de staatssecretarissen Co Verdaas (PvdA) en Frans Weekers (VVD), zijn nu nog twee kopstukken gesneuveld. Een veeg teken, voor een kabinet dat toch al zo broos oogt. Het vertrek van Teeven en Opstelten brengt Rutte II niet in acuut gevaar, maar er zitten nieuwe barsten in het fundament. Als op 18 maart de uitslag tegenvalt, gaat alles wankelen.

Het treft de premier in het hart. Mark Rutte is groot geworden door te hameren op drie onderwerpen: financiële degelijkheid, strenge immigratieregels en veiligheid. De laatste poot van die heilige Drievuldigheid is gebroken.

Inschattingsfout
Voor Rutte is het verlies groter. Ivo Opstelten was zijn politieke peetvader. Toen de VVD-leider na de bloedige machtsstrijd met Rita Verdonk aangeslagen in de touwen hing, was het de voormalige burgemeester van Rotterdam die zich 'vierkant' achter Rutte schaarde. Rutte hield Opstelten lang in zijn nabijheid. Te lang. Opstelten was de eerste naam die op het lijstje stond als minister in Rutte I.

Ook in Rutte II kon 'Ivo' terugkeren. Het blijkt nu een inschattingsfout te zijn geweest. Opstelten schutterde al langer. Hij was in de debatten warrig en onovertuigend. Volgens zijn eigen ambtenaren maakte hij een vermoeide indruk. Kon Ivo (71) het nog wel bijbenen? En wat als het verschrikkelijke gebeurt: een aanslag in Nederland?

Rutte wilde het niet onder ogen zien. Volgens hem was Opstelten 'een heel goede minister'.

Op het Binnenhof werd er rekening mee gehouden dat de premier rond de jaarwisseling een ernstig gesprek zou voeren. Maar in het nieuwe jaar was Opstelten gewoon op zijn plek.

Nu moet Rutte alsnog afscheid nemen. Op het allerslechtste moment, vlak voor de verkiezingen. Een week geleden prees hij Opstelten nog de hemel in, zoals hij zich eerder ook achter het reddeloze VVD-Kamerlid Mark Verheijen schaarde. Ook dat is een verlies voor de premier: zijn stuurmanskunst staat ter discussie. En dat terwijl Rutte II nog een onstuimige rit voor de boeg heeft.

Algemeen Dagblad gebruikt je persoonsgegevens om deze reactie te kunnen plaatsen. Meer informatie vind je in ons privacy statement