Volledig scherm
Harmen van de Smitte, pollen-onderzoeker in het Elkerliek ziekenhuis Helmond. © Fotopersburo van de Meulenhof bv

Pollenvangers maken app die hooikoorts per uur voorspelt

updateEr gloort hoop voor hooikoortspatiënten. Het Elkerliek Ziekenhuis in Helmond, Pollennieuws en Buienradar werken aan app die op het uur nauwkeurig voorspelt hoeveel pollen er in de lucht hangen. Handig als je wil weten wanneer je naar buiten kunt om te sporten of te picknicken. 

Voor je 'm kunt installeren, moet er nog wel wat gebeuren. Zo moeten alle miljarden pollen die het Elkerliek ooit opving, opnieuw geteld worden. Een monsterklus. Laboratoriumanalist Harmen van der Smitte buigt zich voorover richting de microscoop. Op het laboratoriumglaasje van 4 april 2017 is het een drukte van belang. Schimmels. Roetdeeltjes. Fijnstof. En pollen dus. In alle soorten en maten.

Grote pollen-tellijst

Van der Smitte stelt zijn microscoop in. Tuurt. Roept op de computer een telprogramma op. Tikt op de 9 van zijn toetsenbord. Want de 9, dat is Betula, oftewel berk. Die handeling zal hij nog 332 keer uitvoeren. Om daarna de totalen in te vullen op de grote pollen-tellijst. Berk: 332 pollen per kubieke meter.

Lees verder onder de foto. 

Volledig scherm
Pollen van de zwarte den, met luchtzakjes. © SAPS Image Collection

Van der Smitte glimlacht. ,,Ja, het is best veel werk. Maar meestal is zo’n pollenpiek maar één dag. De volgende dag is vaak veel rustiger. Tenminste, dat hoop je dan.”

Monnik in laboratoriumjas 

Harmen van der Smitte is een monnik in een laboratoriumjas. Hij onderzoekt voor het ziekenhuis bloed en urine maar sinds twintig jaar ook pollen. Samen met drie andere analisten vangt hij vanaf het dak van het Elkerliek Ziekenhuis pollen op uit de Helmondse lucht. 

Quote

Er zitten dagen bij dat we ook in onze vrije tijd doortellen

Harmen van der Smitte, laboratoriumanalist

De vangst wordt elke week in kaart gebracht volgens een gestructureerd proces, dat over de hele wereld gelijk is. Hooikoortspatiënten zijn blij met mensen als Harmen van der Smitte. Dankzij hem is er bijvoorbeeld een hooikoortsweerbericht dat voorspelt wat er die dag in de lucht zal hangen.

Extra dimensie

Sinds kort heeft zijn monnikenwerk een extra dimensie gekregen. Het hooikoortsweerbericht wordt namelijk opgewaardeerd. Binnenkort kunnen mensen met hooikoorts van uur tot uur kijken hoeveel last ze gaan krijgen als ze naar buiten lopen. Daarvoor moeten alle pollengegevens sinds 1978 opnieuw geteld worden. 

Het was gebruikelijk om per dag te tellen. Voor de nieuwe radar moet dat per uur. Van der Smitte glimlacht. ,,Er zitten dagen bij dat we ook in onze vrije tijd doortellen. Waarom? Je bent onderdeel van een ontwikkeling. Ik ben ook gewoon benieuwd wat de uitslag wordt van het onderzoek.”

Lees verder onder de foto. 

Volledig scherm
Een maand aan laboratoriumglaasjes met gevangen pollen. De kelder van het Elkerliek ligt vol met dit soort doosjes. © Fotopersburo van de Meulenhof bv

Inmiddels zijn er de afgelopen vijftien weken vijf jaren van uur tot uur overgeteld. Daarvoor moesten de Helmondse pollenvangers alle stukken ‘tape’ met pollen opnieuw in stukjes van een uur opdelen. Daarna werden alle data vergeleken met de weersomstandigheden. Of er veel wind stond, de luchtdruk hoog of laag was, of er neerslag viel, of de zon juist scheen, hoe warm het was. De koppeling tussen de hoeveelheid pollen en het weer levert een goede basis op om te voorspellen. Daarmee komt de nieuwe hooikoortsapp een stuk dichterbij.

Duizenden

Van de Smitte tuurt weer in zijn microscoop. Over een week natellen doet hij ongeveer een twee dagen, vertelt hij. ,,Er kunnen wel duizend dingen op zo’n glaasje staan, ja. Die moet je allemaal een voor een registreren. Daar ben je wel even zoet mee.” En nee: het is niet zo dat hij er tureluurs van wordt, zegt hij met een schaterlach. ,,Dit is mijn werk. Bloed onderzoeken gaat op dezelfde manier.” Plus: Van de Smitte weet meteen wat hij voor zich heeft als hij door de microscoop kijkt. Gras. Eik. Brandnetel. Bijvoet. Den. ,,Dat is mijn favoriete pol, de den. Kijk, hij heeft luchtzakjes, daardoor kan hij veel verder komen om zichzelf uit te zaaien.”

Fanatieke pollenvangers 

De leidinggevende van Van de Smitte, Mieke Koenders, prijst zich gelukkig met haar fanatieke pollenvangers. ,,Alles in ons lab is gedigitaliseerd en dit is ouderwets noest handwerk. Niemand heeft dit eerder gedaan, per uur tellen. Het is gewoon te veel werk.” 

Quote

Alles in ons lab is gedigitaliseerd en dit is ouderwets noest handwerk

Mieke Koenders

Voor de meeste heftige (rode) dagen voor hooikoortspatiënten weten ze al bijna hoe de vork in de steel zit. ,,We hebben een goede weersomstandigheid gevonden die invloed heeft op de hoeveelheid pollen.” Koenders is laboratoriumspecialist Klinische Chemie bij het Elkerliek. 

Een van haar missies op korte termijn is een Helmondse pollenradar. Daarom heeft ze een plan ingediend voor de aanschaf van een weerstation bij Vrienden van het Elkerliek. ,,We baseren ons nu op de weergegevens van Eindhoven. Dat kan nauwkeuriger met een eigen station.”

poll

Welk team kies jij?

Welk team kies jij?

  • Friet (41%)
  • Patat (59%)
42738 stemmen