Premier Maleisië hard over MH17-bewijs: ‘Alleen van horen zeggen’

De premier van Maleisië geeft in een reactie scherpe kritiek op de laatste bevindingen van het Joint Investigation Team (JIT) dat de ramp met vlucht MH17 onderzoekt. Mahathir Mohamad concludeert dat die bevindingen ‘niets anders dan van horen zeggen’ zijn. Premier Rutte noemt de kritiek van zijn Maleisische collega ,,teleurstellend’’.

Quote

Wij staan aan de kant van de wet

Maleisische onderzoeker Bin Zakaria

De premier twijfelt of de schuld bij Rusland ligt, zei hij vandaag tegen verslaggevers. ,,Ik denk niet dat een politicus zo stom is om zoiets te doen. Ik denk niet dat het waar is. We zijn er erg ongelukkig mee dat het vanaf het begin al een politiek onderwerp is geworden hoe Rusland de schuld moet krijgen.”

In een andere verklaring zegt het ministerie van Buitenlandse Zaken van het Zuidoost-Aziatische land dat het de ‘Maleisische benadering is dat conclusies altijd gebaseerd moeten zijn op bewijs en niet politiek gemotiveerd moeten zijn’. In die verklaring zegt Maleisië echter ook dat het toegewijd blijft aan het JIT.

Te zot voor woorden

De kritiek van de Maleisische premier is ‘bizar en te zot voor woorden’, zegt Piet Ploeg, voorzitter van de Stichting Vliegramp MH17. ,,Het is een ongelooflijke klap in het gezicht van de nabestaanden in Maleisië. Ook voor de nabestaanden in Nederland, maar vooral voor hen.’’

,,Het is ronduit verbazingwekkend dat de Maleisische premier zijn eigen justitiële apparaat zo in twijfel trekt”, aldus Ploeg. ,,Hij schuift zonder enige kennis van zaken de bevindingen van het JIT aan de kant. Zijn eigen justitiële mensen staan vierkant achter die bevindingen. Die komen erop neer dat er onweerlegbaar bewijs is dat stand zal houden voor een rechter. Het is een raar politiek spel. Wij hebben er eigenlijk geen woorden voor.”

Afgeluisterde telefoongesprekken

Gisteren maakte het JIT, waar Maleisië onderdeel van uitmaakt, bekend dat het drie Russen en een Oekraïner vervolgt voor betrokkenheid bij het neerhalen van MH17 in 2014. Die aanklachten zijn onder meer gebaseerd op afgeluisterde telefoongesprekken. Het JIT gaf gisteren slecht een klein deel van het bewijs vrij, de rest ‘wordt bewaard voor in de rechtszaal’.

Bij de persconferentie in Nieuwegein was ook het Maleisische lid van het onderzoeksteam aanwezig. Aanwezige journalisten vroegen hem hoe hij tegenover de conclusies van het JIT staat. ,,Wij staan aan de kant van de wet en staan achter een deel van de conclusies. Onze positie daarin is niet veranderd”, was het antwoord van Mohamad Hanafiah bin Zakaria.

De Nederlandse regering vroeg Maleisië al eens eerder om opheldering over uitspraken van de premier van dat land. Die trok toen in twijfel of Rusland verantwoordelijk was voor de MH17-ramp.

Vlucht MH17 van Amsterdam naar Kuala Lumpur werd op 17 juli 2014 boven het oosten van Oekraïne uit de lucht geschoten, waardoor 298 mensen omkwamen, onder wie 196 Nederlanders. Het staat volgens het JIT vast dat het vliegtuig is neergehaald met een Buk-raket die afkomstig was van de 53e luchtafweerraketbrigade uit Koersk, een onderdeel van het Russische leger.

Volledig scherm
Persconferentie van het JIT, met helemaal links, het Maleisische lid van het team © AFP

Rutte: kritiek Maleisië teleurstellend
De kritiek van Maleisië op de laatste bevindingen van het JIT is teleurstellend en verwarrend, zegt premier Mark Rutte. ,,Ik kan me voorstellen dat de nabestaanden zeer teleurgesteld zijn en de kritiek heel veel verwarring oproept”, aldus Rutte voor aanvang de EU-top in Bussel. ,,Dat voel ik ook zo.”

Het ministerie van Buitenlandse Zaken staat in contact met Maleisië en dat wil Rutte eerst afwachten. Zo nodig neemt hij daarna zelf contact op met de Maleisische premier. Hij verwacht overigens niet dat diens uitspraken consequenties hebben voor het strafrechtelijk onderzoek.

Rutte zal zijn collega’s in de avond vragen hem te steunen door opnieuw een eensgezinde oproep aan Moskou te doen om mee te werken aan volledige waarheidsvinding.