Professor: psychiaters schrijven in toekomst partydrugs voor

VideoKetamine tegen je depressie of MDMA zodat je ineens wel over je gevoelens kunt praten bij de psycholoog? Klinkt niet als een recept wat je bij de apotheek om de hoek haalt, toch? Als het aan Prof. Dr. Jan Ramaekers en collega’s ligt, is dit in de nabije toekomst wel het geval. 

Ramaekers is psychofarmacoloog en doet al jaren onderzoek naar deze middelen, aanvankelijk vooral bekend geworden bij het grote publiek als ‘partydrugs’. In dit college bij de Universiteit van de Nederland vertelt hij in welke transitie deze middelen zitten en hoe er de laatste jaren door wetenschappers steeds meer ontdekt wordt welke werking deze stoffen ook kunnen hebben.

Op dit moment is het nog niet mogelijk om MDMA of ketamine bij de psychiater te krijgen. Volgens Ramaekers zou hier de komende 20 jaar wel eens een flinke verandering in kunnen komen. Het onderzoek levert veelbelovende resultaten op. Ramaekers doet onderzoek naar de positieve en negatieve kanten van medicijnen en drugs en vertelt waarom ketamine en MDMA goed kunnen worden toegepast als geneesmiddel.

Volledig scherm
© EPA

Depressies

Ketamine werd vroeger vooral gebruikt als paardenverdovingsmiddel, maar is inmiddels ook bekend in het recreatieve drugscircuit als hallucigene drug. Het wordt vooral gebruikt vanwege het aanwakkeren van een dromerig gevoel, de mogelijke hallucinaties en de mogelijke inzichten. 

Sinds een paar jaar is er ook een andere toepassing van ketamine die de aandacht van onderzoekers trekt: ketamine blijkt zeer effectief te zijn bij de behandeling van depressies. Bij het gebruik van een eenmalige lage dosering, veel lager dan de dosering in de partyscene, zie je binnen 3 tot 4 uur al een sterke afname in depressieve symptomen. Ook bij patiënten die niet reageren op reguliere medicatie. Zelfs de dag na de eenmalige dosering, voelen mensen zich nog steeds goed. Dit snelle, langdurige effect is ongekend en geen enkel medicijn kan momenteel dit effect bereiken! Vaak kan het namelijk wel 4 tot 10 weken duren voordat antidepressiva werken.

Volledig scherm
© anp

Ketamine

Maar waarom werkt ketamine dan zo goed tegen depressies? Ketamine stimuleert de neurogenesis in de hersenen, de aanmaak van nieuwe neuronale netwerken. Hierdoor ontstaat er meer contact tussen zenuwcellen. Als je kijkt naar de neuronale basis van een depressie, is het contact tussen zenuwcellen vaak erg verstoord. Dit zou een reden kunnen zijn waardoor depressieve klachten minder worden na het gebruik van ketamine.

Dan ten tweede MDMA, een andere bekende partydrug. Mensen gebruiken dit middel vanwege het energieke gevoel en de verhoogde empathie die je voelt enkele uren na inname. Precies dit verhoogde empathische gevoel maakt MDMA zo geschikt om te gebruiken op therapeutische basis, vooral bij post-traumatisch stress syndroom. De verhoogde empathie zorgt namelijk voor het makkelijker kunnen praten over trauma’s en pijnlijke herinneringen. Daarbij verbetert het de band met de therapeut waardoor de therapie makkelijker verloopt. MDMA is op zichzelf op deze manier dus geen geneesmiddel, maar het is een middel om de therapie te ondersteunen.

Toekomst

Over een tijd MDMA of ketamine op recept bij de apotheek; Ramaekers denkt dus wel degelijk dat deze twee drugs uit de partyscene in de nabije toekomst zullen worden voorgeschreven door psychiaters. Er moet nog meer onderzoek naar gedaan worden en dit is moeilijker dan onderzoek naar reguliere farmaceutische middelen. Aangezien de stoffen op de opiatenlijst staan, zijn ze via de officiële weg niet gemakkelijk verkrijgbaar. De resultaten van onderzoeken als die van Ramaekers zorgen er mede voor dat het makkelijker moet worden om aan deze middelen te komen uiteindelijk. Dus een tabletje MDMA of een dosis ketamine bij de psychiater zal in de toekomst zo raar niet zijn.

Dit is een wekelijkse bijdrage van de Universiteit van Nederland.