Volledig scherm
© ANP

PVV-leider Geert Wilders wint altijd bij proces

Of Wilders het expres doet of niet: de PVV-leider kan volgens onderzoeker Joost van Spanje zéker profiteren van de vertraging van het 'minder Marokkanen'-proces. 'Hoe dichter bij de verkiezingen, hoe beter voor Wilders'.

Quote

Dat is de droom van elke politicus: live op tv, dag in, dag uit, én er ook nog eens niks voor betalen

Joost van Spanje (UvA)
Volledig scherm
© anp

Tijdens de tweede regiezitting van het proces Wilders II werd één ding heel duidelijk: het Openbaar Ministerie (OM) is de 'vertragingstactiek' van Geert Wilders en zijn advocaat Geert-Jan Knoops meer dan zat. Al vanaf het prille begin doet de politicus er volgens officier van justitie Wouter Bos alles aan om de rechtszaak te rekken.

Gisteren was het, tot wrevel van Bos, wéér zover. Nu kwamen Wilders en Knoops niet opdagen voor een zitting waar ze nota bene zelf om hadden verzocht. Alles omdat ze meer tijd nodig hebben om zelf onderzoek te doen. Nóg meer tijd? Het OM is er klaar mee.

Volgens Bos moet er nu echt snel een oordeel komen of 'minder Marokkanen' wel of niet strafbaar is. ,,Daar is de samenleving bij gediend.

Speculeren
''Waarom de voorman van de PVV dan vertraagt? Daar wilde persofficier Alexandra Oswald, die de pers altijd achteraf even te woord staat, niks over zeggen. ,,Daar ga ik niet over speculeren.''

Maar speculeren hebben ánderen al volop gedaan. Wilders zou er - zo luidt de rondzingende theorie - een 'electoraal slaatje' uit slaan als het proces vlak voor de cruciale Kamerverkiezingen van maart 2017 plaatsvindt. Maar is dat zo?

Specialist politieke communicatie Joost van Spanje (UvA), die binnenkort een groot internationaal onderzoek start naar de impact van juridische maatregelen op anti-immigratiepartijen, zegt volmondig 'ja'. ,,Of Wilders het bewust doet of niet; dat weet ik natuurlijk niet. Maar ik weet wel dat hij er vrijwel zéker baat bij heeft als het proces in de buurt van de verkiezingen is.''

Wilders zou er allereerst 'onophoudelijk' door in het nieuws zijn. ,,Dat is de droom van elke politicus: live op tv, dag in, dag uit, én er ook nog eens niks voor betalen.''

Op de tweede plaats zou Wilders er ook nog eens het thema van de verkiezingen door kunnen bepalen. ,,Een partij als de PvdA heeft er baat bij als het in verkiezingstijd over economie en werkgelegenheid gaat, maar de PVV profiteert er juist van als het over immigratie, integratie en terreur gaat. Want dat worden dan dé onderwerpen waar stemmers hun keuze op baseren.''

Werkt het niet tégen Wilders: als verdachte in de rechtszaal?
,,Er is een verschil tussen dát Wilders in het nieuws is, en hóé Wilders in het nieuws is. Dat hij in het nieuws is, helpt hem waarschijnlijk. Hoe hij in het nieuws is, zal minder uitmaken. Er is geen bewijs dat het hem schaadt dat hij verdachte is. Integendeel: uit ons onderzoek is gebleken dat na het besluit tot vervolging van Wilders in 2009 méér mensen op hem wilden stemmen dan daarvoor: genoeg voor één à vier zetels extra.''

Het inhoudelijke proces is nu in oktober/november; best ver van de verkiezingen van maart 2017. Heeft het dan nog wel impact?
,,Wilders zou er garen bij spinnen als het nóg dichter bij de verkiezingen was. Maar misschien gebeurt dat nog. Bij het vorige proces in 2010/2011, voor Wilders' islamuitspraken, was ook een 'strakke' planning, maar duurde het uiteindelijk allemaal maanden langer.''

En als Wilders nou vlak voor de verkiezingen wordt veroordeeld?
,,Ook dat zal eerder goed voor hem uitpakken dan slecht. De mensen die op hem stemmen, of overwegen op hem te stemmen, zullen hem eerder als de held van het verhaal zien dan als de loser. Voor hemzelf heeft het ook niet veel impact. Hij komt er waarschijnlijk met een geldboete vanaf.''