Rapport OVV: Vaten diesel veroorzaakten dramatische vonkenregen bij vreugdevuur op Scheveningen

VideoDe vonkenregen van het vreugdevuur in Scheveningen heeft zoveel schade kunnen aanrichten tijdens de afgelopen jaarwisseling, omdat de brand veel groter was dan normaal. De vuurstapel vloog in zijn geheel in brand omdat er tegen de afspraken in vaten met onder meer diesel in zaten verstopt.

Dat is de belangrijkste conclusie in het rapport van de Onderzoeksraad voor Veiligheid naar de vreugdevuren tijdens oud en nieuw, dat vandaag is verschenen.

De brandstapels waren zowel in Duindorp als Scheveningen veel hoger dan de gemeente had gemeten. Niet 41 meter, zoals in de papieren stond die burgemeester Krikke naar de raad stuurde, maar 48,66 meter hoog was de stapel in Duindorp. Scheveningen zou volgens de gemeente een stapel van 38 meter hebben gemaakt, dit blijkt bijna 46 meter te zijn, berekende de OVV.

Losse pallets

Onderaan de stapel lagen losse pallets: omdat die óók in brand vlogen, brandde de stapel niet alleen van boven naar beneden af, maar ook van beneden naar boven.

Bovendien stond er een harde wind. Door al deze ingrediënten kon de vonkenregen ontstaan, schrijven de onderzoekers. Zij zien dat er geen vergunning was verleend voor het evenement, en stellen dat dat in de toekomst een absolute voorwaarde is om het feest veilig te kunnen maken.

Volledig scherm
Schade op de Boulevard door vliegende vonken afkomstig van het grote vreugdevuur op het strand. © ANP

De OVV constateert dat de brandweer en de afdeling veiligheid van de gemeente het risico op vliegvuur niet goed op het netvlies hadden. ,,Dat is opmerkelijk, omdat een jaar eerder bleek dat noemenswaardig vliegvuur ontstond dat neerkwam op de boulevard.” Hierover schreef het AD zaterdag al in een reconstructie. De brandweer en de gemeente hebben ‘een te beperkte taakopvatting’ gehad in de voorbereiding.

Quote

De gemeente deed welhaast zaken met een fictieve partij

OVV

Afspraken

Afspraken over de veiligheid waren onduidelijk, stonden niet goed op papier en bovendien is het convenant waarop de afspraken zijn gebaseerd, nooit opgestuurd aan het nieuwe bestuur van de stichting die het vreugdevuur organiseert. ,,De gemeente deed welhaast zaken met een fictieve partij. De stichting was in de eerste plaats een papieren constructie voor het overleg met de gemeente.”

Burgemeester Krikke had voldoende mogelijkheid om in te grijpen toen de bouwers zich niet aan de afspraken hielden. Maar ze greep niet in. ,,Deze handelwijze werkte het overschrijden van grenzen in de hand, zeker in de context van de competitie tussen Scheveningen en Duindorp”, oordelen de onderzoekers.

De gemeente had al jaren eerder het ‘eigenaarschap van de vreugdevuren’ naar zich toe kunnen trekken, gezien de veiligheidsrisico’s, de onbetrouwbaarheid in het nakomen van gemaakte afspraken en de wettelijke verantwoordelijkheid van de burgemeester zelf, aldus de OVV.

In onderstaande video legt verslaggever Maaike Kraaijeveld uit wat het er in het rapport staat.

Risico’s

De harde conclusie is dat de gemeente en de hulpdiensten de risico’s niet goed hebben ingeschat. Signalen over vliegvuur bij het vreugdevuur een jaar eerder werden niet opgepakt. Ook werd de veiligheid rondom het evenement niet goed gewaarborgd.  

De vonkenregen kost de gemeente aan het vergoeden van schade maximaal één miljoen euro. Particulieren dienden claims in met een totale waarde van bijna 785.000 euro. Daarnaast was er tussen de 150.000 en 200.000 euro schade aan de openbare ruimte. 

De OVV gaat nadrukkelijk niet in op de juridische aansprakelijkheid voor het evenement. Maar de verantwoordelijkheid voor een veilig verloop van de vuren en het maken en handhaven van afspraken met de bouwers was wel degelijk volledig de verantwoordelijkheid van de gemeente, zegt Wim Kok van de onderzoeksraad in een toelichting. ,,De OVV is er niet om schuldigen aan te wijzen. Wij gaan alleen over de feiten.”

Reacties

Het college herkent en erkent het OVV-rapport en omarmt alle conclusies en aanbevelingen. Burgemeester Krikke trekt zich het rapport persoonlijk aan. Ze zegt bij aankomende jaarwisseling meteen met vergunningen te gaan werken. ,,Hiermee willen wij waarborgen dat iedereen zijn verantwoordelijkheid neemt en er een laagdrempelige inspraakmogelijkheid ontstaat, zodat we in Den Haag veilig en feestelijk het nieuwe jaar kunnen beginnen.”

De gemeenteraad stelt de positie van burgemeester Krikke ter discussie. ,,De burgemeester is als eerste verantwoordelijk voor de tekortschietende handhaving, voor het niet oppikken van eerdere signalen over de vliegvuren, waarover het rapport spreekt", zegt onder anderen Joris Wijsmuller van de Haagse Stadspartij (HSP).

Volgens de brandweer ligt de verantwoordelijkheid van de vonkenregen tijdens de vreugdevuren bij de burgemeester en haar wethouders. 

Jeroen Dijsselbloem, voorzitter van de OVV, geeft als advies om het vreugdevuur in het vervolg te organiseren middels een evenementenvergunning.

‘Bouwers weten van niets’

De bouwers van het vreugdevuur in Scheveningen bevestigen niet dat er dit jaar weer een vuur komt. ,,De bal ligt bij burgemeester Krikke, wij wachten af waarmee zij komt”, zegt Dennis Rog, betrokken bij de organisatie van het vreugdevuur. Dat er sprake zou zijn van kleinere vuren op het strand, doet hij af als ‘iedereen schrijft maar wat’. Wel bevestigt hij dat op 11 oktober een bijeenkomst is van de Stichting Vreugdevuur Scheveningen. ,,Maar dat is puur om onze achterban te informeren wat er in het onderzoeksrapport staat.”

De organisatie van het vreugdevuur in Duindorp wil helemaal niet reageren op het onderzoeksrapport en de toekomst van de oudjaarstraditie. ,,Zijn jullie doof? Hoe vaak hebben we nou gezegd dat jullie alleen maar onzin verhalen schrijven en dat wij niet meer met de pers praten”, aldus een van de woordvoerders.

Volledig scherm
Stapels in brand © OVV

In deze AD podcast-special blikken verslaggevers Ingrid de Groot en Jan-Willem Navis terug op de dramatische jaarwisseling in Scheveningen afgelopen jaar en kijken ze vooruit naar komend jaar. Hoe kon het misgaan en wat kan het rapport van de Onderzoeksraad betekenen voor de toekomst van de vreugdevuren?