Volledig scherm
Carola Schouten (CU), Wouter Koolmees (D66), Arie Slob (CU) en Alexander Pechtold (D66) na afloop van het overleg met de Kunduz-coalitie op de fractiekamer van D66 waar wordt gewerkt aan de uitwerking van het Lenteakkoord, op 10 mei. © anp

Reacties Lenteakkoord: '2013 is ondanks val kabinet hiermee geen verloren jaar'

UpdateHet Lenteakkoord over de begroting van 2013 is nu officieel. Van alle kanten stromen de reacties binnen. Een overzicht.

CNV-voorzitter Jaap Smit: 'Het pakket van bezuinigingen en lastenverzwaringen hakt er hard in. We gaan de begrotingsnorm van 3 procent halen, maar de prijs die we betalen is hoog. Het vertrouwen in onze economie wordt hiermee alleen nog maar verder geschonden. Ik heb altijd opgeroepen tot bezuinigen met visie, maar met dit pakket komt daar weer niets van terecht. Net zoals bij de vorige 18 miljard. Ik zie niet hoe mensen door dit akkoord langer gaan doorwerken en de tweedeling op de arbeidsmarkt opgeheven wordt. Integendeel, er worden maatregelen genomen die het tegenovergestelde effect hebben.'

Nederland heeft nooit eerder in 1 jaar tijd zoveel bespaard op de overheidsuitgaven als in 2013. Dat stelde minister Jan Kees de Jager (Financiën) vandaag na de ministerraad.

De Jager zei dat het belangrijk is dat 2013 met dank aan het begrotingsakkoord dat het kabinet sloot met de fracties van VVD, CDA, D66, GroenLinks en ChristenUnie geen verloren jaar wordt voor het op orde brengen van de overheidsfinanciën.

Nederland wordt op de internationale kapitaalmarkt nog altijd gezien als een veilige haven, aldus de CDA-minister. De rente op staatsobligaties is daarom op het laagste niveau in 200 jaar. Het begrotingsakkoord zorgt er volgens De Jager voor dat er geen schulden worden doorgeschoven naar volgende generaties.

Premier Rutte: 'Ik heb waardering voor de inspanning van de vijf fracties. Er ligt nu een historisch akkoord dat bijdraagt aan de versterking van onze economie. Er vinden ook hervormingen plaats, onder meer in de WW en de AOW en op de woningmarkt. Het kabinet staat achter het akkoord en gaat het uitvoeren. Dit kabinet is hiermee verantwoordelijk voor een pakket aan bezuinigingen die geen historische parralel heeft. Het is ook een evenwichtig akkoord. Maar iedereen gaat het merken. Dat kan niet anders. 2013 is ondanks de val van het kabinet hiermee geen verloren jaar.'

Werkgevers
De werkgevers vinden de harde ingrepen in het Lenteakkoord van VVD, CDA, D66, GroenLinks en ChristenUnie pijnlijk, maar wel nodig om de financiële reputatie van Nederland overeind te houden. Een woordvoerder heeft dat vrijdag gezegd namens VNO-NCW en MKB-Nederland. Er wordt ruim 12 miljard bezuinigd om het overheidstekort volgend jaar terug te brengen tot de EU-limiet van 3 procent.

De werkgeversorganisaties zeggen het te betreuren dat het pensioenakkoord dat het kabinet eerder met de sociale partners had gesloten, is gesneuveld. Ook enkele andere maatregelen in het Lenteakkoord willen ze nog eens goed onder de loep nemen. Het gaat vooral om de ingangsdatum van de btw-verhoging, die in oktober moet plaatsvinden, en het schrappen van de fiscale reiskostenvergoeding voor forenzen.

Verder zijn de werkgevers benieuwd naar de doorrekeningen van het Centraal Planbureau van de maatregelen.

Volledig scherm
Demissionair minister van Financien Jan Kees de Jager komt uit de fractiekamer van D66 nadat de fractievoorzitters van VVD, CDA, D66, GroenLinks en ChristenUnie het eens zijn geworden over de details van het eind april gesloten begrotingsakkoord. © ANP

PVV-leider Geert Wilders: 'Al die Nederlanders die 's ochtends om zeven uur opstaan om naar hun werk te gaan, raken hun reiskostenvergoeding kwijt. Dit raakt de ruggengraat van onze economie, de hardwerkende Nederlanders. Zij worden in de steek gelaten. Ik kan me voorstellen dat de VVD-kiezers zich nog eens achter de oren krabben. De VVD vindt wel subsidies voor kunst en windmolens, maar zegt tegen de hardwerkende Nederlander: u gaat bloeden. De overheid blijft groot, dik en vet. Dat is oneerlijk en slecht voor de economie. Het is een 'links feestje'.'

Diederik Samsom, fractieleider PvdA: 'Ik maak me zorgen, dit is een onverstandige route uit de crisis. Dit akkoord probeert een sprintje te trekken naar die 3 procent en valt daarna dood neer. Je moet naar een economie die blijft groeien, dit akkoord doet het omgekeerd. Dit akkoord verlengt de recessie. Wij hadden betere plannen. 'Onderwijzers en agenten worden weer 2 jaar op de nul gezet, de huizenmarkt raakt nu helemaal in het slop, woon-werkverkeer wordt duurder, aankopen als kleding worden duurder en de zorgkosten worden flink verhoogd. Juist voor gewone gezinnen, waar onze economie op draait, pakken deze maatregelen heel slecht uit. Dit akkoord vergroot het aantal werklozen.'

Jolande Sap, fractievoorzitter GroenLinks: 'De bezuiniging van 12 miljard euro gaat natuurlijk iedereen voelen. Maar waarom GroenLinks hiermee heeft ingestemd, is omdat de pijn eerlijk wordt verdeeld. De lage inkomens worden zoveel mogelijk ontzien. GroenLinks kan hier ook aan meedoen omdat er een radicale stap gezet wordt naar verduurzaming van de economie.'

Alexander Pechtold van D66: 'Eigenlijk hebben we het hele beleid van Wilders gesloopt. We moeten de extremen op links en rechts stopzetten en vanuit het midden een brug slaan. Ik kijk naar de PvdA, kom op zeg! Maar de PvdA zal niet met de SP de schulden moeten doorschuiven naar de volgende generaties.'

Sybrand van Haersma Buma, fractievoorzitter CDA: 'Wat we hebben laten zien is dat de economie weer vertrouwen kan bieden door samen wel tot een oplossing te komen. En daar horen moeilijke maatregelen bij. Maar het zijn maatregelen waarvan iedereen begrijpt dat die nodig zijn in tijden van crisis.' 'Er zijn dingen die wel wat minder hadden gekund. Er wordt sterk geïnvesteerd in groenmaatregelen. Ik zou dat minder hebben gedaan. Je moet in tijden van crisis prioriteiten stellen, dan denk ik eerder aan het gezin.'

ChristenUnie-leider Arie Slob: 'We zijn er trots op dat op het moment dat de dijken zijn doorgebroken, we een begin hebben gemaakt om de gaten te dichten. De eerste zandzakken zijn neergelegd, maar er zal een deltaplan moeten komen.' 'Het lijken allemaal kleine stappen, maar het is haast vergelijkbaar met de eerste stap op de maan dat op sommige gevoelige thema's nu besluiten zijn genomen.' Hij doelde daarmee onder meer op hervormingen van de woning- en arbeidsmarkt. 'Het getuigt van lef om dit soort maatregelen te nemen. Daar zijn in het verleden kabinetten over gevallen.'

Kees van der Staaij van de SGP: 'Het is een mix van hervormingen en bezuinigingen. De stappen op het gebied van de woningmarkt vinden wij een goede zaak, maar er zijn ook lastenverzwaringen waarvan wij ons afvragen hoe die uitpakken, zoals de reiskosten. Als je bent verhuisd om je familie eens wat vaker te kunnen helpen, moet je niet met een inkomenskorting te maken krijgen.'

Marianne Thieme, Partij voor de Dieren: 'Dit is het Catshuis-akkoord verpakt in een groen cadeaupapiertje. Maar we moeten een economie hebben die draait op de grondstoffen die we hebben.'

SP-leider Emile Roemer: 'Dit pakket gaat niet over slim economisch beleid, maar vooral over het oppoetsen van ons imago in Brussel. De prijs die we daarvoor betalen is hoog: de economie gaat verder op slot, de onzekerheid neemt toe en het vertrouwen in economie en politiek wordt nog verder ondermijnd. Dit is niet de tijd om keihard te saneren, maar juist het moment om te werken aan nieuw vertrouwen onder de mensen.' 'Treinreizigers gaan 100 euro per maand meer betalen, het eigen risico gaat naar 350 euro en de btw gaat omhoog. Dat laatste is funest voor het midden- en kleinbedrijf en voor de portemonnee van miljoenen Nederlanders. Dat is geen manier om het vertrouwen te herstellen, maar de genadeklap voor een toch al broze economie.' 'Juist in crisistijd moet je werknemers zekerheid bieden en de economie op gang houden. Door dit akkoord gaat Nederland massaal de hand op de knip houden terwijl voor economische groei juist vertrouwen en investeringen nodig zijn.'

FNV
De partijen die het Lenteakkoord hebben gesloten, delen volgens de FNV 'een mokerslag uit aan alle mensen die hun baan kwijt zijn of de komende tijd zonder werk komen te zitten'. Juist nu aan de ontslagbescherming morrelen, is 'dom': 'We moeten bouwen aan vertrouwen, niet domweg de arbeidsmarkt slopen', zei voorzitter Agnes Jongerius van de vakcentrale FNV vandaag.

Volgens Jongerius breken VVD, CDA, D66, GroenLinks en ChristenUnie met hun plannen niet alleen de arbeidsmarkt af, maar werpen ze ook nog een extra drempels op door de reiskostenvergoeding voor forenzen te slechten. Ze wijst erop dat het werkloosheidcijfer afgelopen maand flink is gestegen en dat bijna een half miljoen mensen geen werk hebben.

De FNV is geschrokken van de aantasting van de koopkracht door het Lenteakkoord. Jongerius vindt het 'onbegrijpelijk' dat een extra achteruitgang voor forenzen van 0,75 procent is weggestopt in een voetnoot. Ook de nullijn voor ambtenaren noemt ze onverstandig.