Volledig scherm
,,Nederland voldoet aan veel kenmerken van een narcostaat", staat in het rapport Noodkreet Recherche! © anp

Recherche slaat alarm: Nederland is 'narcostaat' geworden

UpdateDe recherche in Nederland is zo ernstig onderbemand dat ons land ‘aan veel kenmerken’ van een ‘narcostaat’ voldoet. Dat zegt de Nederlandse Politiebond op basis van gesprekken met ruim duizend rechercheurs. Volgens hen is er een ‘parallelle economie ontstaan’, waarin misbruik wordt gemaakt van de goede infrastructuur in ons land en waarbij criminelen zich nestelen in vastgoed, bedrijven en vakantieparken.

Quote

De georgani­seer­de criminali­teit woekert voort en holt de democratie uit

Jan Struijs

,,Veel zaken, zelfs met dader-indicatie, blijven op de plank liggen,’’ schrijft Jan Struijs, voorzitter van de vakbond in het rapport Noodkreet recherche.

Volgens de rechercheurs kunnen slechts 1 op de vijf zaken afgehandeld worden. Van de criminele groepen wordt slechts 1 op de 9 aangepakt. Die groepen doen vanuit de onderwereld investeringen in de bovenwereld en bedreigen ambtenaren en raadsleden.

,,De georganiseerde criminaliteit woekert voort en holt de democratie uit. Internationaal staan onze morele verplichtingen om de georganiseerde criminaliteit aan te pakken onder druk. Rechercheurs voelen zich in de steek gelaten. De burgers zijn hiervan de dupe’’, schrijft Struijs namens de rechercheurs.

Ook seksueel misbruik en seksueel geweld kan onvoldoende worden opgepakt. Zedenrechercheurs staan onder druk door uitbreiding van hun werkveld, bijvoorbeeld door meer mensenhandelzaken, kinderporno en kwesties met wraakporno. ,,Er is sprake van emotionele overbelasting’’, waarschuwen de agenten.

Smeekbedes

Volledig scherm
Minister Ferdinand Grapperhaus van Justitie en Veiligheid (CDA). © ANP

De politieagenten richten de pijlen ook op het ministerie van Justitie en Veiligheid. Die zou te weinig met eerdere smeekbedes hebben gedaan. Juist op het gebied van ondermijning van onze samenleving rolde minister Ferdinand Grapperhaus (Justitie) al een paar keer met de spierballen, maar volgens de politie blijft het daar vooralsnog bij. ‘Ondermijning van de leefomgeving van de burgers’ wordt nog altijd ‘onderschat door het kabinet’. ,,Menig rechercheur geeft aan dat de rechtsstaat ernstig onder druk staat.’’

De recherche schetst een onthutsend beeld over hoe beperkt ze in haar werk is. Voor observatie van criminelen, voor infiltratie, en het gebruik van de eigen inlichtingendiensten en digitale expertise is te weinig capaciteit. Gemiddeld kunnen maar dertig procent van aanvragen in behandeling worden genomen. ,,Hierdoor duren onderzoeken onnodig lang of worden afgebouwd.’’

Onacceptabele doorlooptijden

Quote

De bureaucra­tie is onvermin­derd hoog gebleven en de recher­cheur voelt zich nog steeds niet goed onder­steund

Jan Struijs

Opvallend is verder dat zij aangeven dat de forensische opsporing de ‘vele verzoeken niet meer aan kan’ door capaciteitsgebrek. Het Nederlands Forensisch Instituut zou zeer lange doorlooptijden hebben door forse bezuinigingen. ,,Dit veroorzaakt onacceptabele doorlooptijden.’’

Juist op het gebied van dat type onderzoek houdt het kabinet al heel lang vol dat er geen problemen zijn.

Verder zeggen de rechercheurs dat ‘de ICT hopeloos is verouderd’. ,,Dat is een noodkreet die al 10 jaar wordt geslaakt.’’

Pijnlijk is dat de politieagenten menen dat ‘de komst van de Nationale Politie heeft niet geleid tot minder administratieve lastendruk’. ,,De bureaucratie is onverminderd hoog gebleven en de rechercheur voelt zich nog steeds niet goed ondersteund. Veel rechercheurs geven aan dat met de komst van de Nationale Politie de administratieve lastendruk zelf hoger is geworden en de bureaucratie hoogtij viert.’’

Volgens de politiebond dienen er snel 2000 rechercheurs bij te komen. ,,Om qua sterkte het niveau te halen van de ons omringende landen en de structurele overbelasting van medewerkers te lijf te gaan.’’

Gehaaste reorganisatie

Het kritische rapport dat er nu ligt is er een in een reeks. In november verscheen er nog een rapport dat concludeerde dat het totaal onduidelijk is of de reorganisatie van de politie tot één nationaal korps iets heeft bijgedragen aan de veiligheid in ons land. De reorganisatie werd bovendien te gehaast ingevoerd, duurder dan verwacht en de politie wordt sindsdien te centraal aangestuurd.

Daarvoor al bleek dat de politie te krap bij kas zit, de ICT een bende is en dat alle veranderingen een vertrouwensbreuk hadden veroorzaakt tussen agenten en de korpsleiding. Tot overmaat van ramp bleek toen ook al dat professionele criminele overvallers -het hoogste segment- vaker vrijuit gaan dan vóór de reorganisatie.

Die studie was dan weer een voorganger van het in 2015 verschenen boek ‘De Gekooide Recherche’ van oud-rechercheur Michiel Princen. Toen werd ook al geconcludeerd dat de politie zo slecht georganiseerd is dat dit ten koste ging van de opsporing van misdrijven.

De fractie van SP in de Tweede Kamer wil het nieuwste rapport zo snel mogelijk bespreken met de minister. ,,De aanpak van misdaad faalt. Agenten worden niet goed in staat gesteld hun belangrijke werk te doen.,'' zegt Kamerlid Michiel van Nispen. ,,Er moeten per direct 2000 rechercheurs bij. Mensen hebben er recht op dat hun zaak behandeld wordt en niet op een stapel terecht komt. Dat is belangrijk voor het vertrouwen van mensen in de rechtsstaat.''