Volledig scherm
© AFP

Rechtbank geeft Syriëgangers meer tijd om op te komen dagen op hun proces

Het Openbaar Ministerie mag nog niet verder met de vervolging van tien Nederlandse Syriëgangers die nog steeds in het strijdgebied zijn. Justitie wilde hun zaken, ook al zijn ze afwezig, zo snel mogelijk voor de rechter behandelen.

 Die rechter oordeelde dinsdag echter dat de  tien langer de tijd moeten krijgen om bij hun rechtszaak te zijn of om een advocaat te sturen. Hun zaken komen daarom pas in februari volgend jaar weer voor de rechter en dan nogmaals in een voorbereidende zitting. Het gaat om de Nijmegenaren Outhmane B. en Abdoussalam S., de Rotterdammers Mohammed D. en Bashir M., de Delftenaren Saryas A., Ahmet P. en Turgay Y en Ismaël B. uit Utrecht, Redouan D. uit Culemborg en Abdularhman S. uit Gouda. 

Facebook

De rechter vindt dat het OM veel heeft gedaan om de tien jihadi's er op te wijzen dat vandaag hun strafzaak begon. ,,Er is contact geweest met familieleden in Nederland en er is uitgebreid geprobeerd via social media contact te krijgen, onder meer via advertenties op facebook." Dat leverde echter geen reacties op, het is dus niet duidelijk of de Nederlanders weten dat er een proces tegen hen wordt gevoerd. ,,Het recht om aanwezig te zijn bij een proces, of om iemand af te vaardigen, weegt zwaar", stelde de rechtbank. Ook voor mensen die ervan worden verdacht zich te hebben aangesloten bij een terreurorganisatie.

In een eerdere zitting tegen tien andere jihadisten kwamen wel enkele advocaten opdagen namens de verdachten. Maar ook die zaken werden uitgesteld: de verdachten hadden aangegeven wel bij hun proces te willen zijn, maar dat niet te kunnen omdat ze niet weg kunnen komen uit het strijdgebied. 

Negen jaar cel

Dinsdagmiddag wordt wel de zaak tegen Syriëganger Adil B. uit Rotterdam behandeld. Hij liet vanuit Syrië weten niet bij zijn proces te willen zijn. Het OM verdenkt hem ervan, onder meer op basis van getapte telefoongesprekken, een leidende rol te hebben bij een 'aan Al-Qaida-groepering'.  Ook zou hij gezegd hebben dat 'we onlangs twee homo's hebben doodgemaakt'. Justitie eiste negen jaar cel tegen hem.

 In eerdere zaken zijn Nederlandse Syriëgangers al wel bij verstek veroordeeld: doorgaans tot zes jaar cel. In die gevallen was er soms wel sprake van contact met de verdachte of was duidelijk dat hij de dagvaarding wel had gezien.

Het OM wil  Nederlandse Syriëgangers al voor de rechter brengen voordat ze terug zijn. Onder meer om 'te laten zien dat de rechtsstaat hen niet is vergeten'. Van enkelen van hen is ook al het gerucht gegaan dat ze zijn overleden. Maar zolang daar geen bewijs van is, vervolgt Justitie hen.

Lees verder onder de twitterfeed.

Verslaggever Cyril Rosman is aanwezig bij de rechtszaak, volg hem hieronder via zijn twitterfeed.

Kalifaat

Volgens de inlichtingendiensten zijn er momenteel nog zo’n 190 Nederlandse jihadisten in het strijdgebied in Syrië en Irak, inclusief veel vrouwen en kinderen. Ze hebben zich aangesloten bij IS of andere jihadistische groepen. Nu het kalifaat langzaam maar zeker in elkaar stort, is er een kans dat een deel van hen wil terugkeren.

Mede daarom is het OM eerder dit jaar begonnen hun zaken alvast, bij verstek, voor de rechter te brengen. Zodat er al een celstraf op hen ligt te wachten als ze terugkeren. In maart waren er al tien man aan de beurt, vandaag is de eerste (voorbereidende) zitting tegen de volgende tien. Er zijn al eerder een handvol Syriëgangers bij verstek veroordeeld, doorgaans tot een jaar of zes cel, maar justitie pakt het nu structureel aan.

Somalië, Turkije en Friesland

Vandaag is het de beurt aan Saryas Noori A. (28) uit Delft, Outhmane B. (36) uit Nijmegen, Ismaël B. (28) uit Utrecht, Redouan D. (22) uit Culemborg, Mohamed Ali D. (37) uit Rotterdam, Bashir M. (21) uit Rotterdam, Ahmet P. (29) uit Delft, Abdoussalam S. (24) uit Nijmegen, Abdulrahman S. (18) uit Gouda, Turgay Y. (29) uit Delft

Het is een bonte verzameling mannen die niet per se iets met elkaar te maken hebben. Sommigen reisden samen naar Syrië, zoals Outhmane B. en Abdoussalam S., de eerste nam ook zijn vrouw en hun twee kinderen mee. Ze zijn geboren in Somalië, Turkije of Friesland. Ze hebben in ieder geval allemaal een Nederlands paspoort.

Facebook-advertentie

Het OM heeft hen via hun familieleden in Nederland én via social media als facebook en whatsapp gewezen op hun rechtszaak. Dat leidde er in eerdere zaken toe dat drie Syriëgangers een advocaat stuurden. Daar lijkt vandaag vooralsnog geen sprake van. In die eerdere zaak betoogden de advocaten dat hun cliënten misschien wel bij de rechtszaak aanwezig willen zijn, maar dat niet kunnen omdat ze het strijdgebied niet uit kunnen. Als het niet hun eigen strijdgroep is die hen tegenhoudt, dan zijn het wel de Turkse grenstroepen.