Volledig scherm
Rechtbanken: steeds minder zaken, maar wel complexer © Roel Visser/HH

Rechtbanken zuchten onder steeds complexere zaken en lijden fors verlies

Rechtbanken in Nederland zuchten onder steeds complexer wordende zaken. Ze hebben moeite om financieel hun broek op te houden. Zo leed de rechtbank in Den Haag, die onder meer de megazaak rond Mitch Henriquez behandelde, in 2017 een verlies van ruim 2 miljoen euro. Dat blijkt uit het jaarverslag. De Raad voor de Rechtspraak stelt dat het probleem breder speelt.

,,De afgelopen jaren zien we een tendens dat het aantal rechtszaken afneemt maar dat de complexiteit van de zaken toeneemt", zegt een woordvoerder van de rechtbank in Den Haag in een toelichting op het negatieve resultaat van 2,2 miljoen euro. ,,De consequentie hiervan is dat de financiering lager wordt, terwijl de hoeveelheid werk gelijk blijft."

Rechtbanken worden door de Raad voor de Rechtspraak betaald per zaak. Voorheen hadden rechtbanken echter veel meer 'kleine' zaken dan nu. 
,,Veel eenvoudige en veelvoorkomende criminaliteit wordt inmiddels afgedaan via de ZSM-werkwijze", zegt de rechtbankwoordvoerder, verwijzend naar het snelrecht. ,,Dat betekent dat het OM ze afhandelt. Wij krijgen daar geen vergoeding voor."

Quote

Rechters in alle rechtsge­bie­den werken gemiddeld 40 procent over

Woordvoerder rechtbank Den Haag

Overwerk

Volledig scherm
In januari vorig jaar behandelde de rechtbank in Den Haag de zaak die 300 Q-koortspatiënten tegen de Staat hadden aangespannen. © ANP

De zaken die overblijven zijn veel moeilijker van aard en dat kost menskracht. Het aantal medewerkers daalt echter. ,,Vanwege het teruggelopen aantal zaken zijn sommige tijdelijke contracten niet verlengd. De personele omvang kwam 28 fte lager uit dan begroot. Maar de hoeveelheid werk neemt door de toegenomen complexiteit niet af. Rechters in alle rechtsgebieden werken gemiddeld 40 procent over."

Zaken die in 2017 door de Haagse rechtbank behandeld werden,  betroffen onder meer die rond het politiegeweld tegen Henriquez, politiemol Amine A., Fort Oranje en de Q-koortsclaim.

Volgens de Haagse rechtbank kampen ook de andere tien rechtbanken in Nederland met dit probleem. De Raad voor de Rechtspraak bevestigt dat de Haagse situatie niet uniek is. ,,
Het aantal rechtszaken nam het afgelopen jaar in vrijwel alle rechtsgebieden af", meldt een woordvoerder. 

Als er verliezen zijn bij de rechtbanken legt de Raad voor de Rechtspraak die onder voorwaarden bij. Hoeveel er in 2017 in totaal moest worden gesponsord, kan de woordvoerder nog niet zeggen. Uiteindelijk komen de tekorten voor rekening van de minister van Justitie en Veiligheid en dus van de belastingbetaler. 

De Raad erkent dat de werkdruk bij de rechters hoog is. ,,Daarom zijn ook meer rechters nodig. Daar heeft de Rechtspraak ook extra geld voor gekregen bij de onderhandelingen met het ministerie."