Volledig scherm
Afschieten edelherten Oostvaardersplassen begonnen © videostill

Rechter verbiedt afschot van herten in Oostvaardersplassen

UpdateHet afschieten van herten in de Oostvaardersplassen mag niet meer doorgaan. Dat oordeelde de bestuursrechter in Lelystad vandaag. Het besluit tot het afschot was volgens de rechter niet gebaseerd op een ecologisch vakkundig rapport.

De provincie Flevoland wil het aantal terugbrengen tot 490 edelherten. Er lopen er nu nog 1500 rond. Maar het aantal van 490 is niet goed onderbouwd, zegt de rechter. Stichting De Faunabescherming, stichting Dierbaar Flevoland en stichting Fauna4Life maakten bezwaar tegen het afschieten.

Hongerende herten die in de winter van 2017 op 2018 uit hun lijden verlost moesten worden, zorgden voor veel onrust. Actievoerders besloten het gebied binnen te dringen om de dieren bij te voeren. Demonstraties en acties bij het provinciehuis in Lelystad volgden. 

Grimmige sfeer

De sfeer werd grimmig, wat tot aanhoudingen en ook tot enkele veroordelingen van actievoerders bij de strafrechter leidde. Op de achtergrond woedde de academische discussie voort. Met als kernvraag: hoe beheer je dit natuurgebied?

,,Het is belangrijk dat een rechter vaststelt dat je als provincie niet zonder zwaarwegende redenen zomaar mag ingrijpen in het beheer van Natura-2000-gebied. Dat waart natuurgebieden vrij van de politieke waan van de dag’', zei hoogleraar ecologie aan de Rijksuniversiteit Groningen Han Olff dinsdag op de zitting. 

‘Noodzaak ontbreekt’

Stichting De Faunabescherming, stichting Dierbaar Flevoland en stichting Fauna4Life menen dat de provincie op oneigenlijke gronden het beheer van de Oostvaardersplassen drastisch veranderd heeft. Kort gezegd: de noodzaak tot afschieten van de dieren ontbreekt. Vandaar hun stap naar de bestuursrechter.

Volgens Olff slaagde Staatsbosbeheer er in het verleden prima in om een natuurlijk evenwicht in stand te houden. Ja, er stierven dieren in strenge winters, maar dat houdt de populatie gezond. Nu wordt gekozen voor ‘maatschappelijk draagvlak’: bij hoeveel dieren en met welke vorm van beheer is de maatschappij tevreden? 

‘Onnodig lijden valt mee’

Bovendien valt het wel mee met dat onnodig lijden, stelde bioloog Frans Vera die mede aan de basis stond van dit natuurgebied. Juist de sociale structuur waarin de dieren leven, wordt nu ontwricht, zei hij. ,,Het komt er op neer dat een moordenaar voor de rechter staat en dat als verzachtende omstandigheid wordt gebruikt dat het slachtoffer een hoop lijden is bespaard.’’

Maar de provincie Flevoland vond dat de situatie uit de hand was gelopen, zei advocaat Roelof Reinders. Van 54 edelherten in 1990 groeide de populatie tot 5.200 grote grazers in oktober 2017. Zoveel dieren kon en kan het gebied niet aan. ,,Dat levert schade en dierenleed op’', zei de advocaat. De provincie koos niet zomaar voor nieuw beheer: het deed dat na uitvoerig onderzoek.