Volledig scherm
© anp

Rechter: Verkeersboetes al jarenlang veel te hoog

Verkeersboetes in Nederland zijn de afgelopen jaren op een onrechtmatige manier opgeschroefd om de staatskas te spekken. Dat concludeert de kantonrechter in Arnhem in een zaak van een Nijmegenaar die de hoogte van zijn bekeuring - 32 euro - aanvocht.

Quote

Wie vanaf nu zo'n bon krijgt en de moeite neemt om de hoogte aan te vechten, heeft meer kans om ook z'n gelijk te halen

Henny Sackers, professor

Principezaak
Dat het een boete van niks was – 32 euro omdat hij vorig jaar 5 kilometer per uur te hard reed over de Matsersingel in Arnhem – dóet er voor hem niet toe. „Ik stoor me al jaren aan het feit dat de overheid de verkeersboetes zo enorm heeft verhoogd om de staatskas te spekken”, zegt Roger Somers uit Nijmegen, jurist en belastingambtenaar van beroep.
Begrijp hem niet verkeerd, hij heeft niks tegen boetes en al helemaal niks tegen belasting heffen. „Maar ik heb wél grote moeite met het heffen van belasting via verkeersboetes. Dat mag niet, dat moet via de belastingwet! Het voelt als onrecht. Het is een principezaak, voor mij.”

Volledig scherm
De bewuste boete viel op de Matsersingel in Arnhem © WikiMedia

Het Openbaar Ministerie gebruikt het vergroten van de verkeersveiligheid als voornaamste argument voor de tariefstijgingen. Maar de rechter concludeert dat een deel van de verhoging louter is ingevoerd om belastinggeld binnen te halen. Dat mag niet via parkeerboetes. Daarom haalt hij een streep door de volledige verhoging, op de inflatiecorrectie na. Het Centraal Justitieel Incassobureau (CIJB) moet de Nijmegenaar nu 9 euro terugbetalen.

Strafrechtgeleerde professor Henny Sackers denkt dat de uitspraak verstrekkende gevolgen kan hebben. ,,Het is weliswaar een vonnis van een lagere rechter, maar wel een zeer uitvoerig gemotiveerd vonnis. De rechter zegt feitelijk: minister, u hebt de zogenaamde Mulder-boetes - voor lichte verkeersovertredingen - jarenlang op oneigenlijke gronden verhoogd, u wilde vooral de staatskas vullen. Alleen een wetswijziging kan dat repareren."

Gelijk halen
Wie ooit een Mulder-boete kreeg, kan nu niet met terugwerkende kracht om verlaging vragen, zegt Sackers, verbonden aan de Radboud Universiteit. ,,Maar wie vanaf nu zo'n bon krijgt en de moeite neemt om de hoogte aan te vechten, heeft meer kans om ook z'n gelijk te halen. Dit kan stevige financiële consequenties hebben."

Het openbaar ministerie zegt 'hooglijk verbaasd' te zijn door de uitspraak. ,,Het gebeurt vaker dat rechters het niet eens zijn met de hoogte van de boete. Wij houden ons vast aan een eerder uitspraak van het gerechtshof in Leeuwarden", zegt Mariël van Dam van het parket Centrale Verwerking Openbaar Ministerie. ,,Het hof stelt dat niet kantonrechters maar de minister gaat over de boetetarieven."

In cassatie
Vanwege het geringe boetebedrag in de Nijmeegse zaak kan het OM geen hoger beroep aantekenen. Er is wel cassatie 'in het belang der wet' mogelijk. ,,Daar studeren we nog op."

Cassatie in het belang der wet gebeurt in zeer uitzonderlijke gevallen. ,,Daarbij wordt een kwestie aan de Hoge Raad voorgelegd", zegt rechtsgeleerde Sackers. ,,Het feit dat het OM dat nu overweegt, geeft aan dan men zich rot geschrokken is."

Mulder-boetes
Jaarlijks worden er zeven à acht miljoen Mulder-boetes uitgedeeld, met een maximum van 340 euro. Het gaat vooral om kleine snelheidsovertredingen, parkeerfouten, door rood rijden, geen gordel of helm dragen en niet handsfree bellen. Tot 2007 werden de boetes in Nederland enkel met het inflatiepercentage verhoogd. Maar in 2008 (plus 20 procent), 2011 (15 procent) en 2012 (bijna 20 procent) stegen de tarieven veel harder. Vergeleken met de situatie in 2006 is bij elkaar opgeteld sprake van een stijging van 79,8 procent.