Volledig scherm
Bloemen op het graf van de vermoorde Marianne Vaatstra © anp

Rechters kennen moeder Vaatstra 200.000 euro toe

De moeder van de in 1999 vermoorde Marianne Vaatstra krijgt van de rechter minstens 200.000 euro omdat er tegen haar zin een omstreden boek is verschenen over de moord op haar dochter. Dat hebben de rechtbank in Leeuwarden en het Gerechtshof in Amsterdam in twee aparte procedures besloten.

Quote

Eiser is dwangsom­men gaan verbeuren vanaf het moment van publicatie van het boek

Rechtbank Leeuwarden

De rechtbank in Noord-Holland bepaalde eind 2013 al dat 'Het Verboden Dagboek van Maaike Vaatstra' van auteurs Wim Dankbaar en Hans Mauritz niet uitgegeven mocht worden met het handgeschreven dagboek van de moeder er in verwerkt. Dit op straffe van 1000 euro 'boete' per dag. In hoger beroep kwam daar bij dat alle reeds gedrukte exemplaren moesten worden vernietigd, omdat volgens het Hof de beschrijving van het dagboek door Mauritz en Dankbaar voldoende leek op het oorspronkelijke werk om inbreuk te maken op haar auteursrecht.

Inbreuk
In twee aparte procedures hebben de rechtbank in Leeuwarden en het Gerechtshof in Amsterdam nu vastgesteld dat het in mei 2014 toch door Dankbaar en Mauritz uitgegeven boek een inbreuk is op de rechten van de moeder van Marianne Vaatstra. De rechtbank in Leeuwarden meent dat Dankbaar voor 66.000 euro aan dwangsommen moet betalen omdat er oneigenlijk gebruik is gemaakt van het dagboek. Het Hof in Amsterdam kent de maximale 200.000 euro toe omdat de boeken nog steeds in omloop zijn. Volgens het Hof had Dankbaar (en mede-auteur Mauritz) beter hun best moeten doen om de oplage te vernietigen. Zo gaf Dankbaar 1100 exemplaren gratis weg en deed hij geen moeite om deze boeken terug te halen.

Omdat het hof in Amsterdam geen rekening heeft gehouden met het kort geding in Leeuwarden is het voorlopig nog onduidelijk of de moeder het totaalbedrag van 266.000 euro toekomt. Op basis van de uitspraak in Amsterdam heeft zij in ieder geval recht op 200.000 euro. Die twee ton was al eerder door de advocaat van de moeder, Yehudi Moszkowicz, veiliggesteld door voor 200.000 euro beslag te laten leggen op de rekening van Dankbaar.

Advocaat
Volgens de advocaat hebben de auteurs de rechten van de moeder klip en klaar geschonden, omdat het boek ondanks het deelverbod toch uitkwam. Het gewraakte dagboek zelf werd niet één op één afgedrukt, maar door de schrijvers herschreven, waardoor er volgens de raadsman alsnog inbreuk is gemaakt op het auteursrecht. Het Hof in Amsterdam stelt op basis van een eerdere rechtszaak vast dat het hier inderdaad om een ongeautoriseerde bewerking van het dagboek gaat.

Protest
Auteur Wim Dankbaar is het niet eens met de uitspraken. ,,Ik was helemaal niet in de veronderstelling dat ik het vonnis overtrad. Bovendien heeft de advocaat ook helemaal niet aangegeven dat ik dwangsommen aan het verbeuren was. De boeken vernietigen kan ik niet omdat mede-auteur Hans Mauritz de voorraad in beheer heeft. Ik teken dan ook hoger beroep aan tegen beide uitspraken.''  Dankbaar voert aan dat zelfs als er al dwangsommen verbeurd zouden zijn, Moszkowicz verzuimd heeft hem daarvan op de hoogte te stellen en tevens om de verjaring van de dwangsommen te stuiten binnen de wettelijke termijn van zes maanden. Moszkowicz spreekt het verweer van Dankbaar nadrukkelijk tegen. Hij zegt dat hij Dankbaar wel degelijk tijdig op de hoogte heeft gesteld van het verbeuren van de dwangsommen.

Tegenpartij
Volgens Dankbaar heeft het Hof onterecht niet meegenomen dat naar zijn mening de moeder van Marianne niet zijn daadwerkelijke tegenpartij is, maar de procedures zijn gestart op initiatief van haar ex-man en kinderen. Dankbaar beweert dat de moeder achter de schermen zegt dat zij achter de inhoud van het boek staat. Inmiddels heeft hij op eigen titel een nieuw boek op de markt gebracht zonder het gewraakte hoofdstuk over het dagboek. Dit boek dreigt om een geheel andere reden verboden te worden. Een Duitser die door Dankbaar beticht wordt van medeplichtigheid aan de moord, wil het boek uit de handel halen en is daarvoor een procedure gestart.

Mede-auteur Hans Mauritz zegt in een reactie niet op de hoogte te zijn van de uitspraak van het Hof in Amsterdam. Daarin staat te lezen dat hij verantwoordelijk is voor de helft van de 'boete' van 200.000 euro. Hij wacht naar eigen zeggen verdere procedures in de zaak af. ,,Ik lig daar verder niet wakker van'', aldus Mauritz in een reactie.

Dankbaar schrijft al jaren over de nu 16-jaar oude moord op Marianne Vaatstra. Hij gelooft in een complot op het hoogste justitiële niveau, waardoor de echte dader is ontkomen. Met vervalst dna-bewijs zou een 'verkeerde' dader (de Friese veeboer Jasper S.) door de rechtbank zijn veroordeeld. Hans Mauritz besloot in 2013 met Dankbaar samen te gaan werken. Inmiddels zijn ze in een conflict geraakt.

Nabestaanden
De nabestaanden van Marianne Vaatstra zijn al geruime tijd juridisch in gevecht met Wim Dankbaar. Hun advocaat Yehudi Moszkowicz gaf eerder al aan het diep treurig te vinden dat de hele familie er steeds opnieuw mee bezig moet zijn. De vader van Marianne, Bauke Vaatstra, gaf in 2013 al aan helemaal klaar te zijn met Dankbaar. ,,Het is allemaal om gek van te worden. Ik heb met de zaaksofficier overlegd of we die vieze leugenaar juridisch aan kunnen pakken, maar dat ligt moeilijk'', zo vertelde hij toen aan de Gooi- en Eemlander.