Volledig scherm
Foto ter illustratie. © ANP

Record: van elke verdiende euro gaat ruim 10 procent naar zorg

Volgend jaar geven we meer aan zorgkosten uit dan ooit tevoren. Van elke euro die wordt verdiend, gaat 10,6 cent naar de zorg. Dat blijkt uit het rapport Vooruitzicht Zorg 2020 van ING. Ten opzichte van 1990 betekent het een stijging met 50 procent. En de kans is groot dat het record in 2021 alweer gaat sneuvelen.

De stijging is een trendbreuk met de afgelopen jaren. Sinds 2014 stegen de zorguitgaven minder hard dan de economische groei. Dit en volgend jaar stijgen de zorgkosten echter harder. Ze nemen dus een steeds grotere hap uit de economische koek.

,,De vergrijzing is een belangrijke oorzaak van de stijgende zorgkosten’’, zegt Edse Dantuma, sectoreconoom voor de zorg bij ING. ,,Het kabinet heeft bijvoorbeeld 2 miljard euro extra uitgetrokken voor verpleeghuiszorg, waarvan 500 miljoen voor 2020. Maar ook de jeugdzorg krijgt 300 miljoen euro extra om de wachtlijsten weg te werken.’’

Ook de dure medicijnen en de betere kwaliteit van de zorg leiden tot hogere kosten. En daar komen de stijgende personeelskosten nog bij. Volgend jaar zal het aantal werkenden in de zorg met 2 procent toenemen, verwacht ING. ,,Dan zijn er meer dan 1,5 miljoen mensen werkzaam in de zorg. Dat aantal was nog nooit zo hoog’’, aldus Dantuma.

Dat betekent dat in 2020 bijna een op de zes mensen in de zorg werken. Het Centraal Plan Bureau liet eerder dit jaar al weten dat in 2040 een op de vier mensen in de zorg moet werken om het huidige zorgniveau in stand te houden.

Cao

In de uitgaven aan de zorg is nog geen rekening gehouden met de onlangs afgesloten cao voor ziekenhuispersoneel. Dat krijgt er 8 procent loon bij in twee jaar tijd, is afgesproken. Daardoor zullen de personeelskosten, en daarmee de zorgkosten, nog sneller stijgen dan geraamd.

De afgelopen jaren slaagde de zorgsector erin de kostenstijgingen te beperken. Met ziekenhuizen werd bijvoorbeeld een uitgavenplafond afgesproken. De overheveling van de jeugdzorg van het rijk naar de gemeenten ging ook gepaard met een forse bezuiniging op het budget. ,,Maar er werd afgelopen jaar ook geld niet uitgegeven, omdat er simpelweg niet voldoende nieuw personeel kon worden gevonden’’, verduidelijkt Dantuma.

Profiteren

Net als dit jaar zal er volgend jaar extra personeel bijkomen. Dat komt omdat meer mensen zich melden op de arbeidsmarkt en de werkgelegenheid in andere sectoren minder hard groeit. Daar kan de zorg van profiteren. Temeer omdat in sommige zorgsectoren flinke loonsverhogingen zijn afgesproken. ,,Dat maakt de sector aantrekkelijker om in te werken.’’

De kostenbeheersing van de afgelopen jaren wordt lastig vol te houden lijkt het. ,,De vraag naar zorg groeit, dus de omzetplafonds beginnen te knellen. Je ziet nu ook links en rechts wachtlijsten ontstaan’’, verduidelijkt Dantuma.

De overheid stelt nu al extra geld beschikbaar om die op te lossen, zoals in de jeugdzorg. De economische groei zal naar verwachting minder uitbundig zijn dan de afgelopen jaren. Daarom is de verwachting dat de zorgkosten een nog grotere hap uit de koek zullen nemen.