Volledig scherm
De Tilburgse kunstenares Iris van Dongen voor de schets (l) die ze nagetekend zou hebben van een portret dat fotograaf Koos Breukel maakte. © anp

Rel rond het officiële staatsieportret koning

Een van de drie kunstenaars die zijn geselecteerd om het officiële staatsieportret van koning Willem-Alexander te maken, wordt beschuldigd van plagiaat. Volgens fotograaf Koos Breukel tekende Iris van Dongen uit Tilburg een portretfoto na die hij eind 2012 maakte van de (toen nog) kroonprins. Van Dongen zegt de ophef niet te begrijpen.

 
Ik heb de naam van de fotograaf in alle interviews genoemd. Bovendien luidde de opdracht: maak een schets aan de hand van bestaande foto's.
Tilburgse kunstenares Iris van Dongen

Breukel, een van de bekendste portretfotografen van Nederland, stelt vandaag in NRC Handelsblad dat Van Dongen 'zijn' foto van Willem-Alexander natekende en indiende als schetsontwerp voor het uiteindelijke staatsieportret.

'Bron wél vermeld'
Kunstenares Van Dongen geeft toe het werk van Breukel te hebben gebruikt als studie van het gezicht van Willem-Alexander maar begrijpt niet waar de fotograaf zich druk om maakt. De Tilburgse zegt dat ze wel degelijk verwees naar het gebruik van het werk van Breukel.

'In alle interviews die ik vorige week gaf, heb ik zijn naam genoemd. Dat media dat niet melden, daar kan ik niks aan doen,' zo zegt ze in de krant. Ook baseerde zij zich voor haar schets op een foto van royaltyfotograaf Jeroen van der Meyde. Diens naam noemde ze tijdens de presentatie van haar winnende ontwerp.

'Opdracht uitgevoerd'
Volgens Van Dongen moesten alle kandidaten voor het staatsieportret een schets maken aan de hand van bestaande foto's. 'Het werk van Koos (breukel, red.) staat het dichtst bij mijn eigen werk, want ik werk veel met schaduwen. Ik wilde aan de jury tonen dat ik het gezicht van Willem-Alexander goed kan tekenen. Dat heb ik ook altijd zo gecommuniceerd,' verklaart de kunstenares tegenover Omroep Brabant.

Het werk dat nu in de media is verschenen, lijkt volgens de kunstenares ook helemaal niet op het werk dat ze normaal maakt. 'Nu krijg ik de kans om Willem-Alexander zelf te fotograferen en om mijn eigen werk te maken,' aldus Van Dongen. 

'Vergeten contact op te nemen' 
Volgens de Tilburgse moest ze in anderhalve week de twee portretten maken, waardoor ze er ook niet aan dacht om contact op te nemen met Breukel.

Vorig jaar werden twaalf kunstenaars door het Mondriaan Fonds uitgenodigd een ontwerp in te leveren voor het nieuwe staatsieportret. Daarvoor moesten zij zich baseren op bestaande foto's en filmpjes van de nieuwe vorst. Het ontwerp van Van Dongen werd samen met twee andere werken tot winnaar uitgeroepen. Willem-Alexander zal persoonlijk poseren voor de definitieve staatsieportretten van Van Dongen, fotografe Rineke Dijkstra en kunstenares Femmy Otten. Alle drie krijgen ze daarvoor 75.000 euro.

Auteursrecht
Breukel spreekt van 'gesubsidieerd plagiaat'. Volgens NRC baseerden ook de andere twee winnaars zich op foto's van Breukel, maar dan op portretten waarvan hij het auteursrecht had afgestaan.

Koos Breukel is een bekende portretfotograaf. Hij maakte de eerste staatsiefoto's van koning Willem-Alexander en koningin Máxima.